Nga omega-3 te vitamina D – çfarë e ndihmon dhe çfarë e përkeqëson dhimbjen në nyje, sipas organizatave ndërkombëtare të shëndetit
Ndryshime të vogla në pjatë mund të ulin presionin mbi nyjet dhe të zbusin simptomat e artritit. Prej vitesh flitet për ndikimin e zakoneve ushqimore dhe suplementeve në këtë sëmundje. Disa pohime janë konfirmuar nga kërkimet shkencore, të tjera mbeten në nivel rekomandimesh praktike. Megjithatë, ekspertët pajtohen se ushqimi luan rol të rëndësishëm në kontrollin e inflamacionit dhe peshës trupore.
Sipas Arthritis Foundation, kontrolli i peshës është një nga faktorët më të rëndësishëm në menaxhimin e osteoartritit. Organizata raporton se humbja edhe e disa kilogramëve ul ndjeshëm presionin mbi gjunjë dhe ijë, duke reduktuar dhimbjen dhe përparimin e dëmtimit të kërcit. Studime të publikuara në revista si Arthritis & Rheumatology tregojnë se çdo 0.5 kg peshë e humbur mund të reduktojë ngarkesën mbi gjurin me rreth 2 kg gjatë ecjes.
Kontrolli i peshës trupore
Mbipesha konsiderohet faktor kryesor rreziku për osteoartritin. Përveç ngarkesës mekanike, indi dhjamor prodhon citokina inflamatore që mund të përkeqësojnë procesin inflamator në nyje. Prandaj, humbja graduale e peshës përmes një diete të balancuar dhe aktivitetit fizik të moderuar rekomandohet nga shumica e udhëzimeve ndërkombëtare.
Omega-3 dhe raporti me omega-6
Reumatologët theksojnë se balanca midis acideve yndyrore omega-6 dhe omega-3 është thelbësore. Sipas Harvard Health Publishing, raporti ideal omega-6 : omega-3 duhet të jetë rreth 2:1 deri 4:1, ndërsa dieta moderne perëndimore arrin shpesh 15:1 apo më shumë.
Omega-6 gjenden në vajin e lulediellit, misrit, sojës dhe në shumë ushqime të përpunuara. Ndërsa omega-3, të cilat kanë efekt anti-inflamator, gjenden në peshqit yndyrorë si salmoni, sardelet, harenga dhe toni, si dhe në farat e linit, vajin e linit dhe arrat.
National Institutes of Health (NIH) raporton se suplementimi me omega-3 mund të ndihmojë në reduktimin e dhimbjes dhe ngurtësisë në artritin reumatoid, duke ulur nevojën për anti-inflamatorë tek disa pacientë, transmeton Telegrafi.
Vitamina D dhe shëndeti i nyjeve
Niveli i ulët i vitaminës D lidhet me rrezik më të lartë për osteoartrit dhe artrit reumatoid. Cleveland Clinic raporton se mungesa e vitaminës D mund të ndikojë në përkeqësimin e dhimbjeve muskuloskeletore dhe funksionin imunitar.
Dielli mbetet burimi kryesor natyral, por gjatë muajve të dimrit rekomandohet suplementim sipas nevojës. Doza e rekomanduar ditore për të rriturit është 600–800 IU, ndërsa shumë ekspertë sugjerojnë 1000 IU në ditë, në varësi të analizave laboratorike dhe ekspozimit ndaj diellit.
Burime ushqimore përfshijnë:
- peshq yndyrorë
- qumësht dhe produkte të fortifikuara
- lëng portokalli i fortifikuar
Frutat dhe perimet shumëngjyrëshe
Sipas Mayo Clinic, dieta e pasur me fruta dhe perime të ngjyrave të ndezura furnizon organizmin me antioksidantë si karotenoidet dhe flavonoidet, të cilat ndihmojnë në reduktimin e stresit oksidativ dhe inflamacionit.
Burime të mira janë:
- karota
- kungulli
- patatja e ëmbël
- speci i kuq
- domatet
- spinaqi dhe lakra jeshile
- kajsitë, mango, portokallet
- frutat e pyllit
Dieta mesdhetare, e pasur me vaj ulliri, peshk, fruta, perime dhe drithëra integrale, konsiderohet nga shumë studime si model ushqimor që ndihmon në reduktimin e inflamacionit kronik.
Çfarë të shmangni?
Studime të cituara nga Arthritis Foundation dhe Harvard Health tregojnë se yndyrnat e ngopura dhe yndyrnat trans mund të përforcojnë procesin inflamator.
Këto gjenden në:
- mish të kuq të yndyrshëm
- produkte qumështi me yndyrë të plotë
- gjalpë
- lëkurë pule
- margarinë
- ushqime të skuqura dhe të përpunuara
Gjithashtu, sheqernat e rafinuara dhe pijet e gazuara lidhen me rritje të inflamacionit dhe shtim në peshë, çka përkeqëson simptomat e artritit.
Mbani mend!
Artriti nuk shërohet me dietë, por ushqimi i duhur mund të ndikojë ndjeshëm në kontrollin e simptomave. Kontrolli i peshës, rritja e omega-3, mbajtja e nivelit optimal të vitaminës D dhe konsumimi i frutave e perimeve të freskëta janë rekomandime që mbështeten nga organizata si Arthritis Foundation, NIH, Mayo Clinic dhe Harvard Health Publishing.
Ndryshimet e vogla, por të qëndrueshme në stilin e jetës, mund të bëjnë diferencë reale në cilësinë e jetës së personave me artrit. /Telegrafi/