Vendet e Bashkimit Evropian kanë arritur një marrëveshje për të lëshuar një kredi prej 90 miliardë eurosh për të përmbushur nevojat financiare dhe ushtarake të Ukrainës për vitet 2026 dhe 2027, me Brukselin që synon të bëjë pagesën e parë në fillim të prillit për të shpëtuar Kievin nga një rënie e papritur e ndihmës së huaj.
Marrëveshja mbi tekstet ligjore u arrit nga ambasadorët të mërkurën pasdite pasi Qiproja, mbajtësja e presidencës së radhës së Këshillit, paraqiti një version të ri, transmeton Telegrafi.
“Marrëveshja e sotme tregon se BE vazhdon të veprojë me vendosmëri në mbështetje të Ukrainës dhe popullit të saj. Financimi i ri do të ndihmojë në sigurimin e rezistencës së fortë të vendit përballë agresionit rus”, tha Makis Keravnos, ministri qipriot i Financave.
“Në të njëjtën kohë, ne po dërgojmë një sinjal të fortë se sovraniteti dhe integriteti territorial i shteteve duhet të respektohen plotësisht, në përputhje me të drejtën ndërkombëtare”, shtoi ai.
Kredia prej 90 miliardë eurosh, e rënë dakord politikisht në një samit në Bruksel, do të financohet përmes lëshimit të borxhit të përbashkët, me buxhetin e BE-së si garanci për investitorët.
Si pjesë e marrëveshjes, Hungaria, Sllovakia dhe Republika Çeke do të përjashtohen plotësisht nga të gjitha detyrimet financiare, përfshirë pagesat vjetore të interesit. Të tre vendet kishin kundërshtuar me vendosmëri çdo ndihmë shtesë për Kievin.
Komisioni Evropian vlerëson se 24 shtetet anëtare të mbetura do të duhet të paguajnë midis 2 dhe 3 miliardë euro çdo vit, për të mbuluar kostot përkatëse.
Shifra prej 90 miliardë eurosh do të ndahet në dy shtylla kryesore: 30 miliardë euro ndihmë buxhetore dhe 60 miliardë euro ndihmë ushtarake. Bilanci mund të ndryshohet nëse lufta merr fund.
Prokurimi i armëve dhe municioneve ishte pika e fundit e mosmarrëveshjes në bisedimet midis ambasadorëve të BE-së. Franca, një avokate e zëshme e politikave “Made in Europe”, shtyu për të kufizuar blerjet jashtë kontinentit sa më shumë që të ishte e mundur materialisht.
Në fund, kredia do të ndjekë të ashtuquajturin “parim kaskadues”: armët dhe municionet do të blihen brenda Ukrainës, BE-së, Islandës, Lihtenshtajnit, Norvegjisë dhe Zvicrës.
Nëse pajisjet nuk janë të disponueshme askund, Kievit do t’i lejohet të shkojë në tregje të tjera, të tilla si Shtetet e Bashkuara, për të marrë atë që i nevojitet për të luftuar.
Vendet që kanë partneritete sigurie dhe mbrojtjeje me BE-në, si Mbretëria e Bashkuar, Japonia, Koreja e Jugut dhe Kanadaja, do të përfitojnë gjithashtu nga përparësia e blerjes nëse paguajnë një kontribut “të drejtë dhe proporcional” në kostot e huamarrjes.
Kjo përkon me një afrim midis Brukselit dhe Londrës.
“Është e rëndësishme që Mbretëria e Bashkuar të jetë e gatshme të marrë pjesë. Si për situatën gjeopolitike, afrimi i Mbretërisë së Bashkuar është më i mirë për Evropën. Dhe do t’i bëjë gjërat më fleksibile për Ukrainën”, tha një zyrtar i BE-së, duke folur në kushte anonimiteti.
90 miliardë euro do të disbursohen gradualisht me kalimin e kohës dhe do t’i nënshtrohen kushteve të rrepta. Për shembull, çdo regres në përpjekjet kundër korrupsionit në Ukrainë do të shkaktojë një pezullim të ndihmës.
Ukrainës do t’i kërkohet të shlyejë 90 miliardë euro vetëm nëse Rusia ndërpret luftën e saj të agresionit dhe pranon të kompensojë Kievin për dëmet. Duke pasur parasysh se Moska e ka përjashtuar plotësisht mundësinë e dëmshpërblimeve, Brukseli pritet të shtyjë borxhin pa afat.
Tekstet ligjore të përfunduara të mërkurën ende kërkojnë bekimin e Parlamentit Evropian, i cili është zotuar të përshpejtojë procedurën. Qëllimi është që pagesa e parë të bëhet në fillim të prillit, një afat i sugjeruar nga Kievi. /Telegrafi/