Presidenti amerikan Donald Trump ka kërcënuar Bashkimin Evropian me tarifa shumë të larta dhe madje me ndërprerje të tregtisë, nëse Brukseli e çon përpara propozimin për ta bërë Kanadanë anëtaren e parë të asociuar të BE-së.
Trump e cilësoi idenë si “qesharake” dhe e quajti Kanadanë një “partner të tmerrshëm tregtar”, duke lënë të hapur mundësinë e një përshkallëzimi të ri të konfliktit tregtar mes Uashingtonit dhe Evropës.
“Nëse është një qëllim i mirë, kjo është në rregull. Nëse është një qëllim i keq, do të vendosim tarifa shumë të rënda ndaj Evropës”, deklaroi Trump.
Ai paralajmëroi gjithashtu se, nëse afrimi BE-Kanada do të konsiderohej “akt armiqësor”, SHBA-ja mund të vendosë “tarifa shumë serioze” ose të ndalojë tregtinë me Evropën në disa sektorë.
Kërcënimet e Trumpit erdhën vetëm pak kohë pasi presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, propozoi gjatë fjalimit të saj vjetor për gjendjen e Bashkimit që Kanadaja të bëhet anëtarja e parë e asociuar e BE-së.
Kryeministri kanadez Mark Carney ishte i pranishëm në Parlamentin Evropian në Strasburg, ku von der Leyen i tha se Evropa dhe Kanadaja duhet ta çojnë marrëdhënien në një nivel të ri.
“Dua të punoj me ju për t’i hapur derën Kanadasë që të bëhet anëtarja e parë e asociuar e BE-së”, deklaroi ajo, transmeton Telegrafi.
Von der Leyen propozoi që marrëdhënia aktuale tregtare, e bazuar në marrëveshjen CETA, të zgjerohet përmes një “Aleance për të Ardhmen”, me synimin për krijimin e një hapësire të përbashkët për prosperitet dhe siguri ekonomike.
Plani i propozuar nga Brukseli shkon përtej marrëdhënieve tradicionale tregtare. Ai përfshin bashkëpunim në prodhimin e avancuar, teknologji, industrinë e mbrojtjes, energji, minerale kritike, bateri, inteligjencë artificiale, teknologji kuantike, siguri kibernetike dhe projekte në Arktik.
Von der Leyen e përshkroi afrimin si një partneritet të bazuar në vlera të përbashkëta demokratike.
“Ky është një partneritet jo kundër dikujt tjetër, por për forcën tonë të përbashkët”, tha ajo.
Megjithatë, statusi i “anëtarit të asociuar” është ende një koncept i ri për BE-në dhe detajet e tij nuk janë përcaktuar plotësisht.
Afrimi me Evropën vjen në një periudhë të tensionuar mes Kanadasë dhe SHBA-së.
Rreth 70 për qind e eksporteve kanadeze kanë si destinacion tregun amerikan, ndërsa qeveria e Mark Carney-t po kërkon të diversifikojë marrëdhëniet ekonomike dhe të forcojë lidhjet me partnerë të tjerë.
Carney ka folur për një “aleancë unike” me Evropën dhe ka kundërshtuar kushtet tregtare që, sipas tij, do të dobësonin sovranitetin e Kanadasë.
Në të njëjtën ditë kur Trump reagoi ndaj propozimit të BE-së, ai nënshkroi edhe një memorandum që udhëzon qeverinë amerikane të kufizojë përdorimin e produkteve me origjinë kanadeze në sistemin federal të prokurimit. Shtëpia e Bardhë e paraqiti këtë si kundërpërgjigje ndaj politikës “Buy Canadian” të Otavës.
BE-ja, ndërkohë, ka ndjekur një qasje tjetër ndaj Uashingtonit dhe ka arritur një marrëveshje tregtare që vendos një tavan prej 15 për qind për tarifat amerikane ndaj shumicës së eksporteve evropiane, ndërsa BE-ja ka eliminuar tarifat për produktet industriale amerikane.
Propozimi për Kanadanë tashmë e ka futur marrëdhënien BE–SHBA në një tjetër pikë tensioni.
Për Evropën, afrimi me Kanadanë synon zgjerimin e bashkëpunimit ekonomik dhe strategjik. Për Kanadanë, ai paraqet një mundësi për të diversifikuar partneritetet e saj.
Ndërsa për administratën Trump, çdo lëvizje që mund të ndryshojë ekuilibrat tregtarë dhe strategjikë në Amerikën e Veriut dhe Evropë po shihet me kujdes të shtuar. /Telegrafi/