Rreth 619 milionë njerëz vuajtën nga dhimbja e pjesës së poshtme të shpinës në vitin 2020. Qëndrimi i gjatë ulur, mungesa e aktivitetit fizik dhe faktorë të tjerë mund të ndikojnë në shfaqjen e këtij problemi.
Dhimbja e shpinës është një nga problemet më të përhapura shëndetësore në botë, duke prekur njerëz të grupmoshave të ndryshme dhe duke ndikuar drejtpërdrejt në cilësinë e jetës, aktivitetet e përditshme dhe aftësinë për të punuar.
Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), rreth 619 milionë njerëz në mbarë botën kanë përjetuar dhimbje të pjesës së poshtme të shpinës gjatë vitit 2020. Kjo gjendje konsiderohet shkaku kryesor i aftësisë së kufizuar në nivel global.
Të dhënat e OBSH-së tregojnë se numri i rasteve mund të arrijë në 843 milionë deri në vitin 2050, kryesisht për shkak të rritjes së popullsisë dhe plakjes së saj.
Cilat janë shkaqet e dhimbjes së shpinës?
Dhimbja mund të shfaqet për arsye të ndryshme. Ndër faktorët që lidhen me rrezikun e dhimbjes së pjesës së poshtme të shpinës janë aktiviteti i pamjaftueshëm fizik, mbipesha, duhanpirja dhe ngarkesa e lartë fizike gjatë punës.
Qëndrimi për periudha të gjata në pozita të papërshtatshme mund të kontribuojë gjithashtu në shqetësimet muskulore dhe dhimbjet e shpinës.
Sipas OBSH-së, rreth 90 për qind e rasteve të dhimbjes së pjesës së poshtme të shpinës klasifikohen si dhimbje jospecifike, që do të thotë se nuk identifikohet një sëmundje apo dëmtim i vetëm strukturor që e shpjegon atë.
Kur duhet të shqetësohemi?
Dhimbja e shpinës mund të jetë e lehtë, por edhe e fortë, duke kufizuar lëvizjen dhe aktivitetet e përditshme. Në disa raste, dhimbja mund të përhapet edhe drejt këmbëve, duke u shoqëruar me ndjesi shpimi, mpirje ose dobësi muskulore.
Ekspertët rekomandojnë që vëmendje e veçantë t’u kushtohet rasteve kur dhimbja shoqërohet me temperaturë, dobësi të theksuar në këmbë ose probleme të reja me kontrollin e urinimit dhe jashtëqitjes. Këto simptoma kërkojnë vlerësim urgjent mjekësor.
Çfarë rekomandohet për parandalimin dhe trajtimin?
Sipas rekomandimeve të OBSH-së, aktiviteti fizik, ushtrimet e përshtatshme, ruajtja e peshës së shëndetshme dhe përmirësimi i kushteve ergonomike në vendin e punës mund të ndihmojnë në menaxhimin dhe parandalimin e episodeve të përsëritura.
Për shumicën e rasteve të dhimbjes jospecifike, rekomandohet vazhdimi i aktiviteteve të përditshme sipas mundësive dhe shmangia e qëndrimit të zgjatur në shtrat.
Në udhëzimet e publikuara në dhjetor të vitit 2023, OBSH rekomandon për personat me dhimbje kronike ndërhyrje si programet e ushtrimeve fizike, edukimin për menaxhimin e dhimbjes dhe, në raste të caktuara, terapitë psikologjike dhe fizioterapeutike.
Një problem që nuk duhet neglizhuar
Dhimbja e shpinës nuk është gjithmonë shenjë e një sëmundjeje serioze, por as nuk duhet të injorohet kur përsëritet ose zgjat për një kohë të gjatë.
Vlerësimi nga profesionistët shëndetësorë është i rëndësishëm për të përcaktuar shkakun dhe trajtimin e duhur. Kujdesi ndaj aktivitetit fizik, pozicionit gjatë punës dhe shëndetit të përgjithshëm mbetet një pjesë e rëndësishme e mbrojtjes së shëndetit të shtyllës kurrizore.