Italia ka propozuar që transaksionet me euron digjitale nën 10 euro të përjashtohen nga tarifat, një masë që do të favorizonte veçanërisht bizneset e vogla.
Sipas burimeve dhe dokumenteve të konsultuara nga Euronews, propozimi italian po shihet pozitivisht edhe nga komuniteti bankar, përfshirë Bankën Qendrore Evropiane (BQE), transmeton Telegrafi.
Euroja digjitale është konceptuar si një formë elektronike e pagesës që do të funksiononte krahas parasë së gatshme. BQE-ja synon të jetë teknikisht e gatshme për një emetim të mundshëm të saj në vitin 2029, nëse legjislacioni i nevojshëm miratohet.
BE-ja kërkon pavarësi nga Visa dhe Mastercard
Në sfondin e kësaj nisme qëndron edhe një objektiv më i gjerë strategjik.
Evropa mbështetet në masë të madhe te rrjetet amerikane të pagesave, veçanërisht Visa dhe Mastercard. Për këtë arsye, Bashkimi Evropian po kërkon të forcojë autonominë e tij në infrastrukturën e pagesave.
Euroja digjitale shihet si një prej mjeteve që mund t’i japë Evropës më shumë kontroll mbi këtë sektor strategjik.
Ajo do të ketë status të parasë ligjore, që do të thotë se tregtarët, në përgjithësi, do të jenë të detyruar ta pranojnë, me disa përjashtime të përcaktuara me ligj.
Pikërisht për këtë arsye, në Bruksel po zhvillohen negociata të ndërlikuara mbi mënyrën se si do të ndahen kostot dhe tarifat mes bankave, ofruesve të pagesave dhe tregtarëve.
Pse Italia kërkon zero komision?
Një prej çështjeve më të ndjeshme është modeli i kompensimit – pra mënyra se si do të shpërndahen tarifat që lidhen me përdorimin e euros digjitale.
Sipas një diplomati të BE-së, një prej propozimeve parashikon një tavan prej 0.02 eurosh për tarifat e shërbimit të tregtarit në transaksionet me vlerë të ulët, veçanërisht për bizneset e vogla.
Megjithatë, Italia ka propozuar që për pagesat nën 10 euro tarifa të jetë praktikisht zero.
Sipas diplomatëve të përfshirë në negociata, një zgjidhje e tillë do ta bënte gjithashtu më të thjeshtë të gjithë kuadrin e tarifimit.
Modeli mund të jetë i përkohshëm. Dokumentet e brendshme tregojnë se synohet që BQE-ja të mbledhë të dhëna të mjaftueshme gjatë fazës fillestare dhe më pas të vlerësojë nëse nevojitet një sistem i ri tarifash.
Bizneset e vogla paguajnë më shumë
Një prej arsyeve kryesore për këtë propozim është pabarazia ekzistuese mes bizneseve të vogla dhe kompanive të mëdha.
Dokumentet e negociatave tregojnë se bizneset e vogla zakonisht paguajnë tarifa më të larta për përdorimin e sistemeve ndërkombëtare të pagesave, pasi kanë fuqi më të dobët negociuese.
Sipas një analize të BQE-së, një biznes i vogël mund të paguajë tre deri në katër herë më shumë tarifa sesa një kompani e madhe.
Problemi është edhe më i madh për tregtarët që nuk mund të heqin dorë lehtësisht nga Visa apo Mastercard, për shkak të përdorimit të gjerë të këtyre rrjeteve nga konsumatorët.
Pikërisht këtu Italia kërkon të ndërhyjë: një sistem i euros digjitale me tarifa zero për pagesat e vogla do të mund të ulte barrën mbi bizneset e vogla dhe të shmangte që monedha e re digjitale të bëhej një kosto shtesë për to.
Një tjetër pikë e nxehtë: sa euro mund të mbajmë në portofol?
Tarifat nuk janë e vetmja çështje e diskutueshme në negociatat për euron digjitale.
Një tjetër element shumë i rëndësishëm janë të ashtuquajturat “holding limits”, pra kufizimet mbi shumën maksimale të euros digjitale që një person mund të mbajë në portofolin e tij digjital.
Këto kufizime synojnë të parandalojnë që euroja digjitale të shkaktojë zhvendosje të mëdha të depozitave nga bankat tradicionale drejt portofolëve të BQE-së ose infrastrukturës së euros digjitale.
Ndërkohë, Gjykata Evropiane e Auditorëve ka theksuar se institucionet evropiane kanë nevojë për të dhëna më të mira mbi tarifat dhe kostot e pagesave për të vlerësuar ndikimin e ndërhyrjeve të tyre në treg.
Në një raport të vitit 2025, ajo konstatoi se Komisioni Evropian nuk kishte të dhëna të mjaftueshme për tarifat e shërbimeve për tregtarët dhe kostot e tyre.
Propozimi italian do të shqyrtohet nga shtetet anëtare, Parlamenti Evropian dhe Komisioni Evropian gjatë raundit të ardhshëm të negociatave.
Negociatorët pritet të takohen përsëri në Bruksel më 10 shtator, për të diskutuar tarifat, kufijtë e mbajtjes së euros digjitale dhe elemente të tjera të kuadrit të saj ligjor.
Nëse propozimi për pagesat nën 10 euro miratohet, ai do të ishte një sinjal i rëndësishëm se euroja digjitale synon të jetë jo vetëm një alternativë ndaj pagesave tradicionale, por edhe një instrument për të reduktuar kostot dhe varësinë e Evropës nga rrjetet amerikane të pagesave.
Megjithatë, rruga drejt euros digjitale mbetet ende e gjatë dhe vendimi përfundimtar do të përcaktojë se sa e lirë, e aksesueshme dhe konkurruese do të jetë kjo formë e re e parasë evropiane. /Telegrafi/