Një nga studimet më të mëdha të realizuara në Shtetet e Bashkuara mbi sigurinë e vaksinave ka konfirmuar se vaksina MMR, e cila mbron nga fruthi, shytat dhe rubeola, nuk lidhet me rritjen e rrezikut për autizëm te fëmijët. Hulumtimi, që përfshiu më shumë se 2.5 milionë fëmijë amerikanë, sjell dëshmi të tjera shkencore kundër një pretendimi të pabazuar që ka nxitur debate dhe shqetësime për dekada.
Një studim i ri shkencor, i publikuar në revistën The Pediatric Infectious Disease Journal, ka gjetur se vaksinimi kundër fruthit, shytave dhe rubeolës nuk shoqërohet me rritje të rrezikut për zhvillimin e autizmit.
Hulumtimi u realizua nga një ekip studiuesish i udhëhequr nga Todd L. Burstain, mjek i lidhur me UW Medicine në Universitetin e Uashingtonit.
Shkencëtarët analizuan të dhënat shëndetësore të 2.560.035 fëmijëve në Shtetet e Bashkuara, duke krahasuar ata që kishin marrë dozën e parë të vaksinës MMR përpara moshës dyvjeçare me fëmijët që ende nuk e kishin marrë atë.
Pjesëmarrësit u ndoqën përmes të dhënave mjekësore deri në moshën tetëvjeçare.
Rezultatet nuk treguan lidhje ndërmjet vaksinimit MMR dhe rritjes së rrezikut për diagnostikim me autizëm.
Çfarë zbuloi analiza e 2.5 milionë fëmijëve?
Studimi u mbështet në një bazë të gjerë të dhënash elektronike shëndetësore, duke u dhënë studiuesve mundësinë të analizonin historikun e vaksinimit dhe diagnozat e fëmijëve.
Qëllimi kryesor ishte të vlerësohej nëse marrja e dozës së parë të vaksinës MMR para moshës dyvjeçare kishte ndonjë lidhje me diagnostikimin e mëvonshëm të autizmit.
Pas analizimit të të dhënave, studiuesit nuk identifikuan ndonjë rritje të rrezikut tek fëmijët e vaksinuar.
Për të forcuar besueshmërinë e rezultateve, ekipi analizoi edhe një dozë përforcuese të vaksinës kundër pneumokokut, e cila jepet në mënyrë rutinore gjatë fëmijërisë.
Edhe kjo analizë dha rezultate që nuk sugjeronin rritje të rrezikut për autizëm.
Gjetjet janë në përputhje me hulumtime të mëparshme, të cilat kanë analizuar miliona fëmijë në vende të ndryshme dhe nuk kanë gjetur prova për një lidhje shkakësore mes vaksinës MMR dhe autizmit.
Nga lindi pretendimi se vaksinat shkaktojnë autizëm?
Pretendimi për një lidhje ndërmjet vaksinës MMR dhe autizmit e ka origjinën në një studim të publikuar në vitin 1998.
Ky hulumtim, i cili përfshinte një numër shumë të vogël fëmijësh, sugjeronte një lidhje të mundshme mes vaksinimit dhe çrregullimeve të zhvillimit.
Megjithatë, studimi u përball me kritika serioze për problemet metodologjike dhe shkeljet etike.
Më vonë, punimi u tërhoq nga revista shkencore ku ishte publikuar.
Pavarësisht kësaj, pretendimi vazhdoi të përhapej dhe u bë një nga burimet kryesore të dezinformimit lidhur me vaksinat.
Gjatë dekadave pasuese, studime shumë më të mëdha dhe më të avancuara nuk arritën të identifikonin ndonjë lidhje shkakësore ndërmjet vaksinimit MMR dhe autizmit.
Hulumtimi i ri amerikan përforcon këtë përfundim shkencor.
Pse ky studim konsiderohet i rëndësishëm?
Një nga karakteristikat më të rëndësishme të hulumtimit është numri jashtëzakonisht i madh i fëmijëve të përfshirë.
Analizimi i më shumë se 2.5 milionë pjesëmarrësve u mundëson studiuesve të vlerësojnë lidhjet statistikore në një popullatë shumë të gjerë.
Një tjetër përparësi është ndjekja e fëmijëve deri në moshën tetëvjeçare, periudhë gjatë së cilës mund të identifikohen shumë raste të autizmit.
Megjithatë, autorët pranojnë se studimet vëzhguese kanë kufizime.
Për shembull, dallimet në përdorimin e shërbimeve shëndetësore, momentin e vaksinimit dhe mënyrën e regjistrimit të diagnozave mund të ndikojnë në analizat statistikore.
Për këtë arsye, asnjë studim i vetëm vëzhgues nuk mund të eliminojë plotësisht çdo burim të mundshëm paragjykimi statistikor.
Megjithatë, kur rezultatet përputhen me një numër të madh hulumtimesh të tjera, besueshmëria e përfundimeve shkencore bëhet shumë më e fortë.
Fruthi po rikthehet në Shtetet e Bashkuara
Publikimi i studimit vjen në një periudhë kur Shtetet e Bashkuara po përballen me rritje shqetësuese të rasteve të fruthit.
Sipas Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), deri më 22 tetor 2026 ishin konfirmuar 4.588 raste të fruthit në vend.
Të dhënat më të fundit, të përditësuara më 29 tetor, tregojnë se numri kishte arritur në 4.852 raste të konfirmuara.
Rritja e infeksioneve ka rikthyer në vëmendje rëndësinë e vaksinimit kundër kësaj sëmundjeje shumë ngjitëse.
Fruthi përhapet përmes ajrit dhe mund të shkaktojë komplikime serioze, veçanërisht te fëmijët e vegjël dhe personat me sistem imunitar të dobësuar.
Komplikimet mund të përfshijnë pneumoninë, inflamacionin e trurit dhe, në raste të rënda, vdekjen.
Vaksinimi mbetet mbrojtja kryesore kundër fruthit
Vaksina MMR ofron mbrojtje kundër tri sëmundjeve infektive: fruthit, shytave dhe rubeolës.
Sipas autoriteteve shëndetësore, dy doza të vaksinës ofrojnë mbrojtje shumë të lartë kundër fruthit.
Vaksinimi nuk mbron vetëm individin që e merr vaksinën, por ndihmon edhe në kufizimin e përhapjes së virusit brenda komunitetit.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme për personat që, për arsye të caktuara mjekësore, nuk mund të vaksinohen.
Ekspertët e shëndetit publik theksojnë se ruajtja e një niveli të lartë të vaksinimit është thelbësore për parandalimin e shpërthimeve të fruthit.
Në komunitetet ku mbulueshmëria me vaksina bie, virusi mund të përhapet më lehtë dhe të shkaktojë epidemi.
Çfarë thotë shkenca për autizmin dhe vaksinat?
Autizmi është një gjendje neurozhvillimore që ndikon në mënyrën se si një person komunikon, ndërvepron dhe përpunon informacionin.
Shkaqet e tij janë komplekse dhe lidhen me faktorë të ndryshëm, përfshirë ndikime të rëndësishme gjenetike.
Shkencëtarët vazhdojnë të studiojnë mekanizmat biologjikë dhe faktorët që ndikojnë në zhvillimin e autizmit.
Megjithatë, hulumtimet e shumta nuk kanë gjetur prova se vaksina MMR shkakton autizëm.
Fakti që disa shenja të autizmit mund të bëhen të dukshme gjatë periudhës kur fëmijët marrin vaksinat rutinore nuk do të thotë se vaksinimi është shkaku i tyre.
Në shkencë, përputhja kohore mes dy ngjarjeve nuk përbën domosdoshmërisht lidhje shkakësore.
Pikërisht për këtë arsye, studimet me popullata të mëdha janë të rëndësishme për të dalluar lidhjet rastësore nga marrëdhëniet që mbështeten në prova.
Një tjetër dëshmi kundër dezinformimit për vaksinat
Studimi amerikan përbën një kontribut të rëndësishëm në literaturën shkencore mbi sigurinë e vaksinave.
Duke analizuar të dhënat e më shumë se 2.5 milionë fëmijëve, studiuesit nuk gjetën lidhje ndërmjet marrjes së vaksinës MMR dhe rritjes së rrezikut për autizëm.
Rezultatet përforcojnë përfundimet e dekadave të kërkimeve shkencore dhe ofrojnë të dhëna të rëndësishme për prindërit, mjekët dhe institucionet shëndetësore.
Në një kohë kur fruthi po shënon rritje të rasteve në Shtetet e Bashkuara, ekspertët theksojnë rëndësinë e vendimeve shëndetësore të bazuara në prova shkencore dhe jo në pretendime të pabazuara.
Përfundimi i studimit është në përputhje me konsensusin e gjerë shkencor: vaksina MMR nuk shkakton autizëm. Vaksinimi mbetet një nga masat më efektive për mbrojtjen e fëmijëve nga fruthi, shytat dhe rubeola, ndërsa dezinformimi për vaksinat vazhdon të përbëjë sfidë për shëndetin publik.