Ky zakon, që në pamje të parë duket i padëmshëm, mund të tregojë se organizmi nuk po pushon ashtu siç duhet
Shumicës së njerëzve u duhen 10 deri në 20 minuta për të rënë në gjumë, ndërsa disa persona flenë pothuajse menjëherë sapo vendosin kokën në jastëk. Edhe pse kjo shpesh shihet si përparësi, ekspertët paralajmërojnë se zënia shumë e shpejtë e gjumit mund të tregojë mungesë kronike gjumi.
Pse mund të jetë problem nëse flini shumë shpejt?
Farmacisti Omar El-Gohari shpjegon se, edhe pse shumë njerëz mendojnë se zënia e shpejtë e gjumit është shenjë e shëndetit të mirë, ndonjëherë mund të tregojë të kundërtën.
“Edhe pse mund të duket ideale, nëse rregullisht ju zë gjumi brenda vetëm pak minutash, kjo mund të jetë shenjë se trupit tuaj i mungon shumë gjumi dhe se në fakt po lufton për të qëndruar zgjuar”, thotë ai.
Sipas tij, një të rrituri të shëndetshëm zakonisht i duhen 10 deri në 20 minuta për të rënë në gjumë. Prandaj, nëse flini pothuajse menjëherë çdo natë, kjo mund të tregojë se nuk po bëni gjumë cilësor, edhe nëse kaloni mjaft orë në shtrat.
Trupi mund të vuajë nga mungesa kronike e gjumit, deri në atë pikë sa t’ju “detyrojë” të flini sapo ndaloni së lëvizuri dhe sistemi nervor qetësohet.
Çfarë e bën gjumin cilësor?
Gjumi cilësor nuk matet vetëm me numrin e orëve. Shumicës së të rriturve u nevojiten shtatë deri në nëntë orë gjumë çdo natë, por edhe kur flini mjaftueshëm, kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht se gjumi është i mirë.
National Sleep Foundation në SHBA përmend katër elemente kryesore për vlerësimin e cilësisë së gjumit: efikasitetin e gjumit, pra raportin mes kohës së kaluar në gjumë dhe kohës së kaluar në shtrat; kohën që ju duhet për të fjetur; zgjimet gjatë natës; dhe kohën që kaloni zgjuar pas zënies së parë të gjumit, transmeton Telegrafi.
Lidhja me çrregullimet e gjumit
Në disa raste, rënia në gjumë brenda vetëm pak minutash mund të lidhet me çrregullime të gjumit. Në thelb, ju flini shpejt sepse gjumi që bëni nuk është cilësor, prandaj jeni më të lodhur nga sa mendoni.
Një nga çrregullimet e mundshme është apnea obstruktive e gjumit, e cila mund ta dëmtojë cilësinë e gjumit pa e kuptuar vetë personi. Kjo është një gjendje e shpeshtë, gjatë së cilës frymëmarrja ndalet dhe rifillon gjatë gjumit. Ajo mund të shoqërohet me gulçim, ndjenjë mbytjeje, zgjime të përsëritura dhe gërhitje shumë të fortë.
Meqenëse apnea është e vështirë të vërehet nga vetë personi, mund të jetë e dobishme t’i kërkoni dikujt t’ju vëzhgojë gjatë gjumit.
El-Gohari përmend edhe sindromën e këmbëve të shqetësuara, një gjendje që mund ta prishë gjumin gjatë gjithë natës. Në raste më të rralla, gjendje si narkolepsia mund të shkaktojnë përgjumje të tepruar dhe zënie të pazakontë të shpejtë të gjumit.
Narkolepsia është çrregullim në të cilin truri ka vështirësi të rregullojë ciklin gjumë-zgjim. Ajo shfaqet me përgjumje të skajshme gjatë ditës. Edhe pse nuk shërohet plotësisht, simptomat mund të lehtësohen me ndryshime të stilit të jetesës dhe me trajtim mjekësor.
Kur duhet të shqetësoheni?
Orët e gjata të punës, përdorimi i ekraneve deri vonë në mbrëmje, stresi dhe orari i çrregullt i gjumit mund të çojnë në mungesë kronike gjumi. Si pasojë, në momentin kur shkoni në shtrat, trupi ka nevojë të dëshpëruar për pushim.
Për këtë arsye, zënia shumë e shpejtë e gjumit mund të jetë shenjë se trupi po funksionon me rezerva të fundit, në vend që të punojë në mënyrë optimale.
Sigurisht, nëse ndonjëherë ju zë gjumi shpejt, sidomos pas një dite të lodhshme ose stresuese, kjo zakonisht nuk është arsye për shqetësim. Por nëse kjo ndodh natë pas nate dhe shoqërohet me lodhje gjatë ditës, vështirësi në përqendrim, nervozizëm, dhimbje koke, probleme me kujtesën ose nevojë për sasi të mëdha kafeine për të funksionuar, duhet të bisedoni me mjekun.
Gjumi duhet t’ju freskojë dhe t’ju japë energji për ditën tjetër, jo t’ju lërë me ndjesinë se vazhdimisht duhet ta kompensoni atë. /Telegrafi/