Eksportet drejt Shteteve të Bashkuara kanë rënë me gati një të tretën gjatë tre muajve të parë të vitit 2026, ndërsa Bashkimi Evropian po përgatitet të zbatojë pjesën e vet të marrëveshjes tregtare me Uashingtonin.
Ndikimi i tarifave të vendosura nga presidenti amerikan Donald Trump në tregtinë e BE-së tashmë po bëhet i dukshëm, duke krijuar një prirje negative që renditet e dyta për nga ashpërsia, menjëherë pas asaj me Iranin, shkruan euronews.
Në tre muajt e parë të vitit 2026, Bashkimi Evropian ka shënuar një rënie prej 30 për qind në vlerën e mallrave të shkëmbyera me Shtetet e Bashkuara, krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar, sipas të dhënave të Eurostat-it.
Në gusht të vitit 2025, SHBA-ja e shtyu BE-në drejt arritjes së një marrëveshjeje tregtare, duke vendosur një tarifë prej 15 për qind për disa kategori mallrash, raportojnë mediat.
Administrata e presidentit Donald Trump e ka justifikuar këtë masë duke iu referuar një deficiti tregtar që, sipas saj, kalon vlerën prej 300 miliardë eurosh në raport me Bashkimin Evropian.
Deficiti i Uashingtonit në tregtinë e mallrave me Bashkimin Evropian është real, megjithëse vlerësohet rreth 200 miliardë euro.
Megjithatë, ky deficit kompensohet pjesërisht nga eksportet amerikane të shërbimeve drejt BE-së, çka e ngushton ndjeshëm bilancin e përgjithshëm tregtar. Si rezultat, suficiti total tregtar i Bashkimit Evropian mbetet relativisht i vogël, në rreth 21 miliardë euro.
Ku tjetër ka rënë tregtia gjithashtu?
Tarifat kanë prekur disa prej sektorëve kyç të ekonomisë evropiane, përfshirë industrinë e makinave, farmaceutikën, gjysmëpërçuesit, si dhe prodhimet ushqimore si vera dhe djathi.
Ndërkohë, ndërsa Bashkimi Evropian po përgatitet të zbatojë pjesën e vet të marrëveshjes tregtare, Shtetet e Bashkuara mbeten ende tregu më i madh i eksportit për bllokun, me rreth 120 miliardë euro, që përbëjnë afërsisht 19 për qind të vlerës totale të eksporteve të mallrave të BE-së.
Megjithatë, rënia e tregtisë me Uashingtonin ka ndikuar në performancën e përgjithshme të eksporteve evropiane, duke sjellë një ulje prej rreth 9 për qind të vlerës së eksporteve drejt pjesës tjetër të botës krahasuar me tremujorin e parë të vitit 2025.
Eksportet e Bashkimit Evropian kanë shënuar rënie edhe me partnerët e tjerë kryesorë, ndonëse më të moderuar krahasuar me Shtetet e Bashkuara. Tregtia ka rënë me Kinën dhe Turqinë me nga 8 për qind secila.
Megjithatë, rënia më e theksuar është regjistruar me Iranin, ku eksportet kanë pësuar një ulje prej 44 për qind, kryesisht si pasojë e sanksioneve të lidhura me programin bërthamor, mbështetjen e Teheranit për Rusinë dhe shkeljet e të drejtave të njeriut.
Në anën tjetër, ka edhe zhvillime pozitive: eksportet drejt Indonezisë janë rritur me 23 për qind në tremujorin e parë të vitit 2026.
Kjo rritje lidhet me finalizimin e një marrëveshjeje të re tregtare të njohur si CEPA (Marrëveshja Gjithëpërfshirëse e Partneritetit Ekonomik), e cila synon të ulë ose të heqë tarifat për shumicën e eksporteve të Bashkimit Evropian dhe të thjeshtojë procedurat doganore.
Marrëveshja pritet të hyjë në fuqi më vonë gjatë këtij viti ose në vitin 2027.
Eksportet e Bashkimit Evropian kanë shënuar gjithashtu rritje, ndonëse më të lehtë, drejt Indisë me 1.8 për qind dhe drejt Mbretërisë së Bashkuar me 2.3 për qind.
Pas Shteteve të Bashkuara, tregu i dytë më i madh i eksportit të BE-së mbetet Mbretëria e Bashkuar, me 14 për qind të eksporteve, e ndjekur nga Zvicra me 9 për qind, Kina me 7 për qind dhe Turqia me 4 për qind.
Tarifa të reja në horizont?
Megjithatë, saga e luftës tregtare mes Evropës dhe Uashingtonit mund të mos ketë përfunduar ende.
Muajin e kaluar, presidenti amerikan Donald Trump kërcënoi me vendosjen e tarifave shtesë prej 10 për qind ose më shumë për importet nga Bashkimi Evropian dhe partnerë të tjerë tregtarë.
Ai e akuzoi bllokun se nuk po trajton në mënyrë të mjaftueshme tregtinë e mallrave të prodhuara me punë të detyruar, duke pretenduar se kjo dëmton interesat tregtare amerikane. Bashkimi Evropian i ka hedhur poshtë këto pretendime, duke i cilësuar si “të pabazuara”.
Trump gjithashtu është ankuar se Brukseli ende nuk i ka përmbushur angazhimet e tij sipas marrëveshjes tregtare të arritur në korrik të vitit 2025.
Ai i kishte vendosur Bashkimit Evropian një afat deri më 4 korrik për të miratuar pjesën e vet të marrëveshjes, ndërsa blloku tani po përgatitet për aprovimin e saj, me një votim të planifikuar për 16 qershor.
Sipas marrëveshjes, BE-ja pritet të heqë tarifat për mallrat industriale amerikane dhe të sigurojë qasje preferenciale në treg për disa produkte deti dhe bujqësore. Këto përfshijnë, sipas Shtëpisë së Bardhë, arra, produkte të qumështit, fruta dhe perime të freskëta e të përpunuara, ushqime të përpunuara, fara për mbjellje, vaj soje, si dhe mish derri dhe mish bizoni. /Telegrafi/