Ora dimërore është më e përshtatshme për shëndetin, pasi drita natyrore në mëngjes ndihmon në rregullimin e orës biologjike, përmirësimin e gjumit dhe mbështetjen e humorit, sipas një analize të fundit shkencore. Ekspertët paralajmërojnë se mbajtja e përhershme e orës verore mund t’i bëjë mëngjeset e dimrit më të errëta, duke ndikuar në ritmin cirkadian të organizmit.
Ndërrimi i orës bëhet dy herë në vit në shumë vende të botës, pavarësisht përpjekjeve të vazhdueshme për t’i dhënë fund kësaj praktike. Megjithatë, përtej debatit nëse duhet të vazhdojë ndërrimi sezonal i orës, një çështje tjetër mbetet e rëndësishme: cila orë duhet të mbahet gjatë gjithë vitit për të mbrojtur shëndetin?Sipas një analize të publikuar së fundmi, ora standarde, e njohur edhe si ora dimërore, përputhet më mirë me ritmet biologjike të njeriut, kryesisht për shkak të ekspozimit ndaj dritës natyrore në orët e mëngjesit, shkruan Euronews Health transmeton Gazeta Shneta.
“Dëshmitë shkencore për shëndetin mbështesin orën standarde, kryesisht sepse drita e mëngjesit ka rëndësi për orën tonë biologjike, gjumin dhe humorin”, ka thënë Raymond Lam, profesor i psikiatrisë në Universitetin e Kolumbisë Britanike dhe autor kryesor i analizës mbi ndikimet shëndetësore të orës verore.
Si ndikon drita e mëngjesit në organizëm?
Drita natyrore është një nga faktorët kryesorë që ndihmon në sinkronizimin e ritmit cirkadian, ciklit biologjik rreth 24-orësh që rregullon gjumin dhe zgjimin, si dhe procese të tjera të organizmit.
Ekspozimi ndaj dritës në mëngjes ndihmon në përshtatjen e orës biologjike me ciklin natyror ditë-natë. Sipas analizës, kjo mund të kontribuojë në rritjen e vigjilencës, përmirësimin e cilësisë së gjumit dhe mbështetjen e humorit.
Ora dimërore, e cila përputhet më ngushtë me kohën diellore, mundëson agime më të hershme gjatë dimrit. Kjo është veçanërisht e rëndësishme për personat që zgjohen herët për të shkuar në shkollë ose në punë.
Pse ora verore e përhershme ngre shqetësime?
Mbajtja e përhershme e orës verore do të mundësonte më shumë dritë natyrore gjatë mbrëmjes, duke krijuar kushte më të favorshme për aktivitete në natyrë, shoqërim dhe disa veprimtari ekonomike.
Megjithatë, ky sistem do ta zhvendoste lindjen e diellit një orë më vonë sipas orës së shënuar. Gjatë dimrit, kjo do të nënkuptonte se më shumë njerëz do të zgjoheshin, do të udhëtonin drejt shkollës ose do të shkonin në punë në errësirë.
“Orët tona biologjike kanë nevojë për dritën e mëngjesit për të qëndruar të sinkronizuara me ditën 24-orëshe”, ka thënë Ralph Mistlberger, profesor i psikologjisë në Universitetin Simon Fraser në Kanada.
Sipas tij, ora verore e përhershme e shtyn dritën e mëngjesit për më vonë, pikërisht në periudhën kur mëngjeset e dimrit janë tashmë më të errëta.
Ndërrimi i orës dhe pasojat për shëndetin
Ndryshimi i orës dy herë në vit mund ta çrregullojë përkohësisht ritmin e gjumit dhe zgjimit. Sipas ekspertëve të cituar në analizë, kalimi në orën verore në pranverë është veçanërisht shqetësues për shkak të humbjes së një ore gjumi dhe ndryshimit të ekspozimit ndaj dritës.
Megjithatë, eliminimi i ndërrimit sezonal nuk e zgjidh të gjithë problemin. Sipas autorëve të analizës, vendimi për sistemin që do të zbatohej përgjithmonë do të kishte rëndësi për ndikimet afatgjata në shëndetin publik.
“Politika e kohës është politikë e shëndetit publik”, ka thënë Alexandra Choi, zyrtare mjekësore e shëndetit në Vancouver Coastal Health.
Ajo ka paralajmëruar se, nëse qeveritë vendosin të mbajnë përgjithmonë orën verore, duhet të planifikojnë paraprakisht masat për pasojat e mundshme gjatë dimrit, përfshirë sigurinë në udhëtimet e mëngjesit, oraret fleksibile të fillimit të punës dhe monitorimin e gjumit, shëndetit mendor dhe lëndimeve.