Hëna është shumë më tepër sesa një zbukurim në qiellin e natës. Nëse do të zhdukej papritur, pasojat për Tokën do të ishin të mëdha – nga baticat dhe zbaticat, te klima dhe ekosistemet.
Prej miliarda vitesh, Hëna rrotullohet rreth Tokës në një distancë mesatare prej rreth 384.400 kilometrash, duke ndikuar në jetën në planetin tonë më shumë sesa mendojnë shumë njerëz.
Me rastin e Ditës Ndërkombëtare të Hënës, që shënohet çdo vit më 20 korrik, agjencia gjermane e lajmeve dpa analizoi pyetjen: Çfarë do të ndodhte nëse Hëna do të zhdukej papritur? Përgjigjja e NASA-s është e qartë: Toka do të ishte një vend krejtësisht ndryshe. Disa pasoja do të ndiheshin menjëherë, si netët më të errëta dhe baticat shumë më të dobëta.
Ndryshime të tjera, si paqëndrueshmëria e boshtit të Tokës ose ndryshimet në rrotullimin e saj, do të shfaqeshin gjatë periudhave shumë të gjata kohore.
Hëna është sateliti i vetëm natyror i Tokës. Edhe pse në vetë Hënën nuk mund të ketë jetë, pasi nuk ka atmosferë, ajo luan një rol vendimtar në ruajtjen e kushteve që bëjnë të mundur jetën në Tokë, shkruan diewelt.
Forca gravitacionale e Hënës vepron si një stabilizues i boshtit të Tokës. Ky bosht është aktualisht i anuar rreth 23,5 gradë në raport me orbitën e Tokës rreth Diellit, dhe pikërisht kjo pjerrësi bën të mundur stinët e ndryshme në hemisferën veriore dhe jugore.
Nëse Hëna do të zhdukej, pjerrësia e boshtit të Tokës do të bëhej shumë më pak e qëndrueshme. Sipas llogaritjeve të Observatorit Mbretëror të Greenwich-it, boshti i Tokës mund të luhatej ndjeshëm.
Në skenarin më ekstrem, boshti mund të qëndronte pothuajse drejt, duke bërë që stinët e vitit pothuajse të zhdukeshin. Nëse do të anohej më shumë në drejtimin tjetër, disa pjesë të Tokës do të përballeshin me vera shumë më të nxehta, dimra më të ashpër ose madje edhe me epoka akullnajore.
Forca gravitacionale e Hënës është shkaktari kryesor i baticave dhe zbaticave. “Edhe Dielli ndikon në batica, por ndikimi i tij është rreth gjysma e atij të Hënës”, shpjegon Martin Knapmeyer nga Qendra Gjermane e Hapësirës Ajrore (DLR).
Kjo do të thotë se, pa Hënën, baticat dhe zbaticat do të dobësoheshin ndjeshëm. Ekosistemet bregdetare, të cilat varen nga ky cikël natyror, do të ndryshonin rrënjësisht. Shumë specie, si midhjet, yjet e detit, kërmijtë detarë dhe lloje të ndryshme gaforresh, mund të humbnin habitatet e tyre.
Hëna ndikon në Tokë edhe në një mënyrë tjetër. Gjatë miliarda viteve, forca e saj gravitacionale e ka ngadalësuar gradualisht rrotullimin e Tokës – nga vetëm disa orë në të kaluarën e largët, në 24 orë sa zgjat një ditë sot.
Nëse Hëna do të zhdukej, gjatësia e ditës fillimisht nuk do të ndryshonte, thotë Martin Knapmeyer.
Megjithatë, me kalimin e miliarda viteve, ndikimi i Diellit do ta ngadalësonte më tej rrotullimin e Tokës, derisa planeti ynë mund të përfundonte duke i kthyer gjithmonë të njëjtën anë Diellit, ashtu si Hëna i tregon gjithmonë Tokës të njëjtën faqe.
Zhdukja e Hënës do të kishte pasoja të menjëhershme edhe për botën shtazore. Shumë specie nate orientohen nga drita e Hënës ose e kanë përshtatur gjuetinë dhe riprodhimin me ciklin hënor.
Pa Hënën, netët do të ishin shumë më të errëta. Disa grabitqarë do ta kishin më të vështirë të gjenin prenë, ndërsa disa specie të tjera mund të përfitonin nga errësira më e madhe. Këto ndryshime do të mund të transformonin ndjeshëm ekosistemet ekzistuese. /Telegrafi/