Pas nevojës për të pasur gjithmonë një histori më të madhe, një përvojë më të fortë apo fjalën e fundit mund të fshihet diçka që nuk duket në shikim të parë
I tregoni se keni pasur një ditë të vështirë, ndërsa ai e ka pasur edhe më të vështirë. Përmendni një udhëtim, ai ka qenë tashmë atje. Flisni për sëmundje, punë apo dashuri, ndërsa ai menjëherë ka një përvojë, një këshillë dhe një përgjigje përfundimtare.
Pothuajse të gjithë njohim të paktën një person të tillë. Çfarëdo që të tregoni, ai e ka përjetuar, parë ose kuptuar shumë më herët. Nëse jeni të lodhur, ai ka qenë më i rraskapitur. Nëse keni arritur diçka të bukur, suksesi i tij ka qenë më i madh. Nëse përballeni me një problem, e di saktësisht çfarë duhet të bëni, edhe kur nuk ia keni kërkuar mendimin.
Biseda me një person të tillë shpejt bëhet e lodhshme, sepse nuk është më një shkëmbim i vërtetë. Në vend që t’ju dëgjojë, bashkëbiseduesi e përdor historinë tuaj si pikënisje për ta kthyer vëmendjen te vetja.
Në psikologji, ky model mund të përshkruhet si prirje për ta orientuar bisedën drejt vetes. Megjithatë, kjo nuk do të thotë se çdo person që flet shumë për veten ka çrregullim narcistik të personalitetit.
Kur “edhe mua më ka ndodhur” nuk është shenjë afërsie
Kur dikush na tregon një ngjarje të vështirë apo të bukur, është krejt normale të kujtojmë një përvojë të ngjashme. Duke ndarë historinë tonë, shpesh duam të themi: “Të kuptoj, nuk je vetëm.”
Dallimi qëndron në atë që ndodh më pas.
Një person që dëshiron vërtet të lidhet me tjetrin do ta përmendë shkurt përvojën e vet dhe më pas do t’ia rikthejë vëmendjen bashkëbiseduesit:
“Edhe mua më ka ndodhur diçka e ngjashme. Po ti, si ndihesh tani?”
Ndërsa personi që synon ta marrë në dorë bisedën nuk kthehet më te historia juaj. Ai fillon të flasë hollësisht për veten, të krahasojë përvojat dhe shpesh ta minimizojë atë që sapo keni treguar. Në fund, në vend që të ndiheni të dëgjuar, keni përshtypjen se keni qenë vetëm publik, transmeton Telegrafi.
Pse disa njerëz duhet t’i dinë të gjitha?
Pas kësaj sjelljeje nuk qëndron gjithmonë i njëjti motiv. Disa njerëz thjesht nuk kanë mësuar të dëgjojnë dhe besojnë se një bashkëbisedues i mirë duhet menjëherë të ofrojë historinë apo këshillën e vet.
Të tjerë e përballojnë vështirë heshtjen dhe përpiqen ta mbushin duke folur për veten.
Por te disa ekziston një nevojë e fortë për t’u dukur të zotë, me përvojë dhe të rëndësishëm. Pranimi se diçka nuk e dinë, nuk e kanë përjetuar ose nuk kanë një përgjigje mund t’i bëjë të ndihen më pak të vlefshëm.
Prandaj shpesh:
• flasin me shumë siguri edhe kur nuk kanë njohuri të mjaftueshme;
• e kanë të vështirë të pranojnë korrigjimet;
• japin këshilla edhe kur askush nuk ua kërkon;
• ndërpresin të tjerët për të treguar përvojën e tyre;
• çdo temë e shndërrojnë në krahasim;
• suksesin e dikujt tjetër mund ta përjetojnë si kërcënim për vlerën e tyre.
Studimet mbi tiparet narcistike tregojnë se dëshira e fortë për status dhe njohje shfaqet në forma të ndryshme të narcizmit. Disa persona e shfaqin hapur bindjen se janë mbi të tjerët, ndërsa të tjerë kërkojnë vazhdimisht miratim sepse në thelb ndihen të pasigurt.
A fshihet pas mendjemadhësisë pasiguria?
Shpesh fjala “mendjemadhësi” apo “sedër e tepruar” përdoret për njerëzit që janë tepër të ndjeshëm ndaj kritikave, kërkojnë miratim dhe e kanë të vështirë kur dikush tjetër di ose arrin më shumë.
Në disa raste, pas kësaj sjelljeje fshihet pikërisht pasiguria.
Nëse ndjenja e vlerës personale varet shumë nga admirimi dhe miratimi i të tjerëve, çdo kundërshtim mund të perceptohet si poshtërim, ndërsa njohuritë e dikujt tjetër si kërcënim.
Prandaj personi përpiqet të tregojë se “e ka ditur gjithmonë”, “e ka parë më herët” ose “ka kaluar diçka edhe më të rëndë”.
Vetëbesimi i dukshëm nuk është domosdoshmërisht shenjë e një vetëbesimi të qëndrueshëm. Ndonjëherë është mënyrë për ta mbrojtur atë.
Psikologët dallojnë tipare narcistike grandioze dhe vulnerabile. Personi grandioz e shfaq hapur ndjenjën e rëndësisë dhe kërkon admirim, ndërsa tipi vulnerabil mund të duket më i pasigurt, por është shumë i ndjeshëm ndaj kritikave dhe vlerësimit të të tjerëve.
Megjithatë, do të ishte gabim që çdo person të lodhshëm, mendjemadh apo llafazan ta quanim narcist. Çrregullimi narcistik i personalitetit mund të diagnostikohet vetëm nga një profesionist dhe kërkon një model të qëndrueshëm e të përhapur sjelljeje, jo vetëm një zakon të pakëndshëm në bisedë.
Pse na lodhin kaq shumë këto biseda?
Në një bisedë të mirë, vëmendja kalon nga njëri person te tjetri. Njëri flet, tjetri dëgjon, bën pyetje dhe përpiqet ta kuptojë. Pastaj rolet ndërrohen.
Kur vëmendja qëndron vazhdimisht te një person i vetëm, tjetri fillon të ndihet i padukshëm. /Telegrafi/