Kur fillojnë të përzierat, ngërçet apo të vjellat, të gjithë dyshojmë te vakti i fundit, por e vërteta mund të jetë shumë më e ndërlikuar
Helmimi nga ushqimi është një nga gjendjet më të pakëndshme shëndetësore, i shoqëruar me simptoma si të përzierat, ngërçet në bark, të vjellat dhe temperatura e lartë. Kur shfaqen shqetësimet, shumica e njerëzve menjëherë dyshojnë te vakti i fundit që kanë ngrënë, por shkaku shpesh nuk është aq i lehtë për t’u përcaktuar.
Miti më i madh për helmimin nga ushqimi
Simptomat e disa llojeve të helmimit nga ushqimi nuk shfaqen domosdoshmërisht menjëherë, por mund të paraqiten vetëm pas disa ditësh, madje edhe pas disa javësh nga konsumimi i ushqimit të kontaminuar. Prandaj, nuk është e thënë që për shqetësimet të jenë përgjegjëse mëngjesi apo kafeja që keni konsumuar së fundmi.
Shkaktari më i zakonshëm i helmimit nga ushqimi është norovirusi, simptomat e të cilit zakonisht shfaqen brenda 12 deri në 48 orëve. Ai transmetohet përmes konsumimit të ushqimit të kontaminuar, si midhjet, perimet ose frutat e freskëta. Megjithatë, norovirusi është shumë ngjitës, ndaj mund të përhapet edhe përmes kontaktit me njerëz të tjerë, ndërsa virusi mund të mbijetojë në sipërfaqe si takëmet dhe enët e kuzhinës.
Natyrisht, jo të gjithë patogjenët që shkaktojnë helmim nga ushqimi vijnë nga të njëjtat burime dhe as nuk kanë të njëjtën periudhë inkubacioni.
Shumë patogjenëve u duhen disa ditë për t’u zhvilluar para se të shkaktojnë simptoma. Salmonela, për shembull, mund të shfaqet deri në gjashtë ditë pas konsumimit të ushqimit dhe shpesh gjendet në vezë të pagatuara mirë, mish shpendësh dhe produkte të qumështit.
Escherichia coli mund të shkaktojë simptoma edhe deri në dhjetë ditë pas konsumimit, ndërsa burimet më të shpeshta janë mishi i pagatuar mirë, qumështi ose lëngu i papasterizuar, si dhe frutat e perimet e palara. Kampilobakteri, një tjetër patogjen i zakonshëm që gjendet në mish të papërpunuar, qumësht dhe ujë të kontaminuar, ka periudhë inkubacioni deri në pesë ditë, shkruan Tasting Table, përcjell Telegrafi.
Si të mbroheni nga helmimi nga ushqimi?
Ndonjëherë helmimi nga ushqimi është thjesht jashtë kontrollit tonë. Megjithatë, njohja e disa miteve të zakonshme për sigurinë ushqimore mund t’ju ndihmojë të qëndroni më të mbrojtur.
Për shembull, larja e frutave, edhe e atyre me lëvore që nuk hahet, si pjepri, mund të ndihmojë në largimin e mikrobeve të dëmshme. Gjithashtu, përdorimi i termometrit për mish gjatë përgatitjes së shpendëve, si pula dhe gjeli i detit, siguron që mishi të jetë gatuar plotësisht – mos u mbështetni vetëm në vlerësimin me sy.
Dhe, më e rëndësishmja: mos e lani mishin e papërpunuar të shpendëve para gatimit, sepse kjo është një mënyrë e sigurt për përhapjen e baktereve dhe për shkaktimin e kontaminimit të kryqëzuar.
Një tjetër mit i zakonshëm lidhet me mbetjet e ushqimit. Supozimi se çdo ushqim i mbetur është i sigurt për t’u ngrënë mund të jetë i rrezikshëm. Edhe nëse ushqimi duket dhe ka aromë të mirë, nëse ka qëndruar shumë gjatë në frigorifer, mund të zhvillojë baktere si C. botulinum, salmonela, listeria dhe E. coli. Këto baktere zakonisht nuk kanë aromë dhe nuk e ndryshojnë pamjen e ushqimit.
Prandaj është e rëndësishme të mbahet mend se jo të gjitha helmimet nga ushqimi janë të njëjta.
Disa lloje helmimi mund të shkaktohen nga perimet e palara që i keni ngrënë një javë më parë, ndërsa të tjera nga mishi i pagatuar mirë që e keni përgatitur mbrëmë. Pavarësisht shkakut, simptomat zakonisht janë të ngjashme – të vjella dhe diarre, të cilat në shumicën e rasteve kalojnë vetvetiu.
Ndërkohë, është e rëndësishme të pushoni mjaftueshëm, të pini shumë lëngje për të qëndruar të hidratuar dhe të kërkoni ndihmë mjekësore nëse simptomat janë të rënda ose nuk përmirësohen pas disa ditësh. /Telegrafi/