Rusia mund të ketë arritur kufirin e kapacitetit të saj në “kohë paqeje” për të shfaqur forcë në Detin Baltik; situata detare është “e tensionuar”, por “e qëndrueshme”, u shpreh kreu i marinës finlandeze.
Kundëradmirali Tuomas Tiilikainen foli për Sky News në një kohë kur një grup marinsash amerikanë iu bashkua përkohësisht një misioni të NATO-s, i ngarkuar me detyrën për të zbuluar dhe penguar veprimtarinë armiqësore ruse në zonë.
Kjo përfshin përpjekjet e anijeve që i përkasin “flotës hije” ruse – e cila u shmang sanksioneve – për të dëmtuar ose për të spiunuar kabllot thelbësore nënujore të të dhënave, linjat e energjisë dhe infrastrukturë tjetër kritike.
“Ata [marina ruse] vëzhgojnë atë që bëjmë ne, atë që bën NATO-ja; natyrisht, edhe ne duhet t’i vëzhgojmë ata dhe të qëndrojmë vigjilentë ndaj veprimeve të tyre”, ka thënë shefi i marinës finlandeze, përcjell Telegrafi.
“Megjithatë, duhet të theksoj se, edhe pse situata në det është e tensionuar, ajo mbetet e qëndrueshme. Nuk ka nevojë për përshkallëzim të mëtejshëm; përkundrazi, duhet të synojmë uljen e tensioneve”.
Duke folur jashtë bazës së tij detare në Turku, një qytet në bregdetin jugperëndimor të Finlandës, kundëradmirali Tiilikainen përmendi dy arsye të mundshme përse situata është e qëndrueshme.
“Ata [rusët] e shohin se nuk ka ndonjë nevojë të menjëhershme për të shtuar praninë apo gatishmërinë e tyre në rajon. Nga ana tjetër, mund të ketë ndodhur që ata të kenë arritur kufijtë e kapaciteteve të tyre në kohë paqeje, në kontekstin e pranisë së tyre këtu në Detin Baltik”, ka theksuar ai.
Aleatët e NATO-s krijuan misionin detar “Baltic Sentry” në janar të vitit të kaluar, me qëllim forcimin e mbikëqyrjes – përmes anijeve dhe avionëve – në Detin Baltik, pas një sërë aktesh të dyshuara sabotimi kundër kabllove nënujore dhe linjave të energjisë.
Dhe anijet që bëjnë pjesë në “flotën hije” të Rusisë janë konsideruar si të dyshuarat kryesore.
Javën e kaluar, një gjykatë finlandeze shpalli fajtorë kapitenin dhe një anëtar tjetër të ekuipazhit për sabotim, pasi anija e tyre e ngarkesave dëmtoi dy kabllo nënujore telekomunikacioni që lidhin Finlandën me Estoninë, në dhjetor të vitit 2025. Sipas raportimeve, kapiteni është shtetas rus.
Kundëradmirali Tiilikainen deklaroi se, pas atij incidenti, nuk ka pasur sulme të tjera ndaj infrastrukturës nënujore finlandeze.
Moska dyshohet gjithashtu se spiunon infrastrukturën nënujore të aleatëve të NATO-s në të gjithë Evropën, përfshirë zonat rreth ujërave të Mbretërisë së Bashkuar, duke identifikuar dhe hartografuar pikat e mundshme të dobëta që mund të shfrytëzohen në rast lufte.
Kjo është arsyeja pse aleanca ka shtuar patrullimet e saj detare.
Një zyrtar ushtarak i NATO-s deklaroi se, në Detin Baltik, zakonisht ka të paktën tri anije luftarake të NATO-s për çdo anije ushtarake ruse, ndërsa aktualisht raporti besohet të jetë rreth 4:1.
Aleatët kanë filluar gjithashtu të ndërhyjnë në anije të caktuara të të ashtuquajturës “flotë hije” (flotë që operon fshehurazi); vetëm gjatë këtij viti, në të gjithë Evropën, besohet të jenë kryer të paktën 13 ndërhyrje të tilla.
Gatishmëria e NATO-s për të ndërmarrë veprime të tilla e ka detyruar Rusinë të shtojë patrullimet e saj detare, pjesërisht për të ofruar mbrojtje për këtë “flotë hije”.
Megjithatë, zyrtari i NATO-s theksoi se ky ritëm i shtuar po krijon një ngarkesë shtesë si për anijet luftarake ruse – të cilat janë tashmë të vjetruara – ashtu edhe për ekuipazhet e tyre.
Komandanti i marinës finlandeze u shpreh se, sipas tij, patrullimet e aleatëve të NATO-s dhe denoncimi i aktiviteteve të “flotës hije” ruse po japin rezultate.
“Ka shumë gjasa që parandalimi të ketë funksionuar”, tha ai.
“Ndoshta ajo taktikë e ka luajtur tashmë rolin e saj dhe nuk ka nevojë për përshkallëzim, pasi ne kemi dëshmuar se jemi të aftë t’u kundërvihemi këtyre kërcënimeve”.
Megjithatë, lëvizjet e “flotës hije” – e përbërë nga cisterna civile dhe anije mallrash – kanë mbetur në të njëjtat nivele.
Kundëradmirali Tiilikainen theksoi se rreziku më i madh në Detin Baltik – i cili kufizohet nga shtete anëtare të NATO-s, përfshirë Finlandën, Suedinë dhe tri vendet baltike – është mundësia e një aksidenti ku të përfshihet ndonjë nga këto anije.
“Për momentin, kërcënimi më i madh vjen nga ekuipazhet joprofesionale të ‘flotës hije’ dhe nga vetë anijet, të cilat janë cisterna tejet të vjetra”, tha ai.
“Ato mund të shkaktojnë një lloj katastrofe natyrore nëse, për shembull, ndonjë cisternë ngec në breg”.
Një grup i vogël marinsash amerikanë i ka kaluar javët e fundit në një ishull të largët finlandez, të quajtur Uto, duke kryer misione zbulimi si pjesë e pranisë “Baltic Sentry”. /Telegrafi/