Çmimet e naftës në tregjet ndërkombëtare janë në rrugën drejt një prej rënieve më të mëdha javore që nga fillimi i pandemisë COVID-19. Pritjet për uljen e tensioneve ushtarake në Lindjen e Mesme dhe mundësia e rikthimit të eksporteve më të mëdha të naftës nga ky rajon kanë ndikuar në rënien e çmimeve.
Sipas një raportimi të agjencisë Reuters, të premten, më 6 nëntor, nafta Brent tregtohej me 97.55 dollarë për fuçi, duke shënuar rënie prej 0.8%. Ndërkohë, nafta amerikane West Texas Intermediate (WTI) kishte rënë në 89.79 dollarë për fuçi, gjithashtu me 0.8%.
Në bazë të kontratës së Brent-it për muajin janar, çmimi ishte në rrugën drejt një rënieje javore prej 16%, që do të përbënte rënien më të madhe në përqindje që nga fillimi i pandemisë COVID-19. Ndërsa WTI pritej të regjistronte humbje javore prej më shumë se 13%.
Një nga faktorët kryesorë që ka ndikuar në këtë zhvillim janë rezultatet e zgjedhjeve të mesit të mandatit në Shtetet e Bashkuara, ku demokratët fituan kontrollin e të dy dhomave të Kongresit, duke dobësuar pozitën politike të presidentit Donald Trump.
Tregjet kanë filluar të vlerësojnë mundësinë që ndryshimi i balancës politike në Kongres të shtojë presionin ndaj administratës Trump për uljen e përfshirjes ushtarake në konfliktin me Iranin dhe për kërkimin e një zgjidhjeje diplomatike.
Pritjet për një ulje të tensioneve kanë ndikuar drejtpërdrejt në çmimet e naftës, pasi investitorët parashikojnë se një normalizim i situatës mund të mundësojë rikthimin e eksporteve më të mëdha nga vendet prodhuese të Lindjes së Mesme.
Rënia e çmimeve dhe pritjet për tepricë të naftës në treg
Sipas Reuters, një tjetër tregues i ndryshimit të situatës në treg është rikthimi i primeve të çmimeve për naftën bruto të Lindjes së Mesme në nivelet e para konfliktit. Kjo shihet si shenjë se presioni mbi furnizimet mund të jetë duke u zbutur dhe se tregu mund të përballet me një tepricë të mundshme të naftës.
Çmimet pësuan rënie veçanërisht të fortë të mërkurën, kur të dy standardet kryesore të naftës humbën më shumë se 8% brenda një dite, duke arritur nivelin më të ulët në më shumë se dy muaj.
Megjithatë, rënia nuk ka qenë e vazhdueshme. Gjatë dy ditëve të fundit, çmimet kanë shënuar rikuperim të pjesshëm, pasi sulmet ndaj cisternave në Gjirin Persik dhe në Ngushticën e Hormuzit kanë rikthyer shqetësimet për sigurinë e furnizimeve.
Sipas raportimit të Reuters, Irani ka bërë të ditur se tri cisterna të tjera janë sulmuar gjatë së enjtes. Ndërkohë, të dhënat e autoritetit britanik për sigurinë detare, UKMTO, tregojnë se sulmet ndaj anijeve që transportojnë naftë vazhdojnë të jenë afër niveleve rekord.
Cisterna në flakë në Ngushticën e Hormuzit: çka pretendon Irani, çka konfirmohet dhe pse nafta po shtrenjtohet
Një nga faktorët kryesorë të pasigurisë mbetet Ngushtica e Hormuzit, korridori detar ndërmjet Iranit dhe Omanit, përmes të cilit transportohen sasi të mëdha të naftës nga vendet e Gjirit drejt tregjeve ndërkombëtare.
Çdo ndërprerje e transportit në këtë korridor mund të shkaktojë probleme serioze në furnizimet globale dhe të ushtrojë presion për rritjen e çmimeve.
Kështu, tregu i naftës po përballet me dy zhvillime të kundërta: nga njëra anë, pritjet për uljen e tensioneve dhe rikthimin e eksporteve po ndikojnë në rënien e çmimeve, ndërsa nga ana tjetër, sulmet ndaj cisternave dhe pasiguria në Ngushticën e Hormuzit vazhdojnë të mbajnë të lartë rrezikun për furnizimet.
Nëse arrihet një marrëveshje për uljen e tensioneve dhe normalizimin e transportit detar, çmimet mund të përballen me presion të mëtejshëm në rënie. Megjithatë, përshkallëzimi i ri ushtarak ose sulmet ndaj infrastrukturës energjetike mund ta ndryshojnë sërish drejtimin e tregut.
Reuters vlerëson se, pavarësisht rënies së fortë javore, shqetësimet për furnizimet nga Lindja e Mesme vazhdojnë të shërbejnë si faktor që kufizon rënien e mëtejshme të çmimeve.