Shpesh ndodh që pasi ngrihemi papritur nga shtrati ose nga karrigia, të ndiejmë marramendje, të na errësohet për pak kohë para syve ose të na bjerë të fikët. Edhe pse këto simptoma zakonisht zhduken shpejt, ato nuk duhen injoruar nëse fillojnë të përsëriten shpesh.
Kur ngrihemi nga një pozicion shtrirë ose ulur, një pjesë e gjakut na grumbullohet përkohësisht në këmbë për shkak të gravitetit. Trupi më pas duhet të reagojë shpejt për të ruajtur rrjedhjen e mjaftueshme të gjakut në tru. Nëse presioni i gjakut bie për një kohë të shkurtër, truri mund të marrë më pak gjak dhe oksigjen, gjë që mund të shkaktojë marramendje, paqëndrueshmëri ose shikim të turbullt.
Ky fenomen njihet si hipotension ortostatik ose postural dhe mund të ndodhë veçanërisht pas qëndrimit ulur ose shtrirë për një kohë të gjatë. Përveç marramendjes, mund të ndodhë edhe dobësi, të përziera ose konfuzion i shkurtër.
Një arsye pse marramendja mund të ndodhë ose të jetë më e theksuar është marrja e pamjaftueshme e lëngjeve. Kur trupi humbet më shumë ujë sesa zëvendëson, kjo mund të çojë në një ulje të vëllimit të gjakut dhe një rënie të presionit të gjakut.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme gjatë ditëve të ngrohta, kur trupi humbet më shumë lëngje. Marrja e rregullt e ujit gjatë ditës mund të ndihmojë në ruajtjen e qarkullimit normal, por nevojat nuk janë të njëjta për të gjithë njerëzit dhe varen nga mosha, shëndeti dhe kushtet e motit.
Edhe pse një ndryshim i menjëhershëm i pozicionit, dehidratimi dhe rënia e tensionit të gjakut janë shkaqe të zakonshme, marramendja ndonjëherë mund të lidhet me ilaçet që një person po përdor ose me probleme të caktuara shëndetësore. Ndër shkaqet e mundshme janë anemia, diabeti, sëmundjet e zemrës dhe të enëve të gjakut, si dhe çrregullimet e qarkullimit të gjakut.
Kjo është arsyeja pse është e rëndësishme të monitorohet se sa shpesh ndodh marramendja, sa zgjat dhe nëse përkeqësohet me kalimin e kohës. Nëse bëhet më e shpeshtë ose më intensive se më parë, duhet të flisni me mjekun tuaj.
Kur nuk duhet injoruar marramendja?
Marramendja e rastit që shfaqet menjëherë pas ngritjes në këmbë dhe kalon shpejt zakonisht nuk është shkak për shqetësim. Megjithatë, simptomat shtesë mund të jenë një shenjë se nevojitet një ekzaminim mjekësor.
Vëmendje e veçantë duhet t’i kushtohet nëse marramendja shoqërohet me të fikët, zhurmë në veshë, shikim të turbullt ose të dyfishtë, vështirësi në të folur ose në dëgjim, si dhe mpirje ose dobësi në krahë, këmbë ose fytyrë.
Një ekzaminim është gjithashtu i rëndësishëm nëse shfaqen ndryshime në ritmin e zemrës, dhimbje koke të forta ose të përziera të vazhdueshme.
Prandaj, marramendja që ndodh herë pas here pas ngritjes në këmbë zakonisht është jetëshkurtër dhe nuk është shkak për shqetësim. Megjithatë, nëse fillon të përsëritet rregullisht, bëhet më e theksuar ose shoqërohet me simptoma të tjera, nuk duhet t’i atribuohet vetëm ngritjes së papritur në këmbë. Në raste të tilla, është e rëndësishme të kërkoni këshilla mjekësore dhe të përcaktoni se çfarë fshihet pas simptomave.