Pensionet, migrimi dhe rekrutimi ushtarak do të vazhdojnë të formësojnë politikën e brendshme gjermane në vitin 2026. Megjithatë, do të jetë thelbësore se si do të ecë AfD në zgjedhjet e landeve.
Qeveria gjermane, e përbërë nga Kristiandemokratët dhe Socialdemokratët, për momentin e ka hequr nga rendi i ditës çështjen e saj më të vështirë të politikës së brendshme: pas debateve të lodhshme, ajo e shtyu paketën e saj të reformës së sistemit shtetëror të pensioneve përmes Bundestagut në fillim të dhjetorit. Thelbi i saj: nivelet e pensioneve do të mbeten të qëndrueshme të paktën deri në vitin 2031.
Reformat themelore të sistemit tani do të përpunohen nga një komision, i cili pritet të paraqesë propozimet e tij deri në mesin e vitit 2026. A do të rritet përsëri mosha e daljes në pension – nga 67 në 70 vjeç ndoshta? Apo vendi do t’i thotë lamtumirë një moshe të caktuar daljeje në pension për të gjithë, siç parashikohet në një propozim nga profesori i ekonomisë, Jens Südekum?
Südekum dëshiron që numri i viteve që një person ka punuar të vlejë për të përcaktuar madhësinë e pensionit të tij. Kancelari Friedrich Merz e quajti idenë “sigurisht që ia vlen të merret në konsideratë”. Ai shtoi: “Dua të zbatoj një reformë gjithëpërfshirëse. Dhe kjo çështje mund të luajë një rol këtu”.
Çështja e kujdesit të drejtë në pleqëri në një shoqëri ku njerëzit jetojnë më gjatë dhe të moshuarit po bëhen më të shumtë do të mbetet një sfidë për vendin dhe qeverinë e tij në vitet e ardhshme.
Në buxhetin e vitit 2026, kontributi i shtetit për të kompensuar humbjet e sistemit të pensioneve arrin deri në 128 miliardë euro – rreth një e katërta e buxhetit të përgjithshëm.
Deputetët e rinj konservatorë në veçanti ishin dhe mbeten të pakënaqur me reformën e pensioneve dhe po kërkojnë përmirësime të rëndësishme për periudhën pas vitit 2031, veçanërisht për brezat e ardhshëm. Prandaj, komisioni i pensioneve është nën presion për të hartuar propozime vërtet të zbatueshme për një çështje jashtëzakonisht komplekse.
Shërbimi ushtarak në Gjermani
Janë marrë edhe vendime të rëndësishme në lidhje me shërbimin ushtarak: në fillim të vitit, të gjithë ata që kanë mbushur moshën 18 vjeç do të marrin letra nga shteti. Meshkujt duhet të plotësojnë pyetësorin e bashkangjitur, gratë nuk janë të detyruara ta bëjnë këtë, por mund ta bëjnë.
Pjesëmarrja në një ekzaminim mjekësor, pra përcaktimi i shëndetit të tyre, do të jetë e detyrueshme. Qeveria po mbështetet në gjetjen e vullnetarëve të mjaftueshëm për të rritur numrin e ushtarëve gjermanë nga 183,000 që janë aktualisht në një numër të planifikuar midis 255,000 deri 270,000 gjatë dhjetë viteve të ardhshme. Ky është aktualisht plani i Ministrit Federal të Mbrojtjes Boris Pistorius (SPD). Përveç kësaj, duhet të shtohen 200,000 rezervistë.
Vitin tjetër, mund të bëhet e qartë nëse ka mjaftueshëm vullnetarë apo nëse qeveria do të duhet t’i drejtohet përsëri Bundestagut dhe të riaktivizojë shërbimin e detyrueshëm ushtarak, i cili është hequr që nga viti 2011.
A mund t’i fitojë Alternativa për Gjermaninë zgjedhjet në lande?
Që në vitin 2025, Gjermania po përballet me pyetjen serioze: sa e fortë do të bëhet Alternativa për Gjermaninë (AfD), pjesërisht e ekstremit të djathtë? Ajo është tashmë partia më e fortë opozitare në Bundestag, dhe në vitin 2026, zgjedhjet në lande do të mbahen në dy lande të Gjermanisë lindore – Sachsen-Anhalt dhe Mecklenburg-Vorpommern. Në Sachsen-Anhalt, AfD ka rreth 40 përqind në sondazhet aktuale, ndërsa në landin tjetër 38 përqind.
A do të arrijnë partitë demokratike të qendrës së djathtë të ndryshojnë diçka? Dhe nëse AfD bëhet forca më madhe në këto lande, a do të mbetet në fuqi premtimi i demokratëve të krishterë konservatorë për të mos bashkëpunuar me AfD në asnjë rrethanë?
Zgjedhjet në këto lande mbahen në pjesën e dytë të vitit. Deri atëherë, ato do të dominojnë debatin rreth qëndrimit ndaj AfD-së. Më parë do të ketë zgjedhje në Baden-Württemberg dhe Rheinland-Pfalz në mars.
Migrimi: Merz shpreson për heqjen e kontrolleve kufitare
Tema e migracionit sigurisht që do të jetë në qendër të vëmendjes edhe këtë vit. Që kur qeveria mori detyrën në maj 2025, Ministri Federal i Brendshëm Alexander Dobrint (CSU) ka thënë vazhdimisht: Gjermania tani po ndjek një politikë të ashpër ndaj emigrantëve. Më shumë njerëz duhet të kthehen menjëherë direkt në kufij.
Në mesin e dhjetorit, ministrat e brendshëm të BE-së ranë dakord gjithashtu të shtrëngojnë ndjeshëm politikën e përbashkët të azilit. Të ashtuquajturat qendra kthimi po planifikohen përsëri në vendet jashtë BE-së, megjithëse përpjekjet e mëparshme – të tilla si ato të qeverisë italiane në Shqipëri – nuk kanë qenë të suksesshme. Njerëzit që janë në BE pa të drejtë qëndrimi dhe refuzojnë të largohen nga territori i saj duhet të ndëshkohen më rëndë.
Me një politikë të përbashkët azili, “…ne gjithashtu do të jemi në gjendje të zhvendosim kontrollet kufitare në kufijtë e jashtëm të Evropës”, tha kancelari Merz.
Me fjalë të tjera: kontrollet afatgjata në të gjithë kufijtë e jashtëm të Gjermanisë mund të hiqen në vitin 2026. Nëse kjo do të ndodhë vërtet mbetet për t’u parë. Iniciativa e ministrave të Brendshëm të BE-së duhet të miratohet ende nga Parlamenti Evropian.
A do të debatojë qeveria për politikën klimatike në vitin 2026?
Viti 2026 do të jetë gjithashtu i rëndësishëm për politikën kombëtare të klimës. Në dhjetor, BE-ja specifikoi objektivat e saj klimatike: emetimet e gazrave serrë duhet të reduktohen me 90 përqind deri në vitin 2040 krahasuar me vitin 1990, dhe deri në vitin 2050, Bashkimi Evropian dëshiron të bëhet neutral ndaj klimës. Ministri gjerman i Mjedisit, Carsten Schneider (SPD), shprehu kënaqësi të madhe: “Objektivi i ri i klimës i BE-së është ndoshta vendimi më i rëndësishëm i politikës klimatike të kësaj legjislature”.
Ministrja e Ekonomisë, Katarina Reiche (CDU), mbështetet në termocentralet me gaz dhe nuk është veçanërisht ambicioze kur bëhet fjalë për popullarizimin e energjisë së erës dhe diellore.
Martin Kaiser, një ekspert i klimës në Greenpeace, i tha DW: “Ndryshe nga kohërat e koalicionit të semaforëve, dështimet dramatike në sektorët e transportit dhe strehimit duhet të kompensohen me masa të përshtatshme emergjente, të pranueshme shoqërisht. Një kthim te lëndët djegëse fosile në politikën industriale dhe të energjisë, siç po planifikon Ministri Reiche, nuk duhet të lejohet”.
Prandaj, qeveria po përballet me një konflikt serioz në politikën e klimës vitin e ardhshëm – siç është për shumë çështje të tjera. Në politikën e brendshme, viti 2026 me siguri do të jetë një vit shumë i ngjeshur. /DW/