Votat e rusëve jashtë vendit kanë prodhuar një rezultat dukshëm të ndryshëm nga ai i raportuar brenda Rusisë. Dy exit-polle të pavarura, të zhvilluara në dhjetëra qendra votimi në vende të ndryshme, nxorën New People në vend të parë, ndërsa Rusia e Bashkuar, partia e Vladimir Putinit, mori një përqindje shumë më të ulët.
Projekti Vote Abroad, i cili anketoi rreth 15,700 votues në 27 qendra votimi në 22 shtete, e nxori New People me 43%, Partinë Komuniste me 18.3% dhe Rusia e Bashkuar me vetëm 5.5%.
Një tjetër exit-poll, i zhvilluar nga lëvizja opozitare Vesna dhe projekti Progress, në 18 qendra votimi në 17 shtete, e renditi sërish New People të parën, me 47.3%. Komunistët morën 19.2%, ndërsa Rusia e Bashkuar vetëm 2.8%.
Këto shifra ndryshojnë ndjeshëm nga rezultatet zyrtare të raportuara brenda Rusisë. Sipas Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, Rusia e Bashkuar mori rreth 58%, Partia Komuniste 14%, LDPR rreth 9%, ndërsa New People më pak se 8%.
Në disa vende, përfshirë Armeninë, Gjermaninë dhe Finlandën, Rusia e Bashkuar nuk arriti as pragun prej 5% që nevojitet për të fituar mandate në Dumën ruse, transmeton Telegrafi.
Ivan Zhdanov, drejtues i projektit Progress dhe ish-drejtues i Fondacionit Antikorrupsion të Alexei Navalnyt, e përshkroi kontrastin mes rezultateve si “shumë të madh”. Sipas tij, 83.5% e të anketuarve që iu përgjigjën pyetjes për besimin nuk u besojnë plotësisht ose kryesisht rezultateve zyrtare.
Organizatorët e exit-polleve theksojnë se votat e hedhura jashtë Rusisë nuk janë të mjaftueshme për të ndryshuar përbërjen e Dumës, por pretendojnë se ato tregojnë një panoramë të ndryshme të preferencave të votuesve jashtë vendit.
Një faktor i rëndësishëm ishte edhe mungesa e Yabloko-s në fletën federale. Partia, e cila ishte e vetmja forcë e përshkruar në material si kundër luftës, u përjashtua nga zgjedhjet për arsye procedurale. Sipas organizatorëve të exit-polleve, shumë votues kundër luftës që ndodheshin jashtë Rusisë zgjodhën New People në mungesë të një alternative tjetër.
Vote Abroad thotë se ka zhvilluar sondazhe në zgjedhjet ruse që nga viti 2021. Vullnetarët përdorin pyetësorë anonimë me pesë pyetje, të hartuar dhe analizuar nga sociologë profesionistë.
Ndërkohë, organizatorët raportuan se votimi jashtë Rusisë ishte përgjithësisht i qetë. Kjo bie në kontrast me raportimet nga brenda vendit për parregullsi dhe pengim të vëzhguesve. Komisioni Qendror i Zgjedhjeve tha se në shkallë kombëtare ishin regjistruar vetëm dy raste të mbushjes së kutive, ndërsa monitorues të pavarur e kundërshtuan këtë vlerësim.
Në disa raste, vullnetarët e exit-polleve u përballën edhe me presion. Ambasadori rus në Zvicër i cilësoi pjesëmarrësit si “agjitatorë antirusë”, ndërsa në Bernë një roje e ambasadës iu afrua një vullnetari dhe, sipas dëshmive të tij, i tregoi pasaportën e një personi të anketuar dhe ekranin e kompjuterit.
Rregullat për votuesit rusë jashtë vendit ishin gjithashtu më të kufizuara se në vitin 2021. Pas ndryshimeve ligjore të vitit 2024, ata mund të votonin vetëm për listat federale të partive dhe jo për kandidatët në njësitë njëmandatëshe.
Sipas Ministrisë së Jashtme ruse, rreth 212 mijë qytetarë votuan jashtë vendit, ndërsa Vote Abroad vlerësoi një pjesëmarrje rreth tre herë më të ulët. Në total, rreth 1.8 milionë shtetas rusë jashtë vendit kishin të drejtë vote, me 326 qendra votimi në ambasada dhe konsullata në 152 shtete.
Edhe në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024 ishte raportuar një diferencë e madhe mes të dhënave zyrtare dhe exit-polleve të Vote Abroad.
Komisioni Qendror i Zgjedhjeve kishte raportuar më shumë se 72% për Putinin jashtë vendit, ndërsa Vote Abroad kishte regjistruar 33%, duke përfshirë edhe ata që nuk pranuan të përgjigjeshin.
Në zgjedhjet e fundit, 63% e të anketuarve nga Vote Abroad thanë se nuk u besonin ose nuk u besonin aspak rezultateve të zgjedhjeve ruse.
Ndërkohë, shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, i cilësoi zgjedhjet si “një tjetër goditje serioze për demokracinë ruse” dhe tha se kishte propozuar sanksione ndaj individëve që, sipas saj, lehtësuan votimin në territoret ukrainase të pushtuara nga Rusia.
Autoritetet ruse dhe përfaqësuesit e tyre kanë kundërshtuar kritikat dhe akuzat për parregullsi, ndërsa të dhënat e exit-polleve mbeten sondazhe të votuesve dhe nuk përbëjnë rezultate zyrtare zgjedhore. /Telegrafi/