Aroma, gjuha e trupit dhe sinjalet e fshehta që njerëzit shpesh nuk i kuptojnë
Ne, si pronarë, e njohim mirë “gjuhën” e mjaullimës. E dimë kur macja kërkon ushqim, kur do përkëdhelje apo kur thjesht po na flet. E dimë se veshët, bishti dhe bebëzat e syve tregojnë shumë për gjendjen e saj emocionale. Por si komunikojnë macet mes tyre? Përgjigjja është më interesante nga sa mendoni dhe jo, ato nuk i “mjaullijnë” njëra-tjetrës siç bëjnë me ne.
Aroma, gjuha e padukshme e maceve
Shqisa e nuhatjes tek macet është jashtëzakonisht e zhvilluar. Ato e “lexojnë” botën përmes aromave dhe përdorin sinjale kimike për të komunikuar.
Ndoshta e keni parë macen tuaj të bëjë një shprehje të çuditshme, me gojën paksa të hapur – kjo quhet reaksioni flehmen. Antrozoologu John Bradshaw e përshkruan këtë si diçka mes nuhatjes dhe shijimit. Ky reagim u jep maceve më shumë informacion sesa thjesht nuhatja me hundë.
Ky mekanizëm është veçanërisht i dobishëm për interpretimin e feromoneve, sinjale kimike që kafshët (dhe njerëzit) lëshojnë për të dërguar mesazhe biologjike të thjeshta: territor, gatishmëri për çiftim, stres, apo prani, transmeton Telegrafi.
Macet kanë gjëndra aromatike në:
- gojë dhe mjekër
- ballë dhe faqe
- pjesën e poshtme të shpinës
- bisht
- madje edhe në putra
Nëse macja juaj jeton brenda, dijeni se e ka “shënuar” shtëpinë nga lart poshtë me aromën e saj. Kur fërkohet pas jush, po ju shënon si “të sajën”.
Kjo është arsyeja pse prezantimi i një maceje të re në shtëpi kërkon kujdes. Macja e re do ta kuptojë menjëherë që aty ka një tjetër mace, falë feromoneve të fuqishme që janë tashmë të pranishme.
Gjuha e trupit, komunikimi i vërtetë
Sjellja e maceve është studiuar për një kohë të gjatë. Para fundit të viteve 1800, shumica e maceve mbaheshin jashtë për të kontrolluar brejtësit. Kur filluan të bëheshin kafshë shtëpiake, njerëzit zbuluan sa komplekse është gjuha e tyre trupore.
Kur një mace dëshiron të përshëndesë një tjetër, ajo shpesh e prezanton pjesën e pasme të trupit – një “fabrikë aromash”. Për ne kjo mund të duket e çuditshme, por për macet është një përshëndetje miqësore.
Bishti dhe veshët janë “barometra” të humorit:
- Bisht i ulët dhe veshë të shtrirë pas → paralajmërim
- Bisht i ngritur dhe veshë përpara → kuriozitet dhe gatishmëri për ndërveprim
- Lëvizje të shpejta të bishtit → irritim
Macet shpesh nuhasin hundët kur përshëndeten. Por një lëvizje e papritur mund ta ndryshojë atmosferën menjëherë dhe të fillojë përplasja.
Zërat e maceve: ulërima, hungërima dhe fishkëllima
Pas periudhës së këlyshërisë, macet zakonisht mjaullijnë vetëm për njerëzit. Me njëra-tjetrën komunikojnë ndryshe.
- Hungërima: paralajmërim i qartë që nuk janë të kënaqura me praninë e një maceje tjetër. Shpesh paraprin sulmin.
- Ulërima e zgjatur: dëgjohet shpesh tek macet femra në nxehtësi, por edhe tek macet e stresuara ose me dhimbje. Mund të përdoret edhe në konflikte për territor apo ushqim.
- Fishkëllima: reagim ndaj frikës ose kërcënimit. Këlyshët e bëjnë kur tremben; macet e rritura kur ndihen të kërcënuara.
Nëse një mace ju fishkëllen, largohuni dhe jepini hapësirë. Macet janë natyrshëm jokonfrontuese. Kur duken agresive, zakonisht ndihen të rrezikuara.
Çfarë na mëson kjo?
Macet nuk komunikojnë me fjalë, por me aromë, gjuhë trupi, sinjale zanore.
Komunikimi i tyre është kompleks, i heshtur dhe shumë i nuancuar. Nëse i kuptojmë këto sinjale, mund të shmangim konflikte, të menaxhojmë më mirë prezantimin e maceve të reja dhe të forcojmë lidhjen me to.
A mësuat diçka të re për mënyrën se si komunikojnë macet? Ndajeni këtë tekst me dashamirës të tjerë të maceve, sepse sa më shumë të kuptojmë gjuhën e tyre, aq më mirë do të jetojmë me to. /Telegrafi/