Rruga që duket sikur ngjitet drejt qiellit, një anije që shembi urën, një shofer që mbijetoi pas rënies në det dhe një tjetër që frenoi vetëm 35 centimetra larg humnerës. Historia e Sunshine Skyway në Florida është më tronditëse se një skenar filmi katastrofash
Imagjinoni të jeni duke vozitur në një autostradë, kur rruga përpara fillon të ngjitet gjithnjë e më lart, toka zhduket nga pamja dhe në të dyja anët shtrihet një hapësirë e pafundme uji. Kabllot gjigante të verdha ngrihen mbi kokën tuaj, ndërsa sa më shumë i afroheni majës, aq më e pabesueshme bëhet pamja.
Për disa shoferë, ky është një nga udhëtimet më të bukura në Florida, ndërsa për të tjerë lartësia dhe ndjesia e të qenët të rrethuar nga uji mund të jenë aq shqetësuese, sa mezi presin të arrijnë në anën tjetër.
Nuk është një slitë ruse në park argëtimi, por një autostradë e vërtetë. Quhet Sunshine Skyway Bridge dhe ngrihet afro 58 metra mbi Gjirin e Tampës, në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Por ajo që e bën këtë urë vërtet të jashtëzakonshme nuk është vetëm lartësia.
Më 9 maj 1980, pikërisht këtu, rruga u zhduk nën rrotat e automjeteve. Një autobus dhe disa makina përfunduan në ujë, 35 njerëz humbën jetën, ndërsa dy shoferë i shpëtuan vdekjes në rrethana që edhe sot duken të pabesueshme.
Mark Freels
Një rrugë gati nëntë kilometra e gjatë që ngjitet drejt qiellit
Sunshine Skyway lidh zonën e St. Petersburgut me qarkun Manatee, duke kaluar mbi Gjirin e Tampës. Ura aktuale ka një gjatësi prej rreth 8,85 kilometrash, ndërsa pjesa kryesore ngrihet mbi kanalin detar, nëpër të cilin kalojnë anije të mëdha tregtare.
Ajo mbahet nga kabllo çeliku të vendosura në formë ventilatori, ndërsa ngjyra e verdhë e tyre krijon një kontrast të jashtëzakonshëm me kaltërsinë e ujit dhe qiellit.
Nga larg, ura duket sikur është varur mbi det, por nga automjeti përvoja është krejt tjetër: rruga ngjitet gradualisht drejt një pike ku horizonti hapet në të gjitha drejtimet.
Megjithatë, kjo pamje spektakolare fsheh një histori të errët.
Skyway Disaster
9 maji 1980: Mëngjesi kur rruga përfundoi në det
Ishte e premte, 9 maj 1980, rreth orës 7:34 të mëngjesit. Automjetet po kalonin mbi urën e vjetër Sunshine Skyway, ndërsa anija transportuese Summit Venture po lundronte nëpër Gjirin e Tampës.
Papritur, një stuhi e fuqishme përfshiu zonën. Shiu i rrëmbyeshëm dhe erërat e forta e vështirësuan orientimin e anijes, dukshmëria ra ndjeshëm dhe piloti që drejtonte lundrimin humbi referencat e nevojshme për kalimin e sigurt.
Pastaj ndodhi përplasja.
Anija goditi një nga shtyllat kryesore të urës me një forcë aq të madhe, sa rreth 395 metra të strukturës u shembën nga një lartësi prej afro 46 metrash.
Në pak sekonda, aty ku më parë kalonin automjetet, mbeti një hapësirë e zbrazët. Një autobus Greyhound, gjashtë automobila dhe një kamionçinë ranë në ujë.
Tridhjetë e pesë njerëz humbën jetën.
Ajo që e bënte situatën edhe më të tmerrshme ishte fakti se shoferët që po afroheshin nuk mund ta shihnin qartë se rruga kishte përfunduar, sepse shiu i dendur ua fshihte humnerën.
Sipas hetimit zyrtar të NTSB-së, mungesa e mbrojtjes së përshtatshme të shtyllave dhe e një sistemi paralajmërues për shoferët ndikoi në përmasat e katastrofës.
Shoferi që ra 46 metra dhe doli i gjallë nga deti
Mes automjeteve që ranë nga ura ishte edhe kamionçina e Wesley MacIntire, i cili po shkonte në punë kur u gjend përballë një skene që askush nuk do të dëshironte ta përjetonte.
Sipas rrëfimeve të tij, stuhia ishte aq e fuqishme sa kishte menduar të mos e kalonte urën, por megjithatë vazhdoi rrugën.
Kur vuri re strukturën që po shembej, ishte tepër vonë për të ndaluar. Automjeti i tij doli nga rruga dhe nisi të binte drejt ujit, por gjatë rënies goditi pjesën e përparme të anijes Summit Venture.
Përplasja me anijen ia ndërpreu rënien e lirë, ndërsa pjesëtarët e ekuipazhit arritën ta shpëtonin nga uji.
MacIntire ishte i vetmi person që mbijetoi nga ata që ranë në det bashkë me automjetet. Kujtimet e katastrofës vazhduan ta rëndonin për vite me radhë, deri në vdekjen e tij në vitin 1989.
Jackie Green / AP
Vetëm 35 centimetra e ndanin nga vdekja
Historia e Richard Hornbuckle është një tjetër episod që duket sikur është shkruar për një film.
Atë mëngjes, ai po udhëtonte me tre miq në një automobil Buick të verdhë, kur mes shiut të dendur vuri re se rruga përpara kishte marrë fund.
Shtypi menjëherë frenat. Automjeti rrëshqiti në asfaltin e lagur dhe më në fund ndaloi, vetëm 35,6 centimetra nga skaji i shembur i urës.
Pak më përpara ndodhej një rënie prej dhjetëra metrash drejt ujit.
Pasagjerët dolën dhe u larguan drejt një vendi më të sigurt, por Richard bëri diçka të pazakontë: u kthye te makina për të marrë shkopinjtë e golfit që kishte lënë në bagazh.
Kjo hollësi, sado e pabesueshme të tingëllojë, është dokumentuar nga administrata e parqeve shtetërore të Floridës.
Fotografia e automobilit të ndalur pranë skajit të urës mbetet një nga dëshmitë më rrëqethëse të asaj dite.
Ura e re u ndërtua mbi mësimet e një katastrofe
Pas tragjedisë, autoritetet vendosën të ndërtonin një urë krejtësisht të re, me masa shumë më të avancuara sigurie.
Punimet nisën në vitin 1982 dhe ura aktuale u hap për qarkullim më 20 prill 1987, me një kosto prej rreth 244 milionë dollarësh.
Përveç dy kullave dhe kabllove karakteristike të verdha, projekti përfshiu një sistem të veçantë mbrojtjeje kundër përplasjeve me anije.
Nëse e shihni urën nga ajri, pranë shtyllave do të dalloni struktura të mëdha prej betoni, të vendosura në ujë. Ato nuk janë ishuj dekorativë, por barriera mbrojtëse që në inxhinierinë detare njihen si dolphins.
Funksioni i tyre është të marrin ose të devijojnë forcën e goditjes, duke zvogëluar rrezikun që një anije të përplaset drejtpërdrejt me mbështetëset kryesore.
Kështu, tragjedia e vitit 1980 ndikoi në mënyrën se si inxhinierët amerikanë mendonin për sigurinë e urave mbi korridoret detare.
Në vitin 2025, një tjetër anije goditi mbrojtjen e urës
Më 16 tetor 2025, anija e peshkimit Night Hawk goditi një nga strukturat mbrojtëse pranë Sunshine Skyway.
Pas goditjes, anija filloi të mbushej me ujë dhe përfundimisht u fundos, ndërsa tre anëtarët e ekuipazhit u evakuuan.
Nuk pati të lënduar dhe ura nuk pësoi dëmtime. Sipas informacionit paraprak të NTSB-së, përplasja ndodhi me strukturën mbrojtëse dhe jo me shtyllën kryesore.
Ngjarja rikujtoi rëndësinë e masave të sigurisë të vendosura pas katastrofës së vitit 1980.
Getty Images
Natën shkëlqen në ngjyra, ndërsa mbi urën e vjetër njerëzit peshkojnë
Gjatë ditës, Sunshine Skyway dallohet për kabllot e verdha dhe ujërat e kaltra që e rrethojnë, por pas perëndimit të diellit shndërrohet në një spektakël dritash.
Një sistem modern ndriçimi LED, i përfunduar në vitin 2021, mundëson kombinime të ndryshme ngjyrash që e bëjnë urën të dukshme nga larg. Projekti kushtoi rreth 15,6 milionë dollarë.
Një tjetër kuriozitet është fati i urës së vjetër. Segmentet e saj të mbetura, në vend që të shkatërroheshin plotësisht, u përshtatën dhe në vitin 1994 u bënë pjesë e parkut Skyway Fishing Pier State Park.
Për vite me radhë, vizitorët kanë peshkuar mbi këto struktura historike, ndërsa pranë tyre ngrihet ura moderne. Qasja në disa pjesë është kufizuar që nga tetori 2025 për arsye sigurie.
Madje, një pjesë e materialeve të urës së vjetër janë përdorur për krijimin e shkëmbinjve artificialë nën ujë, duke shërbyer si habitat për gjallesat detare.
Bukuria që nuk mund ta fshijë kujtimin e 35 jetëve
Sot, Sunshine Skyway është një nga simbolet më të njohura të Floridës. Për shumë udhëtarë, kalimi mbi të është një përvojë e jashtëzakonshme, ndërsa për disa të tjerë ngjitja drejt pjesës më të lartë mund të shoqërohet me frikë dhe pasiguri.
Por përtej bukurisë, lartësisë dhe teknologjisë, ura ruan kujtimin e 35 njerëzve që humbën jetën më 9 maj 1980.
Ajo është njëkohësisht dëshmi e përparimit inxhinierik dhe kujtesë e një katastrofe që ndryshoi standardet e sigurisë.
Sot, shoferët kalojnë mbi një nga pamjet më të bukura të Floridës, pa e ditur gjithmonë se, dekada më parë, në të njëjtin vend, rruga përpara disa njerëzve përfundoi në zbrazëti. /Telegrafi/