Që nga kapja e presidentit venezuelas Nicolas Maduro nga forcat amerikane në fundjavë, presidenti i SHBA-së, Donald Trump dhe anëtarët e administratës së tij kanë lëshuar paralajmërime për disa vende dhe territore të tjera – duke përfshirë Kolumbinë, Kubën, Meksikën, Iranin dhe Grenlandën, një territor vetëqeverisës i Danimarkës.
Trump tha të dielën: “Ne jemi të angazhuar të kemi vende përreth nesh që janë të qëndrueshme dhe të suksesshme dhe ku nafta lejohet të dalë lirisht”.
“Dominimi amerikan në hemisferën perëndimore nuk do të vihet më kurrë në dyshim”, shtoi Trump, transmeton Telegrafi.
Ja çfarë duhet të dini rreth asaj që Trump ka thënë në dy ditët e fundit dhe si disa nga këto qeveri janë përgjigjur.
Grenlanda
Trump përsëriti të dielën se SHBA-të kanë nevojë për ishullin e madh të Atlantikut të Veriut të Grenlandës “nga pikëpamja e sigurisë kombëtare”.
“Ne kemi nevojë për Grenlandën. Është kaq strategjike tani. Grenlanda është e mbuluar me anije ruse dhe kineze kudo”, u tha Trump gazetarëve në bordin e Air Force One.
“Ne kemi nevojë për Grenlandën nga pikëpamja e sigurisë kombëtare dhe Danimarka nuk do të jetë në gjendje ta bëjë këtë”, shtoi ai.
Duke iu përgjigjur komenteve të fundit të Trump, kryeministri i Grenlandës, Jens Frederik Nielsen, tha të hënën se “retorika aktuale dhe e përsëritur që vjen nga Shtetet e Bashkuara është krejtësisht e papranueshme. Kur Presidenti i Shteteve të Bashkuara flet për ‘nevojën për Grenlandën’ dhe na lidh me Venezuelën dhe ndërhyrjen ushtarake, kjo jo vetëm që është e gabuar. Është mungesë respekti”.
“Vendi ynë nuk është objekt i retorikës së fuqive të mëdha. Ne jemi një popull. Një vend. Një demokraci”, shtoi Nielsen.
Trump ka deklaruar vazhdimisht se dëshiron të aneksojë Grenlandën – një ishull të madh dhe të pasur me burime prej 2,166,000 kilometra katrorë në Atlantik dhe territor vetëqeverisës të Danimarkës – duke pretenduar se kjo është e nevojshme për qëllime sigurie amerikane.
Si Grenlanda ashtu edhe Danimarka, një aleat i SHBA-së në NATO, janë kategorikisht kundër kësaj ideje.
Kolumbia
Trump foli ashpër për presidentin kolumbian Gustavo Petro të dielën, duke e përshkruar atë si “një njeri të sëmurë që i pëlqen të bëjë kokainë dhe ta shesë atë në Shtetet e Bashkuara, dhe nuk do ta bëjë këtë për një kohë të gjatë”.
Kur u pyet nga një gazetar nëse këto komente nënkuptonin se mund të kishte një “operacion” në Kolumbi në të ardhmen, Trump u përgjigj, “më duket mirë”.
Petro mbrojti suksesin e qeverisë së tij në luftën kundër trafikimit të drogës në një postim prej gati 700 fjalësh në X, duke përfshirë atë që ai e përshkroi si “sekuestrimin më të madh të kokainës në historinë e botës”.
“Unë nuk jam i paligjshëm, as nuk jam narkoman, kam vetëm si asete shtëpinë time familjare që ende e paguaj me pagën time”, shtoi ai.
Petro tha se ka urdhëruar bombardime të synuara kundër grupeve të armatosura të lidhura me drogën, duke iu përmbajtur ligjit humanitar.
Megjithatë, prodhimi i kokainës në Kolumbi ka arritur nivele rekord, sipas Zyrës së Kombeve të Bashkuara për Drogën dhe Krimin.
Petro, një ish-anëtar i grupit guerilas M19, tha më vonë të hënën se ai vetë do të luftonte për të mbrojtur Kolumbinë.
“U betova se nuk do të prek më armë por për atdheun do të marr përsëri armët”, tha ai.
Petro zemëroi administratën Trump dhe i anuloi vizën amerikane në shtator, pasi u bëri thirrje ushtarëve amerikanë të mos i bindeshin urdhrave.
Kuba
Trump tha të dielën se ndërhyrja ushtarake ishte e panevojshme në Kubë, një aleat kyç i Venezuelës, sepse ishte “gati të binte”.
“Nuk mendoj se kemi nevojë për ndonjë veprim. Duket sikur po shkon drejt rënies”, tha Trump.
“Nuk e di nëse do të rezistojnë, por Kuba tani nuk ka të ardhura. Ata i morën të gjitha të ardhurat nga Venezuela, nga nafta venezuelase”, theksoi ndër tjera ai.
Por Sekretari i tij i Shtetit, Marco Rubio, e quajti qeverinë kubane “një problem të madh”.
“Mendoj se janë në shumë telashe, po”, tha Rubio në emisionin “Meet the Press” të NBC të dielën.
“Nuk do të flas me ju për hapat tanë të ardhshëm dhe politikat tona tani, në këtë drejtim, por nuk mendoj se është mister që ne nuk jemi tifozë të mëdhenj të regjimit kuban”, shtoi ai.
“Nëse do të jetoja në Havana dhe do të punoja në qeveri, do të isha i shqetësuar”, tha Rubio.
Në një tubim të shtunën para ambasadës amerikane në Havana, presidenti kuban Miguel Díaz-Canel premtoi të mos e linte aleancën Kubë-Venezuelë të shkatërrohej pa luftë.
“Për Venezuelën, sigurisht për Kubën, ne jemi të gatshëm të japim edhe jetën tonë, por me një kosto të lartë”, shtoi Díaz-Canel.
Meksika
Trump e ka akuzuar shpesh Meksikën se nuk po bën mjaftueshëm për të goditur kartelet e drogës.
Të dielën, ai tha se droga po “vjen me shpejtësi” nëpër Meksikë dhe se “do të duhet të bëjmë diçka”.
Trump shtoi se kartelet në Meksikë ishin “shumë të forta” dhe “Meksika duhet të marrë masa”.
Në një intervistë telefonike me Fox News, Trump tha se i kishte kërkuar presidentes meksikane Claudia Sheinbaum nëse donte ndihmën e ushtrisë amerikane në çrrënjosjen e karteleve të drogës.
Sheinbaum përsëri e hodhi poshtë ndërhyrjen e SHBA-së në Venezuelë dhe kapjen e Maduros të hënën.
“Meksika riafirmon një parim që nuk është as i ri dhe as i hapur ndaj paqartësisë: Ne kategorikisht e refuzojmë ndërhyrjen në punët e brendshme të vendeve të tjera”, shtoi ajo.
Duke iu përgjigjur akuzave të Trump se Meksika nuk ka bërë mjaftueshëm për të luftuar kartelet e trafikimit të drogës, Sheinbaum pohoi: “Meksika bashkëpunon me Shtetet e Bashkuara, përfshirë për arsye humanitare, për të parandaluar që fentanili dhe drogat e tjera të arrijnë tek popullata e saj, veçanërisht tek të rinjtë.”
“Ne nuk duam që fentanili ose ndonjë drogë të afrohet tek ndonjë i ri – qoftë në Shtetet e Bashkuara, në Meksikë apo kudo tjetër në botë”, shtoi ajo.
Duke hedhur poshtë përsëri idenë e veprimit ushtarak amerikan në tokën meksikane, Sheinbaum tha se nuk mendonte se një pushtim i Meksikës ishte diçka që SHBA-të po e merrnin seriozisht.
Irani
Trump përsëriti gjithashtu paralajmërimin e tij ndaj Iranit, ku protestat antiqeveritare janë në javën e tyre të dytë.
“Nëse ata fillojnë të vrasin njerëz siç kanë bërë në të kaluarën, mendoj se do të goditen shumë rëndë nga Shtetet e Bashkuara,” u tha Trump gazetarëve të dielën.
Javën e kaluar, Trump tha se nëse Irani “vret protestues paqësorë, gjë që është zakon i tyre, Shtetet e Bashkuara të Amerikës do të vijnë në shpëtimin e tyre. Ne jemi të armatosur dhe gati për të filluar”.
Një grup iranian për të drejtat e njeriut vlerësoi të dielën se 16 persona ishin vrarë në protesta deri më tani. CNN nuk mund ta verifikojë këtë shifër.
Në fund të muajit të kaluar, Trump e paralajmëroi Iranin kundër çdo përpjekjeje për të rindërtuar programet e tij bërthamore dhe balistike.
Pas takimit me kryeministrin izraelit Benjamin Netanyahu, Trump tha se kishte dëgjuar se Irani “po sillet keq… Dëgjoj se Irani po përpiqet të ndërtojë përsëri, dhe nëse po, do të na duhet t’i rrëzojmë”.
Udhëheqësi suprem i Iranit, Ajatollah Ali Khamenei, tha të dielën se Republika Islamike “nuk do t’i nënshtrohet armikut” dhe protestuesit duhet të “vendosen në vendin e tyre”.
SHBA-të bombarduan disa nga objektet kryesore bërthamore të Iranit në qershor, mes luftës 12-ditore të Izraelit kundër vendit. Sulmi i dha fund asaj që kishte qenë një proces i ngadaltë i bisedimeve dypalëshe SHBA-Iran të hartuara për të frenuar programin e tij bërthamor. /T