Të jesh prindër nuk do të thotë të përmbushësh çdo dëshirë të fëmijës tënd dhe ta lësh të bëjë çfarë të dojë. Një qasje e tillë mund të bëjë që fëmijët të rriten të llastuar dhe, nëse nuk dëgjojnë kurrë “jo”, mund të kenë përshtypjen se gjithçka duhet të shkojë sipas dëshirës së tyre. Prindërit që duan të rrisin fëmijë të përgjegjshëm dhe të pavarur mbështeten në tre rregulla të rëndësishme për t’i ndihmuar ata të kuptojnë kufijtë dhe të përgatiten për moshën madhore, shkruan Your Tango .
Akademia Amerikane e Pediatrisë rekomandon vendosjen e rregullave të qarta që fëmijët mund t’i kuptojnë, duke shpjeguar me qetësi pasojat e thyerjes së tyre dhe duke qenë të qëndrueshëm në zbatimin e tyre. Është po aq e rëndësishme të lavdërohen fëmijët kur sillen mirë. Është më mirë të vendosni rregulla që në moshë të vogël dhe t’u përmbaheni atyre vazhdimisht.
Prindërimi i mirë përfshin gjithashtu reagimin ndaj sjelljes së papërshtatshme, në vend që thjesht ta injorojë atë. Qëllimi është t’i udhëzojë fëmijët ndërsa rriten dhe t’i ndihmojë ata të përgatiten për një jetë të pavarur. Edhe pse kjo nuk është gjithmonë e lehtë, prindërit duhet t’u japin atyre hapësirë të mjaftueshme për të zhvilluar pavarësinë. Tre rregullat e mëposhtme mund t’i ndihmojnë ata ta bëjnë pikërisht këtë.
Vendosja e kufijve të qartë që në moshë të vogël
Në përgjithësi fëmijëve nuk u pëlqejnë rregullat që prindërit e tyre vendosin për ta. Për shembull, detyrimi për të larë enët çdo natë ose për të qenë në shtëpi para orës tetë mund t’u duket adoleshentëve si kontroll i tepruar. Për shkak të kësaj, ata ndonjëherë mund të ndiejnë sikur prindërit e tyre thjesht po i kufizojnë, pa e kuptuar se po përpiqen t’i ndihmojnë.
Megjithatë, kufijtë e vendosur që në moshë të vogël mund t’i ndihmojnë fëmijët të rriten në individë të përgjegjshëm që respektojnë të tjerët. Ato i mësojnë ata të marrin përgjegjësi për veprimet e tyre dhe rregullat e qarta u japin atyre një ndjenjë sigurie dhe strukture ndërsa rriten.
Sipas Grupit të Psikologjisë Haven, kufijtë e qartë dhe të qëndrueshëm i ndihmojnë fëmijët të kuptojnë se çfarë pritet prej tyre. Në këtë mënyrë, ata mësojnë të menaxhojnë sjelljen e tyre, të përballen me emocionet dhe të marrin përgjegjësi për veprimet e tyre.
Nga ana tjetër, kur mungojnë kufijtë, qoftë për shkak të neglizhencës apo prindërimit të papërshtatshëm, fëmijët mund ta kenë më të vështirë të zhvillojnë një ndjenjë përgjegjësie dhe respekti për të tjerët. Nëse nuk dëgjojnë kurrë “jo” dhe nuk janë të detyruar të ndjekin rregullat, ata mund të rriten duke besuar se çdo gjë lejohet.
Për shembull, imagjinoni një fëmijë që merr gjithmonë gjithçka që dëshiron nga prindërit e tij. Për ditëlindjen e tij të 13-të, ai kërkon një iPhone të ri, por prindërit e tij gabimisht i blejnë një model më të vjetër. Fëmija më pas bën një skenë sepse ka mësuar se nëse zemërohet dhe rebelohet mjaftueshëm, prindërit e tij përfundimisht do të dorëzohen dhe do t’ia plotësojnë dëshirën.
Konsistencë në zbatimin e rregullave
Shumë prindër ngurrojnë kur bëhet fjalë për reagimin ndaj sjelljes së papërshtatshme të fëmijës së tyre. Për shembull, një fëmijë hedh vazhdimisht ushqim, dhe prindi e paralajmëron një herë, dy herë dhe një herë të tretë, dhe pastaj më në fund heq dorë.
Një prind që ndjek vazhdimisht rregullat do të veprojë ndryshe. Ai do të shpjegojë qartë se çfarë pritet nga fëmija dhe çfarë do të ndodhë nëse sjellja vazhdon. Për shembull, nëse fëmija vazhdon të hedhë një lodër pasi prindi i ka thënë se do ta heqë, prindi do ta heqë me qetësi për një kohë. Qëllimi nuk është ta ndëshkojë fëmijën, por ta ndihmojë të kuptojë se rregullat zbatohen edhe kur nuk i pëlqejnë.
Portali Psych Central pohon se prindërit që zbatojnë një stil prindërimi autoritar vendosin rregulla të qarta, por në të njëjtën kohë ofrojnë mbështetje dhe udhëzime për fëmijët për ta bërë më të lehtë për ta që t’i ndjekin ato.
Një qasje e tillë nënkupton t’u mësosh fëmijëve ndryshimin midis sjelljes së drejtë dhe të gabuar. Në vend që të mbështeten te kërcënimet dhe ndëshkimet, prindërit inkurajojnë sjelljen e dëshirueshme me lavdërime, mbështetje dhe pasoja të arsyeshme kur thyhen rregullat.
Inkurajimi i fëmijëve për të qenë të pavarur
Një nga detyrat më të vështira të prindërimit është pranimi se një ditë fëmija juaj do të bëhet i pavarur. Fëmijët duhet të mësojnë të përballojnë pa ndihmën e vazhdueshme të prindërve, sepse nuk mund të mbështeten te prindërit e tyre për gjithë jetën e tyre. Nëse nuk u jepet mundësia të marrin vendime dhe të zgjidhin problemet në mënyrë të pavarur, do të jetë më e vështirë për ta të zhvillojnë aftësitë që u nevojiten për jetën e të rriturve.
Roli i prindërve nuk është vetëm të kujdesen për fëmijët e tyre ndërsa rriten, por edhe t’i përgatisin gradualisht ata për një jetë në të cilën do të duhet të mbështeten në aftësitë e tyre.
Kur fëmijët rriten dhe largohen nga shtëpia familjare, prindërit mund të përballen me atë që Psychology Today e quan “sindroma e folesë bosh”. Është një periudhë përshtatjeje që mund të shoqërohet me trishtim dhe ndjenja vetmie, veçanërisht nëse prindërit ishin jashtëzakonisht të afërt me fëmijët.
Megjithatë, kjo periudhë mund të jetë gjithashtu një mundësi për t’u ripërkushtuar interesave të tyre dhe për të ndërtuar një marrëdhënie të ndryshme me fëmijët e tyre të rritur.
Ndonjëherë, t’i japësh fëmijës hapësirën për t’u bërë i pavarur është një nga pjesët më të vështira të prindërimit. Por, ndërsa rriten, fëmijët kanë nevojë për mundësi për të marrë vendimet e tyre, për të marrë përgjegjësi dhe për të mësuar të përballen me sfidat e përditshme.