Prindërit shpesh përpiqen të gjykojnë nëse një fëmijë po bën përparim të mirë nëpërmjet notave, sjelljes në shkollë ose mënyrës se si shkon me bashkëmoshatarët e tij.
Megjithatë, ka shenja shumë më delikate që mund të tregojnë se një fëmijë po zhvillon diçka që do të jetë jashtëzakonisht e rëndësishme për të gjatë gjithë jetës së tij, pjekurinë emocionale.
Psikologia klinike Lindsay K. Gibson thotë se pjekuria e shëndetshme emocionale shihet tek fëmija që bëhet gjithnjë e më i aftë për të kuptuar ndjenjat e veta, marrëdhëniet me njerëzit e tjerë dhe botën përreth tij.
Sipas saj, fëmijët e pjekur emocionalisht kanë themele të mira për t’u bërë një ditë të rritur të adaptueshëm dhe të arsyeshëm, të aftë për të zgjidhur probleme, për të ruajtur marrëdhënie cilësore afatgjata dhe për të gjetur kuptim në atë që bëjnë.
Durimi, vëmendja dhe dashuria që marrin nga prindërit e tyre në fëmijëri mund të jenë një themel i rëndësishëm për qëndrueshmërinë e tyre më vonë në jetë.
Ata janë plot energji dhe entuziazëm
Shenja e parë mund të mos jetë ajo që prindërit do të prisnin.
Një fëmijë emocionalisht i shëndetshëm shpesh tregon shumë energji, ka një interes të fortë për gjëra të caktuara, është plotësisht i përfshirë në lojë dhe ka nevojë të eksplorojë se çfarë e tërheq atë.
Kjo sasi energjie ndonjëherë mund të jetë shumë e lodhshme për prindërit, por Gibson beson se është pikërisht entuziazmi ai që është i rëndësishëm. Një fëmijë që eksploron botën me entuziazëm zhvillon një motivim të brendshëm që mund ta ndjekë kur të rritet.
Prindërit mund ta inkurajojnë këtë tipar duke dëgjuar idetë e fëmijës së tyre, edhe kur ata nuk munden ose nuk duan t’i përmbushin të gjitha dëshirat e tyre.
Është e rëndësishme që fëmija të dijë se mund t’ju tregojë çfarë i vjen ndërmend, pa frikë se do ta nënvlerësoni menjëherë idenë e tij.
Ata e kuptojnë veten dhe të tjerët më mirë
Ndërsa fëmija rritet, ai bëhet më i aftë të kuptojë se çfarë po ndodh brenda tij.
Ai fillon t’i kuptojë më mirë ndjenjat, dëshirat dhe reagimet e veta. Nga kjo vetëdije, zhvillohet gradualisht një tjetër tipar i rëndësishëm, empatia.
Fëmija fillon të kuptojë se njerëzit e tjerë kanë ndjenjat e tyre dhe një pikëpamje të ndryshme për të njëjtën situatë.
Prindërit kanë një ndikim të madh këtu. Nëse fëmija sheh se ju interesojnë ndjenjat e njerëzve të tjerë, ka shumë mundësi që ai të fillojë t’u kushtojë vëmendje atyre.
Ata dinë si të mbrojnë veten
Një fëmijë i pjekur emocionalisht nuk është domosdoshmërisht ai që i dëgjon gjithmonë të rriturit pa pyetje.
Përkundrazi, një nga shenjat e zhvillimit të shëndetshëm është aftësia e fëmijës për të thënë atë që mendon, për të mbrojtur pikëpamjet e tij dhe për të mbrojtur veten, ndërkohë që është i gatshëm për bashkëpunim dhe kompromis.
Prandaj, prindi nuk ka pse ta ndryshojë vendimin sa herë që fëmija rebelohet. Është shumë më e rëndësishme ta lini të thotë çfarë mendon.
Në këtë mënyrë, fëmija mëson dy gjëra në të njëjtën kohë. Ai ka të drejtë të ketë mendimin e tij, por mosmarrëveshja nuk duhet të shndërrohet në një argument ose sulm ndaj personit tjetër.
Ata nuk kanë frikë të të tregojnë anën e tyre të dobët
Një fëmijë që po piqet ndien se mund të jetë i pambrojtur para prindërve të tij.
Ai mund të pranojë se është i lënduar, i frikësuar, i trishtuar ose i pasigurt dhe beson se prindi i tij do ta dëgjojë.
Mund të mbetet e rëndësishme edhe gjatë viteve të adoleshencës. Gibson pohon se adoleshentët do t’u drejtohen prindërve të tyre për ngushëllim dhe afërsi nëse ndiejnë se të rriturit respektojnë privatësinë dhe nevojën e tyre për pavarësi.
Prindërit ndërtojnë një marrëdhënie të tillë kur i marrin seriozisht ndjenjat e fëmijës së tyre, në vend që t’i minimizojnë ato ose t’i thonë se nuk ka arsye që ai të ndihet në atë mënyrë.
Ata i kontrollojnë më mirë emocionet e tyre
Pjekuria emocionale nuk do të thotë që një fëmijë nuk është kurrë i zemëruar, i trishtuar apo i frustruar.
Dallimi është ajo që ai bën me ato ndjenja.
Ndërsa fëmija piqet, ai bëhet më i aftë të përballojë emocionet e pakëndshme pa përjetuar një krizë të plotë ose pa fajësuar automatikisht njerëzit e tjerë. Gradualisht zhvillon durim dhe tolerancë më të madhe ndaj stresit.
Ai mund ta dijë shumë mirë për çfarë është i zemëruar dhe ndaj kujt është i zemëruar, por në të njëjtën kohë fillon të kuptojë se fjalët e tij mund t’i lëndojnë të tjerët.
Me fjalë të tjera, ai mëson të kundërshtojë diçka pa sulmuar personin me të cilin nuk është dakord.
Prindërit mund të ndihmojnë duke i treguar fëmijës se janë të gatshëm të dëgjojnë anën e tyre të historisë. Kur një fëmijë beson se do të dëgjohet, ka më pak nevojë për të treguar pakënaqësinë e tij përmes sjelljes agresive ose pasivo-agresive.
Ata zhvillojnë interesat e tyre
Një tjetër shenjë e mirë është kur fëmija fillon të zgjedhë në mënyrë të pavarur gjërat që e interesojnë.
Ndoshta ai dëshiron të bëjë diçka, të mbledhë sende të caktuara, të bëjë kërkime mbi një temë, të dalë me një projekt ose t’i përkushtohet plotësisht një hobi që një prind nuk ia ka sugjeruar kurrë.
Kjo tregon se ai po zhvillohet si një person i veçantë me interesat dhe qëllimet e veta.
Nëse fëmija juaj vjen rregullisht tek ju me ide të reja dhe plane të mëdha, Gibson beson se kjo është një shenjë e mirë që ju keni krijuar një hapësirë ku ai/ajo ndihet mjaftueshëm i sigurt për të qenë krijues.
Ata bëhen të pavarur sipas moshës së tyre
Pjekuria emocionale mund të shihet edhe në faktin se fëmija po përpiqet gjithnjë e më shumë të gjejë një zgjidhje për një problem.
Ai i provon idetë e veta dhe nuk është plotësisht i paralizuar nga frika e bërjes së një gabimi.
Kjo nuk do të thotë që prindërit duhet t’i lejojnë fëmijës absolutisht gjithçka. Kufijtë janë ende të nevojshëm dhe duhet të jenë të përshtatshëm për moshën e tij.
Por fakti që një fëmijë dëshiron të dalë në botë, të provojë diçka dhe të përballet me një sfidë mund të jetë një tregues se i keni dhënë mjaftueshëm besim për të besuar në aftësitë e tij.
Ata nuk e shohin më botën si të zezë ose të bardhë
Ndoshta një nga shenjat më interesante të pjekurisë emocionale ndodh kur mënyra e të menduarit të një fëmije bëhet më komplekse.
Fëmijët më të vegjël shpesh i shohin gjërat shumë thjesht. Diçka është e mirë ose e keqe, e drejtë ose e padrejtë.
Ndërsa piqen, ata fillojnë të kuptojnë se jeta e vërtetë nuk është gjithmonë kaq e thjeshtë.
Ata i lidhin më mirë shkakun dhe pasojën, mendojnë se çfarë mund të ndodhë pas një vendimi të caktuar dhe kuptojnë se e njëjta situatë mund të shihet nga disa këndvështrime të ndryshme.
Një fleksibilitet i tillë mendor më vonë u lejon atyre të përshtaten me ndryshimet më lehtë.
Prindërit mund ta inkurajojnë atë duke u shpjeguar fëmijëve të tyre se si e mendojnë ata vetë një problem dhe duke i inkurajuar ata të imagjinojnë rezultate të ndryshme të mundshme të së njëjtës situatë.