Yjet e futbollit fitojnë shuma marramendëse — por paga është vetëm një pjesë e “tortës”.
Pagat javore dhe pyetja për pagesën mujore
Futbollistët fitojnë shumë para. Paga mesatare e një lojtari në Ligën Premier sot kalon 65 mijë funte në javë — më e larta ndonjëherë.
Megjithatë, kjo është vetëm mesatarja. Disa lojtarë të mëdhenj fitojnë më pak, ndërsa të tjerë shumë më tepër, madje edhe ata mund të konsiderohen “mesatarë” sipas standardeve moderne.
Paga nuk është mënyra e vetme e të ardhurave; bonuset dhe të drejtat e imazhit përbëjnë një pjesë të madhe të fitimeve totale. Pyetja bazë është: a marrin ende futbollistët një fletëpagesë mujore si çdo punonjës tjetër? Ndonjëherë, po.
Një fletëpagesë e publikuar e Carlos Tevez te Manchester City tregonte një pagë mujore prej 720 mije e 827 funtesh — rreth 180 mijë në javë — me zbritje standarde tatimore si çdo punonjës në Britani (deri në 45%). Pavarësisht kritikave, futbollistët paguajnë shumë taksa.
Në atë fletëpagesë përfshiheshin edhe bonuse si “akomodimi” (ndoshta kompensim për banim) dhe shpërblime të lidhura me performancën — aty ku gjërat bëhen më interesante.
Bonuset për gola, ndeshje pa pësuar gol dhe besnikëri
Bonuset në kontrata janë të ndryshme. Shpërblimet për gola dhe asistime janë të zakonshme. Raportohet se Mohamed Salah ka klauzola bonus nëse kalon 35 gola dhe asistime në një sezon, ndërsa Virgil van Dijk përfiton bonus për ndeshje pa pësuar gol.
Ka edhe bonuse për suksesin e ekipit. Ben Foster ka treguar se te Wrexham i ishte premtuar një shumë me gjashtë shifra në rast ngjitjeje në ligë.
Një tjetër element i rëndësishëm janë bonuset e besnikërisë — pagesa të mëdha nëse lojtari e përfundon kontratën. Rasti më i famshëm është ai i Kylian Mbappe, i cili fitoi në gjykatë një bonus mbi 80 milionë euro pas largimit nga PSG.
Shpesh këto shfaqen në fletëpagesë, por kontratat moderne e zhvendosin një pjesë të të ardhurave në një kanal tjetër: të drejtat e imazhit.
Çfarë janë të drejtat e imazhit
Të drejtat e imazhit përfshijnë emrin, pamjen, zërin dhe firmën e një lojtari. Fillimisht, lojtari i zotëron 100%, por klubet shpesh kërkojnë një pjesë.
Real Madridi është shembulli më i njohur. Nën drejtimin e Florentino Pérez, klubi zakonisht merr 50% të të drejtave të imazhit, me arsyetimin se lojtari përfiton nga rritja e famës duke luajtur për klubin.
Në praktikë, nëse Jude Bellingham nënshkruan një marrëveshje sponsorizimi prej 2 milionë funtesh me një markë, dhe ndarja është 50/50, atëherë klubi merr 1 milion.
Në vitin 2009, Cristiano Ronaldo ndryshoi këtë balancë, duke negociuar një raport 60/40 në favor të tij. Më vonë ai shiti një pjesë të të drejtave të tij te një kompani, duke zgjeruar edhe më shumë fitimet nga marketingu.
Në Liga Premier, klubet rrallë marrin pjesë nga këto të drejta. Shumica e lojtarëve i mbajnë vetë, dhe këto të ardhura shpesh kalojnë përmes kompanive të tyre — çka ka rëndësi të madhe për taksat.
Taksat, kompanitë dhe pse Italia apo Lindja e Mesme janë tërheqëse
Në Britani, pagat tatohen deri në 45%. Ndërsa fitimet e kompanive (si ato nga të drejtat e imazhit) tatohen rreth 19%.
Italia ofron një avantazh tjetër përmes “Decreto Crescita”, që lejon futbollistët e huaj të paguajnë taksa shumë më të ulëta — ndonjëherë rreth 25%.
Kjo ishte arsyeja pse transferime si ai i Aaron Ramsey te Juventus ishin kaq fitimprurëse. Edhe Ronaldo përfitoi nga ky sistem gjatë kohës së tij në Itali.
Në Lindjen e Mesme, në shumë vende nuk ka fare taksë mbi të ardhurat personale, çka e bën këtë destinacion shumë tërheqës financiarisht.
Megjithatë, për të përfituar nga këto avantazhe, lojtarët duhet të respektojnë rregulla strikte të rezidencës tatimore. Rasti i Jordan Henderson e tregon këtë: ai duhej të qëndronte jashtë Britanisë për një periudhë të caktuar për të përfituar plotësisht nga sistemi.
Marrëveshje speciale dhe klauzola të pazakonta
Ndonjëherë fitimi më i madh nuk është paga. Kur David Beckham u transferua te LA Galaxy, ai fitoi të drejtën për të blerë një klub në MLS për 25 milionë dollarë — që më vonë u bë Inter Miami, sot me vlerë mbi 1 miliard.
Ka edhe klauzola më të çuditshme. Ronaldo te Flamengo raportohet se kishte të drejtë të dilte dy herë në javë pavarësisht orarit të ekipit.
Troy Deeney ka treguar se kërkoi nga Watford të hiqte pengesat në parking, t’i siguronte një lozhë private dhe vende parkimi të rezervuara — dhe klubi i plotësoi të gjitha.
Përfundimi
Pagat, bonuset, të drejtat e imazhit, taksat, marrëveshjet anësore dhe klauzolat speciale — të gjitha këto formojnë mënyrën se si paguhen futbollistët. Shifrat e sakta shpesh mbeten spekulative, por një gjë është e qartë: paga javore është vetëm fillimi për yjet më të mëdhenj të futbollit./Telegrafi/