Fenomeni La Niña po humbet fuqinë, sinjal për ndryshime të mëdha klimatike në 2026.
Fenomeni La Niña, që ka ndikuar dukshëm në kushtet klimatike globale gjatë muajve të fundit, po dobësohet shpejt mbi pjesën tropikale të Oqeanit Paqësor.
Të dhënat më të fundit nga oqeani dhe atmosfera tregojnë se anomalitë e ftohta në Paqësor po zbehen, sidomos në pjesën perëndimore, çka tregon se gjatë vitit 2026 mund të ndodhin ndryshime të rëndësishme në sistemin global të motit, shkruan Severe Weather.
Edhe pse ndikimi i La Niñës mbi atmosferën do të vazhdojë gjatë pjesës së parë të dimrit dhe në fillim të pranverës, modelet afatgjata tregojnë gjithnjë e më qartë një kalim drejt fenomenit El Niño, i cili mund të fillojë që gjatë verës dhe të konsolidohet plotësisht deri në vjeshtë.
Ky ndryshim ka pasoja të rëndësishme për Evropën, përfshirë edhe Kroacinë, veçanërisht në kontekstin e dimrit 2026/2027.
Çfarë janë La Nina dhe El Nino?
La Niña dhe El Niño janë pjesë e sistemit klimatik të njohur si ENSO, i cili përshkruan alternimin e fazave të ftohta dhe të ngrohta në Paqësorin ekuatorial.
Edhe pse këto procese ndodhin larg Evropës, ato ndikojnë fuqishëm në shpërndarjen e zonave me presion të lartë dhe të ulët në atmosferë, si dhe në drejtimet e rrjedhave të mëdha ajrore që formojnë motin në hemisferën veriore.
Gjatë La Niñës, forcohen erërat e përhershme lindore pranë ekuatorit, të cilat shtyjnë ujin e ngrohtë sipërfaqësor drejt perëndimit të Paqësorit, ndërsa uji më i ftohtë nga thellësia del në sipërfaqe. Por javët e fundit, ky model ka filluar të ndryshojë.
Në pjesën perëndimore dhe qendrore të Paqësorit po zhvillohet një erë e fortë perëndimore, që nxit ngrohjen e sipërfaqes së oqeanit dhe shkatërron shtresën e ftohtë të ujit tipike për La Niñan.
Shenjat e ndryshimit
Analizat e temperaturës së detit tregojnë se anomalitë e ftohta po zhvendosen nga perëndimi drejt lindjes, dhe kjo po ndodh më herët se zakonisht për ngjarje të tilla.
Në të njëjtën kohë, nën sipërfaqen e oqeanit, në thellësi rreth 100–250 metra, po përhapet një “pishinë” e madhe uji të ngrohtë. Ky ngrohje nëntokësore është një nga shenjat e para dhe më të besueshme të ardhjes së fenomenit El Niño.
Megjithatë, efektet atmosferike të La Niñës nuk zhduken menjëherë.
Atmosfera reagon më ngadalë se oqeani, prandaj ndikimi i saj mund të ndihet edhe disa muaj pas ngrohjes së sipërfaqes së detit. Për këtë arsye, pritet që La Niña të ndikojë të paktën gjatë pjesës së hershme të pranverës 2026.
Ndikimi mbi Evropën dhe Ballkanin
Gjatë kësaj periudhe, sipas mesatareve afatgjata, në Evropë vërehet një trend më i ngrohtë në pjesët perëndimore dhe perëndim-qendrore të kontinentit.
Ky fenomen lidhet me presionin më të ulët mbi Atlantikun e Veriut, i cili forcon rrjedhjen perëndimore drejt Evropës.
Një qarkullim i tillë zakonisht sjell ajër më të butë, temperatura të moderuara dhe më pak depërtim të ajrit të ftohtë kontinentale nga lindja, duke ndikuar kështu edhe në dimrin e ardhshëm në Ballkan.
Çfarë sjell gjysma e dytë e vitit 2026?
Ndryshimi kryesor pritet në gjysmën e dytë të vitit. Të gjitha modelet sezonale relevante bien dakord se La Niña do të përfundojë relativisht shpejt, dhe se fenomeni El Niño mund të fillojë që gjatë verës 2026.
Deri në fillim të vjeshtës, pritet që të formohet plotësisht faza e ngrohtë e ENSO-s, e cila mund të arrijë kulmin gjatë dimrit 2026/2027, me mundësi që ndikimi i saj të zgjasë edhe më gjatë.
Për Evropën, El Niño zakonisht sjell ndryshime më të theksuara në qarkullimin mbi Atlantikun e Veriut. Të dhënat historike tregojnë se dimrat e tillë shpesh karakterizohen nga kushte të paqëndrueshme të motit, ciklone më të forta dhe kontraste më të mëdha temperaturash.
Një element veçanërisht i rëndësishëm është se gjatë dimrit me El Niño shpesh formohet një “korridor i ajrit të ftohtë”, që mund të shtrihet nga pjesa jugore e Mbretërisë së Bashkuar, përmes Evropës Qendrore, deri në juglindje të kontinentit.
Përgjatë këtij korridori të ajrit të ftohtë, rritet potenciali për reshje bore, duke përfshirë edhe pjesët qendrore të Evropës. Ky model mund të prekë herë pas here edhe Evropën Juglindore, duke rritur mundësinë për borë dhe depërtime të theksuara të ajrit të ftohtë drejt Ballkanit.
Dimër dinamik 2026/2027
Për Ballkanin, një zhvillim i tillë do të nënkuptonte një dimër më dinamik, me mundësi më të mëdha për borë në brendësi të vendit, ndryshime më të shpeshta midis periudhave më të ngrohta dhe më të ftohta, si dhe situata ciklonale më të shprehura mbi detin Adriatik. Në vend të stabilitetit të gjatë, ka më shumë gjasa për ndryshime të papritura të motit.
Edhe pse është ende herët për parashikime të detajuara, drejtimi i zhvillimit është i qartë: La Niña po dobësohet më shpejt se pritej, oqeani po ngrohet, dhe atmosfera do të ndjekë gradualisht këtë sinjal gjatë vitit 2026.
Pranvera do të ruajë ende shenjat e La Niñës, por vera dhe vjeshta hapin rrugën për El Ninon, i cili mund të ndikojë fort në dimrin 2026/2027 në Evropë, përfshirë edhe Ballkanin. /Telegrafi/