Radikulopatia nuk është thjesht dhimbje shpine – pse analgjezikët nuk ndihmojnë dhe kur nevojitet diagnostikë e thelluar
Dhimbja, ulja e ndjeshmërisë së prekjes, ndjesia e shpimit, dobësia muskulore dhe dobësimi i reflekseve në gjymtyrë janë ndër ankesat më të shpeshta të pacientëve me radikulopati, dëmtim i rrënjës nervore që del nga palca kurrizore. Kur shfaqet dhimbja e shpinës, pacientët shpesh mendojnë për radikulopati dhe përpiqen ta zgjidhin problemin me barna të zakonshme kundër dhimbjes. Mjekët theksojnë se analgjezikët klasikë nuk janë efektivë në radikulopati dhe se dhimbja e shpinës nuk është domosdoshmërisht pasojë e ngjeshjes së nervit. Radikulopatia është gjendje serioze që ndikon ndjeshëm në cilësinë e jetës. Për këtë arsye, pacientët shpesh kërkojnë lehtësim edhe përmes mënyrave alternative, ndonjëherë të rrezikshme, si kiropraktika.
Dhimbje me përbërës të veçantë
Simptomat e pakëndshme të radikulopatisë mund të prekin pjesën e qafës së shtyllës kurrizore, kraharorin ose pjesën e poshtme të shpinës. Specialistët theksojnë se shkaku më i shpeshtë i radikulopatisë është hernia e diskut ndërvertebral.
Radikulopatia, me fjalë të thjeshta, nënkupton dëmtimin e rrënjës së nervit që del nga palca kurrizore. Më shpesh është pasojë e presionit të drejtpërdrejtë, por mund të jetë edhe pjesë e një procesi inflamator. Nga kjo rrjedh se shkaku kryesor në shumicën e rasteve është hernia e diskut ndërvertebral, ndërsa më rrallë edhe procese të tjera, për shembull ndryshime tumorale. Radikulopatia zakonisht shfaqet me dhimbje neuropatike, e cila ka përbërës të veçantë dhe dallon sipas karakteristikave dhe mënyrës së trajtimit nga dhimbjet që vijnë nga dëmtimi i indeve të tjera (lëkurë, muskuj, inde lidhëse ose organe të brendshme jashtë sistemit nervor), transmeton Telegrafi.
Radikulopatia prek edhe personat e rinj
Radikulopatia nuk është gjendje që prek vetëm të moshuarit. Specialistët theksojnë se ajo shfaqet edhe te personat e rinj dhe popullata aktive në punë.
Radikulopatia dhe dhimbja në zonën e shtyllës kurrizore nuk janë sinonime; jo çdo dhimbje shpine ka origjinë radikulopatike. Ekzistojnë faktorë rreziku që mund të çojnë në radikulopati, si punët e rënda fizike, ngritja e peshave, por edhe qëndrimi i zgjatur ulur (te shoferët profesionistë, punonjësit e zyrave) ose qëndrimi i gjatë në këmbë (te punëtorët e fabrikave). Njeriu, gjatë evolucionit, ka qenë kryesisht në lëvizje dhe jo i ulur apo në këmbë për periudha të gjata; trupi ynë nuk është evolutivisht i përshtatur për kërkesat e punës që shtron shoqëria moderne.
Barnat klasike kundër dhimbjes nuk ndihmojnë
Në rreth tre të katërtat e rasteve, radikulopatia prek pjesën kryqore-sakrale (pjesën e poshtme të shpinës). Pjesa tjetër lidhet me dëmtimet e pjesës së qafës së shtyllës kurrizore, ndërsa më rrallë me dëmtimet e pjesës së kraharorit.
Simptoma kryesore është dhimbja neuropatike, e cila shfaqet si ndjesi djegieje, shpimi, mpirje dhe ndryshim i ndjeshmërisë së prekjes në zonën përkatëse. Dhimbja ndjek rrugën e rrënjës nervore të dëmtuar (poshtë këmbës ose krahut). Më rrallë vërehet dobësi e muskujve të caktuar dhe çrregullim i funksionit të urinimit, nëse preken strukturat nervore që e kontrollojnë atë. Dhimbjet zakonisht janë të forta dhe nuk reagojnë ndaj barnave klasike kundër dhimbjes. Theksohet se vetëm një pjesë e pacientëve me sindrome dhimbjeje me origjinë nga shtylla kurrizore kanë edhe dhimbje radikulopatike. Për shembull, mund të ketë dëmtim të nyjeve, muskujve përreth ose ligamenteve, me dhimbje të forta, por pa komponent radikulopatik. Prandaj, diagnostikimi i saktë është thelbësor për përcaktimin e terapisë së duhur. Nëse radikulopatia bëhet kronike, është i domosdoshëm trajtim multidisiplinar, me përfshirjen e mjekësisë fizikale, anesteziologjisë dhe psikiatrisë.
Shpesh nevojiten edhe ekzaminime më komplekse
Pacienti duhet të ekzaminohet në mënyrë të detajuar dhe, pas një anamneze të mirë, sipas nevojës të kryhen edhe teste shtesë diagnostikuese (pyetësorë për dhimbjen neuropatike, ekzaminim klinik, imazheri e zonës së prekur, ekzaminim elektromioneurografik).
Në fillim mjaftojnë të dhënat e marra me kujdes dhe ekzaminimi klinik. Nevoja për diagnostikë shtesë vlerësohet rast pas rasti, por imazheria është e domosdoshme kur konfirmohet radikulopatia. Zakonisht fillohet me radiografi (RTG), por shpesh nevojiten metoda më të avancuara, si skaneri (CT) ose rezonanca magnetike (MR). Në prani të simptomave të tjera përveç dhimbjes, si dobësia ose çrregullimet e urinimit – rekomandohet urgjentisht CT ose MR, për të orientuar terapinë sa më shpejt në drejtimin e duhur.
A mund të shërohet radikulopatia?
Radikulopatia mund të shërohet nëse eliminohet shkaku që dëmton rrënjën nervore, por edhe atëherë ekziston mundësia që një pjesë e dëmtimit të ketë ndodhur tashmë dhe disa simptoma të vazhdojnë edhe pas heqjes së shkakut. Dhimbjet e tipit radikulopatik trajtohen me klasa të caktuara barnash (koanalgjetikë), ku përfshihen disa antidepresivë dhe antikonvulsivë, si dhe preparate të tjera. Analgjezikët e zakonshëm zakonisht nuk janë efektivë. Terapia fizikale dhe suplementimi me vitamina, antioksidantë dhe analgjetikë natyralë janë shumë të rëndësishme dhe studimet tregojnë përfitime nga kjo qasje. Gjithmonë duhet vlerësuar trajtimi i shkakut. Në disa raste nevojitet edhe trajtim kirurgjikal, veçanërisht kur shkaku është ndryshim tumorale, hernie e theksuar e diskut ose mungesë përgjigjeje ndaj terapisë standarde.
Si trajtohet radikulopatia apo nervi i ngjeshur në shtyllën kurrizore
Specialistët theksojnë se trajtim kirurgjikal është i nevojshëm, madje i domosdoshëm, në një numër të vogël rastesh të përcaktuara qartë. Suksesi i tij është i konsiderueshëm, por jo i plotë. Për këtë arsye, disa pacientë kërkojnë edhe metoda alternative të pranuara mjekësore, si kiropraktika, osteopatia dhe akupunktura.
Këto terapi përdoren dhe shpesh aplikohen edhe nga mjekë me arsimim standard mjekësor dhe specializim përkatës. Ato mund të jenë të dobishme vetëm nëse kryhen nga personel i kualifikuar. Pacientët që dëshirojnë t’i provojnë këto metoda inkurajohen ta bëjnë këtë me kujdes të veçantë në përzgjedhjen e praktikuesit, pasi ekziston rreziku i keqpërdorimit të profesionit dhe mundësia e përkeqësimit të simptomave për shkak të manipulimeve që kryhen gjatë kiropraktikës. /Telegrafi/