Gjermania ruan 1,236 ton ar në SHBA. Disa politikanë duan t’i riatdhesojnë këto rezerva, por një veprim i tillë mund të jetë i rrezikshëm, shkruan euronews.
Ndërsa administrata Trump vazhdon me politikat e saj nxitëse, besimi evropian në qeverinë amerikane po zbehet, transmeton Telegrafi.
Mes kërcënimeve për tarifa dhe premtimeve për të pushtuar Grenlandën, qytetarët dhe politikanët në Evropë janë të shqetësuar – duke vënë në pikëpyetje një aleancë të gjatë.
Marie-Agnes Strack-Zimmermann (FDP), kryetare e Komitetit të Mbrojtjes në Parlamentin e BE-së, pretendon se ka një përgjigje që “ia vlen peshës së saj në ar”. Në këtë rast, shprehja është më e drejtpërdrejtë sesa figurative.
Rreth 1,236 ton ar gjerman, me vlerë më shumë se 100 miliardë euro, ndodhen në kasaforta në SHBA. Strack-Zimmermann tani ka njoftuar se, duke pasur parasysh manovrat e fundit politike të Trump, nuk është më e justifikueshme t’i lëmë ato ashtu. Kjo ka rindezur një debat të ashpër: të rimarrim apo të mos i rimarrim?
Kërkesa për të sjellë arin përsëri në Gjermani ka ekzistuar prej kohësh, me disa sondazhe që sugjerojnë se shumë qytetarë janë në favor të këtij veprimi. Debate të ngjashme po zhvillohen në Itali, e cila ka rezervat e treta më të mëdha të arit në botë pas SHBA-së dhe Gjermanisë.
Pse Gjermania mban ar në SHBA?
Rezervat e arit të Gjermanisë arrijnë në rreth 3,350 ton. Rreth 36.6% e kësaj është në SHBA, një trashëgimi e sistemit të Bretton Woods të kurseve të këmbimit fikse pas Luftës së Dytë Botërore.
“Në atë kohë, të gjitha kurset e këmbimit ishin të lidhura me dollarin, dhe dollari ishte i lidhur me arin”, tha për Euronews, Dr. Demary, ekonomist i lartë për Politikën Monetare dhe Tregjet Financiare në Institutin Ekonomik Gjerman (IW).
“Gjermania kishte teprica të mëdha eksporti me SHBA-në, kështu që ne grumbulluam shumë dollarë. Për të mbajtur kurset e këmbimit të qëndrueshme, ne i shkëmbyem ato dollarë me ar. Kështu u ndërtuan këto rezerva”, shtoi ai.
Gjatë Luftës së Ftohtë, ishte gjithashtu praktike të ruhej ari jashtë vendit, pasi SHBA-të konsideroheshin një vend i sigurt në rast konflikti me Bashkimin Sovjetik. Me kalimin e viteve, një pjesë e arit është riatdhesuar. Deri në vitin 2017, 300 ton u sollën nga Nju Jorku, 380 ton nga Parisi dhe 900 ton nga Londra.
Kjo ishte pjesë e një plani të Bundesbank, të zbuluar në vitin 2013, për të ruajtur gjysmën e rezervave të arit të Gjermanisë në Gjermani nga viti 2020 e tutje.
Sjellja e thesarit të arit: Cilat janë rreziqet?
Strack-Zimmermann dhe politikanë e ekonomistë të tjerë përmendin politikën e paparashikueshme tregtare dhe të jashtme të Trump si arsyen për zhvendosjen e arit nga SHBA-ja.
“Sigurisht, gjithmonë ka njëfarë rreziku kur mban asete jashtë vendit”, tha Demary.
Për shembull, ekziston një rrezik ruajtjeje nëse ndodh një vjedhje me thyerje. Por ky rrezik ekziston pavarësisht nëse ari ruhet jashtë vendit apo në Gjermani.
“Një skenar tjetër i mundshëm është që qeveria amerikane, për shkak të rezervave të pakta valutore, mund të parandalojë transferimin e arit”, shpjegoi ai.
Për të siguruar sigurinë e rezervave të arit, Bundesbank është dashur të bëjë udhëtime të shpeshta në Nju Jork në të kaluarën për të bërë një inventar.
“Ka kuptim ta lëmë këtë ar në SHBA në rast se kemi një krizë bankare këtu dhe na duhet të sigurojmë dollarë”, tha Demary.
Marrja e arit jo vetëm që mund të jetë logjistikisht komplekse, por edhe e rrezikshme.
“Ari do të duhej të transportohej me automjete të blinduara në një anije, e cila gjithashtu do të duhej të ruhej, dhe pastaj të sillej përsëri në Frankfurt nën siguri. Mund të ketë grabitje, anija mund të fundoset ose ngarkesa mund të sekuestrohet”, shtoi Demary.
A është kërkesa e Strack-Zimmermann populizëm i pastër?
A është kërkesa e Strack-Zimmermann politikë e pastër simbolike? “Mendoj se po”, tha ekonomisti.
“Ndoshta ishte një veprim politik në përgjigje të kërcënimeve me tarifa, duke thënë: ‘Po e sjellim arin tonë përsëri tani'”, shtoi ai.
Sipas ekonomistit, është gjithashtu e mundur që Strack-Zimmermann e vlerësoi madhësinë e kësaj vlere të arit disi më të madhe se sa është në të vërtetë. Sidoqoftë, ari është aktualisht i sigurt në Nju Jork, edhe nëse Trump do të donte ta përdorte atë për të ushtruar presion mbi Gjermaninë.
“Rezerva Federale është në fakt e pavarur në politikën e saj monetare. Qeveria amerikane nuk mund të ndërhyjë thjesht. Ata do të duhej të ndryshonin ligjet më parë”, shpjegoi Dr. Demary.
Edhe në rastin më të keq, nëse SHBA-të refuzonin të lironin arin, do të kishte ende mundësinë për të shkuar në gjykatë dhe për të zbatuar kthimin e tij ose për të marrë kompensim në dollarë, tha Demary.
“Duhet të peshoni të mirat dhe të këqijat dhe do të thosha se avantazhet e lënies së arit në SHBA i tejkalojnë disavantazhet”, tha ai për Euronews. /Telegrafi/