Mund të zhvillohet në vijën e ndarjes ose në majë të kokës, pa u vënë re për një kohë të gjatë. Ekspertët paralajmërojnë: këto janë shenjat që nuk duhet t’i injoroni
Ekspozimi ndaj diellit mbetet faktori kryesor i rrezikut, sidomos te personat me lëkurë të çelët dhe te ata me rënie flokësh. Edhe pse flokët ofrojnë njëfarë mbrojtjeje, rrezatimi ultravjollcë (UV) depërton në lëkurë, veçanërisht në vijën e ndarjes, në majë të kokës ose në zonat ku flokët janë më të rrallë.
Në thelb, ndryshimet mund të zhvillohen kudo ku depërton drita. Për këtë arsye, skalpi konsiderohet një “zonë e heshtur”, ku problemet mund të kalojnë pa u vënë re për një kohë të gjatë. Në nivel global, kanceri i lëkurës është ndër sëmundjet malinje më të shpeshta, çka e bën edhe më të rëndësishme parandalimin dhe kontrollin e rregullt.
Si duket kanceri i lëkurës në skalp
Kanceri i lëkurës në skalp shpesh mbetet i fshehur dhe diagnostikohet më vonë. Shenjat më të zakonshme përfshijnë:
- plagë që nuk shërohen
- zona me luspa ose trashje të lëkurës
- nishane që ndryshojnë formë, ngjyrë ose madhësi
- gunga që mund të gjakosin
Kush është më i rrezikuar
Edhe pse rreziku është më i lartë te personat me lëkurë të çelët dhe te ata pa flokë, kanceri i lëkurës mund të shfaqet te kushdo. Rreziku ndikohet nga:
- ekspozimi i gjatë ndaj rrezeve UV gjatë jetës
- gjendja e sistemit imunitar
- predispozita gjenetike
Ekspozimi i vazhdueshëm në diell, sidomos pa mbrojtje, për dekada me radhë, rrit ndjeshëm rrezikun, transmeton Telegrafi.
Llojet më të zakonshme në skalp
1. Karcinoma bazocelulare
Forma më e shpeshtë e kancerit të lëkurës, zakonisht me rritje të ngadaltë dhe shpesh e vështirë për t’u dalluar. Mund të shfaqet si:
- gunga të vogla që rriten gradualisht
- zona rozë ose të kuqërremta me luspa
- plagë që krijojnë kore dhe nuk shërohen
2. Karcinoma skvamocelulare
Më agresive dhe më e dukshme, shpesh shfaqet si:
- zona të ngritura dhe të ashpra
- lezione që gjakosin
- plagë të hapura ose të dhimbshme
Shpesh zbulohet rastësisht gjatë prerjes së flokëve.
3. Melanoma
Forma më e rrezikshme e kancerit të lëkurës, që mund të shfaqet edhe në skalp. Karakterizohet nga:
- nishane me formë të parregullt
- ngjyra të ndryshme në të njëjtën zonë
- rritje të shpejtë ose ndryshime të papritura
Melanoma në skalp ka shpesh prognozë më të rëndë për shkak të diagnostikimit të vonshëm.
Çfarë të bëni nëse vini re ndryshime
Çdo ndryshim i ri ose i pazakontë në skalp duhet marrë seriozisht, sidomos nëse:
- gjakoset
- kruhet ose dhemb
- ndryshon në madhësi apo formë
Në këto raste, konsultimi me dermatologun është i domosdoshëm.
Një metodë orientuese është rregulli ABCDE:
- A (asimetri) – forma nuk është e barabartë
- B (kufijtë) – të parregullt ose të paqartë
- C (ngjyra) – e pabarabartë
- D (diametri) – më i madh se 5–6 mm
- E (evolucioni) – çdo ndryshim me kalimin e kohës
Si të mbroheni
Për të ulur rrezikun dhe për të rritur shanset për zbulim të hershëm:
- bëni kontrolle të rregullta dermatologjike
- përdorni mbrojtje ndaj diellit (kapelë, krem mbrojtës)
- shmangni ekspozimin e zgjatur dhe solarët
Mesazhi kryesor:
Kanceri i lëkurës në skalp mund të jetë i fshehtë, por jo i padukshëm. Vëmendja ndaj shenjave të vogla dhe kontrollet e rregullta mund të bëjnë dallimin mes zbulimit në kohë dhe rrezikut për shëndetin. /Telegrafi/