Zhurma të papritura shpërthimesh dhe alarme emergjence në telefona – vendet e Gjirit kanë jetuar në një realitet të ri që kur Teherani filloi të sulmonte Katarin, Emiratet e Bashkuara Arabe, Arabinë Saudite, Kuvajtin, Bahreinin dhe Omanin pas sulmeve amerikane-izraelite ndaj Iranit.
Për banorët dhe turistët në rajon, ky realitet i ri ishte i paimagjinueshëm vetëm disa ditë më parë, dhe ajo që ishin mësuar të shihnin të ndodhte diku tjetër, tani ua ka përfshirë jetën e përditshme, me të cilën po përshtaten shpejt duke ndjekur udhëzimet e autoriteteve.
Qeveritë e këtyre vendeve vepruan shpejt për të informuar, shpjeguar dhe siguruar popullsinë e tyre, duke i mësuar ata se çfarë të bënin dhe si të reagonin si ndaj sulmeve të ardhshme, ashtu edhe ndaj operacioneve të mbrojtjes ajrore.
Mediat në Katar dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë publikuar shpejt udhëzime vizuale dhe informuese për t’i ndihmuar njerëzit të kuptojnë më mirë se çfarë po ndodh dhe të dinë si të qëndrojnë të sigurt, shkruan euronews.
Çfarë janë ato “bum-et” që dëgjohen në qiell?
Në udhëzime, autoritetet shpjeguan se “bum-et” e forta që kanë dëgjuar që nga fillimi i luftës janë në të vërtetë tingujt e mbrojtjes ajrore që kapin raketat dhe dronët që vijnë.
Në varësi të vendit ku ndodheni, zhurma mund të jetë shumë e lartë, madje duke dërguar valë goditëse dhe duke bërë që ndërtesat të dridhen.
Shtetet e Gjirit kanë disa nga sistemet më moderne dhe të fuqishme të mbrojtjes ajrore, të cilat mund të zbulojnë dhe shkatërrojnë kërcënimet ajrore përpara se ato të arrijnë në objektivat e tyre, duke përfshirë dronët dhe raketat.
A duhet të shqetësohet publiku?
Në Emiratet e Bashkuara Arabe, Arabinë Saudite dhe Katar, shumë objektiva ajrore në hyrje janë kapur nga bateritë Patriot me rreze të gjatë veprimi, një nga sistemet më të përparuara të mbrojtjes nga raketat tokë-ajër në botë, të provuara në luftime.
Patriot mbetet një nga mjetet kryesore për të luftuar raketat balistike, gjë që e bën atë një nga sistemet më të njohura dhe më të kërkuara në botë.
Zyrtarët në të gjithë Gjirin Persik thonë se sistemet e mbrojtjes ajrore janë të dizajnuara për të kapur kërcënimet larg zonave të populluara sa herë që është e mundur, pasi ato kapin raketat menjëherë pas lëshimit, i gjurmojnë ato dhe udhëzojnë interceptorët për t’i shkatërruar ato para impaktit.
Shumica e interceptimeve ndodhin disa kilometra mbi tokë.
Qëllimi është të neutralizohet kërcënimi shumë kohë përpara se të arrijë objektivin e tij tokësor.
Sapo sistemet Patriot ose sistemet e tjera të mbrojtjes ajrore vihen në veprim, mund të dëgjohen shpërthime të forta, me shkëndija të dukshme në qiell, veçanërisht natën.
Edhe pse të zhurmshëm dhe të frikshëm, këto janë tingujt e mbrojtjes efektive ajrore dhe sigurisë për njerëzit e këtyre vendeve, dhe tingulli i shpërthimeve në fakt duhet t’i qetësojë njerëzit.
Sa shpejt udhëtojnë këto raketa dhe sa të mëdha janë ato?
Raketat balistike janë ndër armët më të shpejta në luftën moderne.
Raketat balistike me rreze të shkurtër dhe të mesme mund të arrijnë shpejtësi prej rreth 3 km/s, ose afërsisht tetë herë më të shpejta se shpejtësia e zërit.
Të fuqizuara për një fazë të shkurtër shtytjeje, raketat balistike më pas ndjekin një trajektore të lakuar, duke përshkuar qindra kilometra në minuta.
Prandaj, sistemet e mbrojtjes ajrore kanë vetëm një dritare të shkurtër për të zbuluar kërcënimin, për të llogaritur trajektoren e tij dhe për të lëshuar një interceptor.
Raketat lundruese udhëtojnë ndryshe me një trajektore të ulët dhe të sheshtë. Ato zakonisht lëvizin me shpejtësi subsonike prej rreth 800 deri në 900 kilometra në orë dhe shpesh fluturojnë ulët në tokë për të shmangur zbulimin nga radarët.
Raketat balistike mund të jenë mjaft të mëdha. Shumë raketa me rreze të shkurtër dhe të mesme veprimi kanë një gjatësi midis 8 dhe 12 metrash, afërsisht sa madhësia e një autobusi të vogël.
Raketat lundruese janë më të vogla, zakonisht rreth 5 deri në 7 metra të gjata, dhe janë të projektuara për të fluturuar më afër tokës.
Raketat interceptuese në sistemet e mbrojtjes ajrore janë disa metra të gjata. Interceptorët Patriot janë rreth 5 metra të gjatë, ndërsa interceptorët THAAD janë më të gjatë dhe të ndërtuar për lartësi më të mëdha.
Sa larg mund të zbulohen dronët dhe raketat?
Sistemet moderne të mbrojtjes ajrore të përdorura në të gjithë Gjirin janë të dizajnuara për të zbuluar kërcënimet shumë kohë përpara se ato t’u afrohen qyteteve ose infrastrukturës kritike.
Raketat balistike dhe dronët me rreze të gjatë veprimi gjurmohen duke përdorur një kombinim të radarit tokësor, sistemeve të paralajmërimit satelitor dhe rrjeteve rajonale të mbrojtjes.
Së bashku, këto sisteme mund të identifikojnë një lëshim brenda sekondave dhe të fillojnë llogaritjen e trajektores së armës.
Satelitët e paralajmërimit të hershëm mund të zbulojnë pothuajse menjëherë sinjalin termik të lëshimit të një rakete balistike.
Ndërsa raketa ngjitet më lart, radarët e fuqishëm tokësorë fillojnë ta gjurmojnë atë.
Radarë të tillë si sistemi AN/TPY-2 që përdoret për zbulimin dhe gjurmimin e raketave, i përdorur me THAAD, mund të zbulojë raketa balistike në distanca deri në rreth 1.000 kilometra, varësisht nga lartësia dhe kushtet.
Raketat lundruese dhe dronët mund të jenë më të vështirë për t’u zbuluar sepse fluturojnë më poshtë dhe shpesh janë më të vegjël. Diapazoni i zbulimit mund të ndryshojë nga rreth 50 kilometra në disa qindra kilometra, varësisht nga sistemi i radarit.
Pse kanë rëndësi sistemet mbrojtëse të shtresuara?
Armë të ndryshme udhëtojnë me shpejtësi dhe lartësi shumë të ndryshme.
Raketat balistike lëvizin jashtëzakonisht shpejt dhe arrijnë lartësi të mëdha përpara se të zbresin drejt objektivit të tyre.
Raketat lundruese dhe dronët janë më të ngadaltë dhe zakonisht fluturojnë më poshtë për të shmangur zbulimin nga radarët.
Për këtë arsye, shtetet e Gjirit vendosin sisteme të shumëfishta të integruara të mbrojtjes ajrore: njësitë në lartësi të madhe kapin raketat balistike në fillim të zbritjes, ndërsa njësitë në lartësi të ulët synojnë dronët dhe raketat lundruese pranë tokës.
Nëse një sistem dështon të kapë kërcënimin, një tjetër ka një mundësi të dytë për ta shkatërruar atë përpara se të arrijë në destinacionin e tij.
Për njerëzit në tokë, shkëndijat dhe bum-et e papritura në qiell janë shpesh e vetmja shenjë e dukshme e një beteje mbrojtëse me shpejtësi të lartë që zhvillohet shumë mbi Gjirin Persik. /Telegrafi/