Irani dhe aleatët e tij kanë shtuar presionin ndaj Shteteve të Bashkuara dhe vendeve aleate të Gjirit Persik në dy fronte.
Të dielën, forcat e mbështetura nga Arabia Saudite u tërhoqën në luftimet kundër rebelëve Huthi, të afërt me Iranin, në Jemen, ndërsa Irani sulmoi me dronë bazat amerikane në Bahrein.
Në Jemen, fushata ushtarake e Arabisë Saudite kundër Huthëve ka pësuar një pengesë të rëndësishme, pasi forcat aleate të qeverisë jemenase, të njohur ndërkombëtarisht, u tërhoqën nga zona e ngushticës Bab el-Mandeb për të mbrojtur Adenin, kryeqytetin e përkohshëm të vendit, në jug të tij, raporton Reuters.
Ky zhvillim sinjalizon përfundimin e mundshëm të një kundërofensive gjashtëjavore të qeverisë, e cila kishte për qëllim largimin e Huthëve nga hyrja e Detit të Kuq dhe sigurimin e një rruge të rëndësishme për transportin e naftës.
Ndërkohë, sulmet iraniane ndaj Bahreinit, ku ndodhet selia e Flotës së Pestë të Marinës amerikane në Gjirin Persik, mund të shtojnë presionin ndaj presidentit amerikan, Donald Trump, për t’i dhënë fund luftës që ai nisi gati nëntë muaj më parë.
Lufta, e cila është bërë jopopullore në mesin e amerikanëve, kontribuoi në humbjen e republikanëve të Trumpit në zgjedhjet e mesmandatit të këtij muaji. Megjithatë, presidenti amerikan ditët e fundit ka minimizuar nevojën për një marrëveshje diplomatike.
Përplasjet e drejtpërdrejta ushtarake mes SHBA-së dhe Iranit janë zbutur krahasuar me fazën e parë të konfliktit, por bisedimet diplomatike kanë ngecur dhe aktualisht nuk ka shenja të një zgjidhjeje të afërt, as për konfliktin më të gjerë dhe as për luftën në Jemen.
Përparimet e Huthëve në Jemen
Tërheqja e forcave të qeverisë jemenase rrit mundësinë që rebelët Huthi të përparojnë drejt Adenit, qytetit në jug të vendit, ku është vendosur qeveria e njohur ndërkombëtarisht që kur Huthët morën kontrollin e kryeqytetit Sanaa më shumë se një dekadë më parë.
“Forcat e Armatosura Jugore njoftojnë zbatimin e një operacioni për ripozicionimin e trupave nga aeroporti i Dhubabit dhe zona e Bab el-Mandebit, në perëndim të provincës Taiz”, thuhet në një deklaratë të forcës kryesore ushtarake që lufton në mbështetje të qeverisë jemenase në jug të vendit.
Sipas deklaratës, ky vendim është marrë me qëllim të sigurimit të kryeqytetit Aden dhe provincave përreth, si dhe forcimit të vijave të frontit dhe përballjes me kërcënimet ekzistuese.
Huthët dhe Arabia Saudite nuk kanë reaguar menjëherë ndaj këtij njoftimi.
Tërheqja përbën një pengesë për përpjekjet e qeverisë jemenase dhe aleatëve të saj për të zmbrapsur përparimin e shpejtë të Huthëve, të cilët në shtator morën nën kontroll pjesë të bregdetit të Detit të Kuq dhe zonën pranë ngushticës Bab el-Mandeb.
Një ofensivë e mbështetur nga Arabia Saudite, muajin e kaluar, arriti të rimarrë disa pozicione strategjike përreth ngushticës, por nuk arriti t’i largonte plotësisht Huthët nga zona dhe as të rimerrte qytetin Al-Mokha, më në veri përgjatë bregdetit.
Në përgjigje, Huthët kanë intensifikuar sulmet me dronë dhe raketa ndaj Arabisë Saudite, duke shkaktuar ndërprerje të fluturimeve përmes sulmeve ndaj aeroporteve kryesore të vendit, si dhe duke rritur shqetësimet në tregjet globale të naftës për shkak të goditjeve ndaj objekteve energjetike.
Burime ushtarake jemenase kanë bërë të ditur se forcat qeveritare pranë Bab el-Mandebit janë zhvendosur në Al-Suqyah, rreth 150 kilometra në perëndim të Adenit. Megjithatë, ato po vazhdojnë përpjekjet për t’i larguar Huthët nga zonat bregdetare përreth.
Në zonat malore në veri të Adenit, ku Huthët kanë rrethuar qytetin Taiz, qytetin e tretë më të madh të Jemenit, luftëtarët e tyre tashmë ndodhen pranë distriktit Tur al-Bahah, rreth 80 kilometra larg qytetit, sipas burimeve ushtarake.
Ndërkohë, gjendja humanitare në Taiz po përkeqësohet. Ky qytet strehon rreth gjysmën e 300 mijë personave të zhvendosur në Jemen si pasojë e luftimeve të fundit. Furnizimet me ndihma humanitare nuk po mund të hyjnë në qytet, ndërsa civilët po përballen me vështirësi për t’u larguar nga zona.
Sulmet iraniane ndaj Bahreinit
Sulmet e reja iraniane ndaj Bahreinit, ku ndodhen baza ushtarake amerikane, mund të komplikojnë përpjekjet e Trumpit për ta mbyllur kapitullin e luftës, pas humbjes së republikanëve në zgjedhjet e mesmandatit.
Trump ka deklaruar ditëve të fundit se mund të përmbahet nga sulmet ndaj Iranit, nëse Teherani dhe Huthët në Jemen nuk ndërmarrin provokime të reja ndaj SHBA-së. Megjithatë, ai ka bërë të ditur se do të vazhdojë bllokadën detare amerikane ndaj Iranit, raportoi Reuters të shtunën.
Bahreini njoftoi se kishte interceptuar dhe shkatërruar disa mjete ajrore iraniane. Këto ishin interceptimet e para nga mbrojtja ajrore e vendit që nga shtatori.
Ndërkohë, Trupat e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit deklaruan se kishin sulmuar një bazë ushtarake amerikane në Bahrein me gjashtë dronë, në shenjë hakmarrjeje ndaj, siç e cilësuan, “veprimeve armiqësore të SHBA-së”, raportoi agjencia iraniane e lajmeve Fars.
Gjatë një alarmi të shkurtër, autoritetet e Bahreinit u kërkuan qytetarëve dhe banorëve të qëndronin të qetë dhe të drejtoheshin drejt vendstrehimit më të afërt të sigurt.
Dy ditë më parë, Garda Revolucionare kishte deklaruar se kishte sulmuar një instalacion amerikan të radarëve për paralajmërim të hershëm në Bahrein. Ushtria amerikane e mohoi këtë pretendim, duke thënë se kishte interceptuar dy dronë iranianë dhe se nuk ishte shkaktuar asnjë dëm.
Nafta bruto ka vazhduar të transportohet nga Gjiri Persik gjatë javëve të fundit në nivele afër atyre para luftës. Megjithatë, sulmet ndaj anijeve janë bërë rrezik i përditshëm, duke mbajtur tregjet në gjendje pasigurie dhe çmimet e naftës ende të larta.
Garda Revolucionare e Iranit deklaroi të dielën se dy cisterna nafte ishin përfshirë nga zjarri pasi kishin goditur mina detare në Ngushticën e Hormuzit. Reuters nuk ka arritur ta verifikojë në mënyrë të pavarur këtë pretendim.
Garda Revolucionare zakonisht nuk pranon se qëndron pas sulmeve ndaj anijeve në këtë ngushticë, por pretendon se kalimi përmes saj është i pasigurt pa lejen e Iranit.
Ndërkohë, ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araqchi, pritet të vizitojë të martën Omanin, i cili kontrollon bregdetin jugor të Ngushticës së Hormuzit dhe ka luajtur rol ndërmjetësues në këtë krizë.
Sipas mediave shtetërore iraniane, gjatë vizitës Araqchi do të zhvillojë bisedime me homologun e tij omanez.