Administrata Trump ka vendosur kufizime për vizat ndaj personave nga Afrika e Jugut, të cilët Washingtoni i akuzon për nxitje të diskriminimit racor dhe të politikave që, sipas SHBA-së, prekin komunitetin e bardhë afrikaner. Masa shënon një tjetër përshkallëzim të tensioneve mes dy vendeve.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, njoftoi të martën se kufizimet do të zbatohen ndaj personave që, sipas Washingtonit, promovojnë “diskriminim të bazuar në racë”, nxisin dhunë ose mundësojnë konfiskimin e tokës pa kompensim në Afrikën e Jugut.
“Qeveria e Afrikës së Jugut nuk i ka adresuar në mënyrë të mjaftueshme shqetësimet e paraqitura më herët”, tha Rubio në deklaratën ku njoftoi masat.
Ai nuk bëri publike menjëherë emrat e personave që do të preken nga kufizimet, transmeton Telegrafi.
Përplasja mbi politikat racore dhe tokën
Administrata amerikane ka kritikuar prej kohësh disa politika të Afrikës së Jugut që synojnë adresimin e pabarazive racore të trashëguara nga periudha e aparteidit. Washingtoni pretendon se disa prej këtyre politikave diskriminojnë afrikanerët – pasardhës kryesisht të kolonëve holandezë dhe francezë.
Qeveria e Afrikës së Jugut i ka mohuar vazhdimisht këto akuza dhe ka hedhur poshtë pretendimet për persekutim të popullsisë së bardhë apo për një “gjenocid ndaj të bardhëve”.
Çështja e tokës është veçanërisht e ndjeshme në Afrikën e Jugut, më shumë se tri dekada pas përfundimit të aparteidit, gjatë të cilit shumica e zezë u privua nga toka dhe nga një sërë të drejtash themelore.
Ligji për shpronësimin e tokës
Përplasja u thellua pas miratimit të një ligji që i lejon shtetit të shpronësojë pronë në interes publik dhe, në rrethana të caktuara, kompensimi mund të përcaktohet në zero.
Megjithatë, ligji parashikon që në shumicën e rasteve autoritetet fillimisht të përpiqen të arrijnë marrëveshje me pronarët. Mosmarrëveshjet mund të dërgohen gjithashtu në gjykatë.
Qeveria e presidentit Cyril Ramaphosa argumenton se reforma e tokës është e nevojshme për të korrigjuar pabarazitë historike dhe këmbëngul se ligji nuk lejon konfiskime arbitrare.
Pjesa më e madhe e tokës bujqësore private vazhdon të jetë në pronësi të afrikano-jugorëve të bardhë, të cilët përbëjnë pak më shumë se 7 për qind të popullsisë.
Tensionet u përshkallëzuan pas rikthimit të Trumpit
Marrëdhëniet mes Washingtonit dhe Pretoria-s janë përkeqësuar ndjeshëm që nga rikthimi i Donald Trumpit në Shtëpinë e Bardhë.
Administrata amerikane ka shkurtuar ndihmën për Afrikën e Jugut, ka dëbuar ambasadorin e saj dhe Trump u ka ofruar status refugjati afrikanerëve që, sipas tij, po largohen nga vendi për shkak të “persekutimit”.
Qeveria afrikano-jugore i ka kundërshtuar këto pretendime dhe ka argumentuar se nuk ka prova të besueshme për një fushatë të organizuar persekutimi ndaj të bardhëve.
Statistikat e fundit zyrtare për krimin në Afrikën e Jugut gjithashtu nuk tregojnë se personat e bardhë janë viktima të krimit të dhunshëm në një shkallë më të lartë se grupet e tjera racore.
Rubio: Nuk do ta lejojmë një sjellje të tillë
Në një postim të veçantë në rrjetet sociale, Rubio akuzoi qeverinë e Afrikës së Jugut për ndjekjen e një politike të “pakënaqësisë racore ndaj pakicës afrikanere”.
Ai tha se personat përgjegjës për atë që Washingtoni i konsideron padrejtësi “nuk kanë vend në Shtetet e Bashkuara”.
“SHBA-ja nuk do të lejojë që një sjellje e tillë të mbetet pa përgjigje”, shkroi Rubio, duke pretenduar se politikat e kundërshtuara nga Washingtoni dëmtojnë paqen, stabilitetin ekonomik dhe sundimin e ligjit.
Qeveria e Afrikës së Jugut ende nuk ka reaguar zyrtarisht ndaj kufizimeve të reja të vizave.
SHBA paralajmëron masa të tjera
Ambasada amerikane në Pretoria deklaroi se Washingtoni beson se dialogu me Afrikën e Jugut ka arritur në pikën e tij të fundit dhe akuzoi qeverinë afrikano-jugore se nuk ka treguar përkushtim të mjaftueshëm ndaj marrëdhënieve dypalëshe.
Ambasada paralajmëroi se kufizimet e vizave janë vetëm hapi i parë i një serie masash të tjera.
Tensionet nuk janë kufizuar vetëm në çështjet e vizave. Në gusht, eksportet e Afrikës së Jugut drejt SHBA-së u përballën me tarifa prej 30 për qind, niveli më i lartë i vendosur ndaj një vendi në Afrikën subsahariane.
Çfarë parashikon ligji amerikan?
Kufizimet e reja të vizave janë vendosur në bazë të një dispozite të ligjit amerikan të emigracionit që i jep sekretarit të Shtetit kompetencën të ndalojë hyrjen e shtetasve të huaj në SHBA kur konsiderohet se prania e tyre mund të dëmtojë interesat e politikës së jashtme amerikane.
Përplasja mes dy vendeve mbetet e lidhur ngushtë me çështjet e tokës, reformën racore, marrëdhëniet tregtare dhe akuzat e ndërsjella për politikat ndaj komuniteteve të ndryshme. /Telegrafi/