Vlera e njihte Kosovën nga pushimet familjare. Aurela vinte nga Parisi me pikëpyetje për përkatësinë e saj. Christine po zbulonte një prejardhje që familja e kishte mësuar vonë. Me OriginAL, secila gjeti një mënyrë të vetën për t’u lidhur me vendet e origjinës.
Për të rinjtë që rriten në diasporë, njohja me Kosovën dhe Shqipërinë shpesh fillon shumë përpara udhëtimit të parë. Fillon në bisedat familjare, në gjuhën që flitet në shtëpi dhe në kujtimet që prindërit e gjyshërit sjellin nga vendlindja.
Pastaj vjen mundësia për t’i parë këto vende me sytë e vet. Për Vlera Beqirin, Aurela Selimin dhe Christine Swanson, udhëtimi me OriginAL u dha hapësirë ta ndërtonin këtë njohje përmes përvojave personale.
Vlera: edhe një vend i njohur mund të të befasojë
Vlera Beqiri, e rritur në Gjermani, i priste me padurim udhëtimet familjare në Kosovë që kur ishte fëmijë. Ajo kishte një lidhje të fortë me vendin, por ndiente se largësia ia kufizonte mundësitë për ta folur shqipen, për ta njohur historinë dhe për të kaluar kohë me njerëzit këtu.
Gjatë OriginAL, në qershor 2025, vizitoi Vlorën dhe Beratin, vende ku prej kohësh u kishte kërkuar prindërve ta çonin. Edhe Prizreni, ku kishte qenë më parë, mori një kuptim tjetër përmes vizitave dhe shpjegimeve të udhërrëfyesve.
Në rrëfimin e saj, Vlera veçon edhe lidhjet me pjesëmarrësit e tjerë. Ata vinin nga shtete të ndryshme dhe kishin marrëdhënie të ndryshme me prejardhjen e tyre, por gjatë udhëtimit u afruan si një familje e madhe. Për të, një vend tashmë i dashur fitoi miq, kujtime dhe kuptime të reja.
Aurela: nga pasiguria te lidhja me grupin
Për Aurela Selimin, shqiptare e brezit të tretë nga Parisi, me prejardhje nga Kërçova, nisja shoqërohej me entuziazëm dhe pasiguri. A do ta pranonin të tjerët si shqiptare? A do të arrinte të lidhej me grupin, kur frëngjishtja ishte gjuha e saj e parë dhe shqipja që fliste mbante dialektin e Kërçovës?
Në rrëfimin e saj për udhëtimin e gushtit 2025, ajo tregon se këto shqetësime u zbehën sapo filloi t’i njihte pjesëmarrësit. Prezantimet e ndrojtura të mbrëmjes së parë u kthyen në biseda, të qeshura dhe miqësi.
Udhëtimi i solli edhe emocione që nuk i kishte parashikuar. Në Prekaz, dëgjimi i historisë së familjes Jashari në vendin ku kishin ndodhur ngjarjet e preku thellë. Në Shqipëri, Gjirokastra u bë qyteti i saj i preferuar, ndërsa Tiranën, ku më parë vetëm kishte kaluar, më në fund pati mundësi ta njihte.
Kur u kthye në Paris, shkruan Aurela, mendjen e kishte ende në Kosovë dhe Shqipëri.
Christine: një prejardhje e zbuluar vonë
Christine Swanson erdhi nga Shtetet e Bashkuara me një histori tjetër familjare. Stërgjyshërit e saj kishin emigruar nga Korça, por babai, i birësuar nga një familje greke, e kishte zbuluar prejardhjen e tij shqiptare shumë vite më vonë.
Kjo njohje i zgjoi Christine kureshtjen, por edhe pyetjen nëse mund ta ndiente si të sajën një kulturë që sapo kishte filluar ta njihte.
Gjatë OriginAL, në gusht 2025, ajo gjeti mikpritje që në udhëtimin me autobus drejt Prishtinës. Bisedat me pjesëmarrësit e tjerë e ndihmuan të ndihej më pak e vetmuar në pyetjet për identitetin.
Në Gjakovë, vizita në BONEVET i dha shpresë për mundësitë që të rinjtë po ndërtonin në Kosovë. Krahas njohjes së historisë, ajo po shihte edhe jetën dhe të ardhmen që njerëzit krijonin këtu.
Tani kanë edhe historitë e veta
Tri rrëfimet nisen nga pika të ndryshme: nga vizitat e shpeshta familjare, nga pasiguritë për gjuhën dhe përkatësinë, nga një prejardhje e zbuluar vonë. Së bashku, ato tregojnë sa shumë mund të ndryshojë marrëdhënia me një vend kur ke mundësi ta njohësh vetë.
Përmes OriginAL, kujtimeve të trashëguara u shtohen përvoja të reja. Një qytet lidhet me një miqësi. Një ngjarje historike merr peshë tjetër kur dëgjon dikë që e ka përjetuar. Një bisedë me bashkëmoshatarët hap pyetje që vazhdojnë edhe pas kthimit.
Dhe herën tjetër që në familje nis biseda për Kosovën apo Shqipërinë, edhe ata kanë çfarë të tregojnë./Telegrafi/
