Viti 2026 po shënon një kthesë të rëndësishme në politikën evropiane. Viktor Orbán në Hungari dhe Aleksandar Vuçiq në Serbi kanë pësuar humbje politike, duke i dhënë fund dominimit të gjatë të kampeve të tyre në pushtet.
Në Hungari, Viktor Orbán humbi zgjedhjet parlamentare më 12 prill, pas 16 vjetësh si kryeministër. Fitorja e partisë Tisza, të udhëhequr nga Péter Magyar, hapi një kapitull të ri politik për vendin dhe solli pritshmëri për reforma institucionale dhe përmirësim të marrëdhënieve me Bashkimin Evropian.
Ndërkaq, në Serbi, Aleksandar Vuçiq pranoi humbjen në zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit 2026. Sipas projeksioneve të para, lista e mbështetur nga lëvizja studentore pritet të sigurojë shumicën në parlament, ndërsa koalicioni i Vuçiqit mbetet prapa. Rezultatet zyrtare përfundimtare dhe formimi i qeverisë së re janë hapa që duhet të përmbyllen.
Humbja e Vuçiqit vjen pas gati dy vjetësh protestash të udhëhequra nga studentët, të cilët kërkuan përgjegjësi institucionale dhe luftë kundër korrupsionit. Zhvillimet në Serbi shënojnë një sfidë të madhe për strukturën politike që ka dominuar vendin për më shumë se një dekadë.
Të dy liderët janë përballur ndër vite me kritika për përqendrimin e pushtetit, ndikimin mbi institucionet dhe gjendjen e mediave të pavarura. Megjithatë, ndryshimet politike në të dy vendet kanë rrjedhur nga procese të veçanta zgjedhore dhe nuk nënkuptojnë se sfidat institucionale do të zgjidhen menjëherë.
2026-ta mund të mbetet si viti kur dy prej figurave më jetëgjata të politikës evropiane humbën kontrollin politik përmes zgjedhjeve. Për Hungarinë dhe Serbinë, sfida e radhës është që ndryshimi i pushtetit të shndërrohet në reforma konkrete dhe institucione më të përgjegjshme.