Hungaria ka sinjalizuar qëllimin e saj për të hequr veton dyvjeçare ndaj përpjekjes së Ukrainës për t’u anëtarësuar në Bashkimin Evropian, pasi kryeministri Péter Magyar njoftoi një marrëveshje me Kievin mbi të drejtat e pakicave, duke lejuar që procesi të hyjë në fazën e tij të ardhshme.
“Ne kemi arritur një marrëveshje gjithëpërfshirëse me Ukrainën mbi zgjerimin e të drejtave gjuhësore, arsimore, kulturore dhe politike të pakicës hungareze prej 100,000 banorësh”, tha Magyar të mërkurën në një video në Facebook.
Ukraina nuk e konfirmoi menjëherë përmbajtjen e marrëveshjes. Në Bruksel, ndryshimi i qëndrimit u zhvillua papritur gjatë një takimi të ambasadorëve, transmeton Telegrafi.
I dërguari hungarez sinjalizoi lehtësimin e rezervave, duke shkaktuar një ndryshim të minutës së fundit në agjendë. Kjo i lejoi 27 shteteve anëtare të ndërmarrin hapin e nevojshëm procedural që deri më tani ishte bllokuar.
“Ky zhvillim pozitiv dërgon një mesazh të fortë uniteti dhe vendosmërie”, tha një zëdhënës nga Qiproja, vendi që kryesoi takimin.
Taras Kachka, zëvendëskryeministri i Ukrainës për integrimin evropian, tha se hapi “na sjell më afër të ardhmes sonë të përbashkët evropiane”.
Pranimi përbëhet nga 33 kapituj të ndarë në gjashtë grupe tematike.
Grupi i parë, i njohur si themelor sepse mbulon sundimin e ligjit, të drejtat e njeriut dhe gjyqësorin, është i pari dhe i fundit që hapet në këtë proces kompleks.
Gjatë dy viteve të fundit, Ukraina dhe Moldavia, të cilat janë të lidhura informalisht si kandidate, janë përpjekur të zhbllokojnë grupin e parë.
Por vetoja e vendosur nga ish-kryeministri hungarez Viktor Orbán, pikërisht kur vendi i tij mori frenat e presidencës së Këshillit të BE-së, e ngriu trajektoren.
Që atëherë, Brukseli është përpjekur ta anashkalojë veton në mënyra të ndryshme, por pa sukses.
Çështja u bë personale për presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky, i cili vazhdimisht e kritikoi bllokimin e Orbán dhe i nxiti udhëheqësit të ndërmarrin veprime. Zelensky e konsideron pranimin si një garanci sigurie për të ardhmen e vendit të tij pas luftës.
Ndryshimi u bë i mundur vetëm pasi Orbán u mund thellë në zgjedhje nga Péter Magyar, i cili premtoi të rivendoste lidhjet midis Hungarisë dhe Ukrainës.
Në një video të postuar në Facebook, Magyar konfirmoi përparimin e bërë në konsultimet me Kievin mbi të drejtat e pakicës hungareze në rajonin perëndimor të Transkarpatisë, pika e nxehtë e tensioneve midis dy vendeve për një kohë të gjatë.
Angazhimet, të cilat nuk ishin të detajuara, do të pasqyrohen në planin e veprimit që Ukraina i ka dërguar Brukselit si pjesë e ofertës së saj për anëtarësim, tha ai.
Megjithatë, Magyar përsëriti kundërshtimin e tij ndaj përshpejtimit të pranimit të Ukrainës, një qëndrim i ndarë nga shumë shtete anëtare, dhe sinjalizoi se anëtarësimi i saj i ardhshëm do të vihet në një referendum në Hungari.
“Nëse Ukraina arrin të mbyllë të 33 kapitujt e pranimit brenda 10 ose 15 viteve, vendi ynë do të mbajë një referendum ligjërisht të detyrueshëm për këtë çështje”, tha Magyar.
Marta Kos, Komisionerja Evropiane për Zgjerimin, e mirëpriti lajmin.
“Ukraina dhe Moldavia tashmë po përmbushin kërkesat e sundimit të ligjit të përcaktuara nga Shtetet Anëtare. Tani është koha për të përshpejtuar rrugën e tyre drejt anëtarësimit në BE. Kjo është mënyra më e mirë për të siguruar që të drejtat e pakicave të respektohen.” Pas takimit të së mërkurës, Këshilli i BE-së i dërgoi një letër Ukrainës dhe Moldavisë duke konfirmuar gatishmërinë e tyre për të hapur grupin e parë. Ndërkohë, shtetet anëtare do të punojnë për një qëndrim të përbashkët për negociatat”, tha ajo.
Në parim, Hungaria mund të rivendosë veton në çdo kohë, por zyrtarët dhe diplomatët në Bruksel janë të bindur se konferenca ndërqeveritare, që shënon hapjen zyrtare të grupimit të parë, do të zhvillohet pa probleme më 15 qershor në Luksemburg. /Telegrafi/
– YouTube www.youtube.com