Njollat e verdha, pak të ngritura në qepalla, të cilat shumë i konsiderojnë thjesht një problem estetik, mund të jenë një shenjë e hershme e një rreziku dukshëm më të lartë për atak në zemër dhe goditje në tru. Kjo u tregua nga një studim i ri nga shkencëtarët e Universitetit Amerikan të Stanfordit.
Kjo është një gjendje e njohur si ksantelasma , në të cilën shfaqen depozita të verdha rreth syve. Ato formohen kur qelizat imune, të quajtura makrofagje, mbushen me kolesterol dhe yndyrna të tjera. Gjendja shpesh, por jo gjithmonë, shoqërohet me kolesterol të lartë në gjak.
Studimi u drejtua nga Negin Yavari, një studiuese e oftalmologjisë në Universitetin e Stanfordit. Puna u botua në revistën shkencore Atherosclerosis, dhe rezultatet u raportuan nga portali ScienceAlert.
Ateroskleroza, ose akumulimi i depozitave yndyrore në arterie që kufizojnë rrjedhjen e gjakut, është shkaku i shumicës së atakëve në zemër dhe goditjeve në tru. Shpesh zhvillohet ngadalë dhe pa simptoma derisa të shkaktojë një urgjencë mjekësore. Për shkak të kësaj, shkencëtarët po kërkojnë shenja që do t’i ndihmonin mjekët ta zbulonin atë më herët.
Studiuesit analizuan të dhënat shëndetësore të 17,925 personave të diagnostikuar me ksantelazëm dhe të njëjtit numër personash në grupin e kontrollit. Grupi i kontrollit përbëhej nga pacientë me presbiopi, pra largpamësi senile. Ata u zgjodhën sepse iu nënshtruan një ekzaminimi të syve për këtë diagnozë, i cili konfirmoi se nuk kishin ksantelazëm.
Në vitin e parë të ndjekjes, 1 përqind e njerëzve me ksantelasmë (178 pacientë) pësuan atak në zemër, krahasuar me 0.35 përqind (63 persona) nga grupi i kontrollit. 0.95 përqind e njerëzve me njolla rreth syve dhe 0.3 përqind e të tjerëve pësuan goditje në tru. Ataku ishemik kalimtar, i njohur edhe si mini-goditje në tru, u regjistrua përkatësisht në 0.6 dhe 0.19 përqind të subjekteve.
Edhe pse përqindjet janë të ulëta, rreziku ishte disa herë më i lartë në grupin me ksantelazmë. Diferenca u ngushtua pak me kalimin e kohës, por rreziku ishte ende dukshëm më i lartë tek njerëzit me këto njolla pas pesë dhe dhjetë vjetësh.
Frekuenca e atakut në zemër dhe goditjes në tru tek njerëzit me ksantelazmë ishte e ngjashme pavarësisht nëse kishin yndyrna të larta në gjak. Kjo sugjeron që yndyra nuk është faktori i vetëm pas kësaj lidhjeje.
Vetë njollat janë të padëmshme dhe nuk shkaktojnë atak në zemër ose goditje në tru. Megjithatë, studiuesit sugjerojnë që njerëzit me ksantelazmë të kontrollohen për probleme të mundshme të hershme të zemrës në të ardhmen.
“Studimi ynë tregon se ksantelasma mund të konsiderohet një faktor rreziku për ngjarje të mëdha kardiovaskulare dhe cerebrovaskulare në të ardhmen”, deklaruan autorët.
Ata paralajmëruan se shumica e pacientëve me ksantelazmë shkojnë te një dermatolog për arsye estetike. Në të njëjtën kohë, ata mund të kenë faktorë rreziku të pazbuluar ose të pakontrolluar për sëmundjet e zemrës.
Kjo është arsyeja pse ata rekomandojnë ndjekje të rregullta nga një mjek i mjekësisë familjare. Kështu, ndryshimet në stilin e jetës, terapia për uljen e lipideve në gjak dhe kontrolli i presionit të gjakut mund të futen në kohë.