Gjakderdhja, ënjtja dhe tërheqja e mishrave të dhëmbëve mund të tregojnë më shumë sesa një problem dentar. Studimet zbulojnë lidhjen e tyre me shëndetin e zemrës dhe trurit
Sëmundjet e mishrave të dhëmbëve nuk janë vetëm problem i gojës. Ato mund të kenë lidhje edhe me shëndetin e përgjithshëm, përfshirë zemrën, trurin dhe kontrollin e sheqerit në gjak.
Periodontiti, një sëmundje inflamatore kronike që prek indet dhe kockën që mbajnë dhëmbët, është ndër shkaqet kryesore të humbjes së dhëmbëve te të rriturit. Studimet e kanë lidhur atë me rrezik më të lartë për sëmundje kardiovaskulare, diabet dhe demencë.
Megjithatë, ekspertët theksojnë një dallim të rëndësishëm: lidhja e vërejtur në studime nuk do të thotë se sëmundjet e mishrave të dhëmbëve i shkaktojnë drejtpërdrejt këto probleme shëndetësore.
Si zhvillohen sëmundjet e mishrave të dhëmbëve?
Ashtu si zorra, edhe goja përmban një bashkësi të madhe mikroorganizmash, të njohur si mikrobioma orale. Në kushte normale, këta mikroorganizma bashkëjetojnë në një ekuilibër të caktuar.
Kur higjiena e gojës është e pamjaftueshme dhe grumbullohen pllakat bakteriale, ky ekuilibër mund të prishet. Bakteret nxisin një reagim inflamator, ndërsa sistemi imunitar përpiqet të luftojë infeksionin.
Problemi është se inflamacioni i vazhdueshëm mund të dëmtojë edhe indet e shëndetshme.
Fillimisht shfaqet gingiviti, i cili karakterizohet nga skuqja, ënjtja dhe gjakderdhja e mishrave të dhëmbëve. Nëse nuk trajtohet, te disa persona inflamacioni mund të përparojë në periodontit, duke dëmtuar strukturat që mbështesin dhëmbët.
Në fazat e avancuara, kjo mund të shkaktojë lëvizjen dhe madje humbjen e tyre.
Çfarë lidhjeje kanë mishrat e dhëmbëve me zemrën dhe trurin?
Studimet tregojnë se personat me periodontit kanë më shpesh edhe probleme të tjera shëndetësore, si sëmundjet e zemrës, diabeti dhe disa çrregullime neurologjike.
Një nga shpjegimet e mundshme është inflamacioni kronik.
Bakteret nga indet e inflamuara të gojës mund të depërtojnë përkohësisht në qarkullimin e gjakut, ndërsa reagimi inflamator mund të ndikojë edhe në pjesë të tjera të organizmit.
Sipas Federatës Evropiane të Periodontologjisë, ekzistojnë dëshmi të forta epidemiologjike për lidhjen ndërmjet periodontitit dhe sëmundjeve kardiovaskulare, përfshirë infarktin e zemrës dhe goditjen në tru.
Edhe lidhja me demencën po studiohet gjithnjë e më shumë. Shkencëtarët po shqyrtojnë rolin e inflamacionit dhe të baktereve orale në proceset që mund të ndikojnë në shëndetin e trurit.
Megjithatë, ende nuk është vërtetuar se trajtimi i periodontitit mund të parandalojë demencën, transmeton Telegrafi.
Diabeti dhe sëmundjet e mishrave të dhëmbëve ndikojnë te njëri-tjetri
Një nga lidhjet më të dokumentuara është ajo ndërmjet diabetit dhe periodontitit.
Personat me diabet të pakontrolluar kanë rrezik më të lartë për zhvillimin dhe përkeqësimin e sëmundjeve të mishrave të dhëmbëve.
Nga ana tjetër, inflamacioni periodontal mund ta vështirësojë kontrollin e sheqerit në gjak.
Studimet kanë treguar se trajtimi i suksesshëm i periodontitit mund të përmirësojë në mënyrë të moderuar nivelin e hemoglobinës së glikuar (HbA1c), një tregues i kontrollit të sheqerit në gjak gjatë muajve të fundit.
Shenjat që tregojnë se mishrat e dhëmbëve nuk janë të shëndetshëm
Sëmundjet periodontale shpesh zhvillohen ngadalë dhe, veçanërisht në fillim, mund të mos shkaktojnë dhimbje.
Shenjat më të zakonshme janë:
- Gjakderdhja gjatë larjes së dhëmbëve ose përdorimit të fillit dentar.
- Skuqja, ënjtja dhe ndjeshmëria e mishrave.
- Tërheqja e mishrave, duke bërë që dhëmbët të duken më të gjatë.
- Era e keqe e vazhdueshme e gojës.
- Shfaqja e hapësirave të reja ndërmjet dhëmbëve.
- Lëvizja e dhëmbëve ose ndryshimi i pozicionit të tyre.
- Qelbëzimi pranë mishrave të dhëmbëve.
- Ndryshimi i mënyrës se si përshtaten protezat dentare.
Gjakderdhja e përsëritur e mishrave të dhëmbëve nuk duhet konsideruar normale, edhe nëse nuk shoqërohet me dhimbje.
Si t’i mbroni mishrat e dhëmbëve?
Parandalimi fillon me disa zakone të thjeshta të përditshme.
Larja e rregullt e dhëmbëve: Dhëmbët duhet të pastrohen të paktën dy herë në ditë, me pastë që përmban fluor. Rekomandohet edhe pastrimi i hapësirave ndërmjet dhëmbëve me fill dentar ose furça ndërdentare.
Ndërprerja e duhanit: Pirja e duhanit është një nga faktorët kryesorë të rrezikut për periodontitin. Ai dëmton indet e mishrave të dhëmbëve, dobëson aftësinë e tyre për t’u shëruar dhe mund të fshehë disa shenja të inflamacionit.
Ushqyerja e shëndetshme: Perimet, frutat, bishtajoret, arrat dhe peshqit e pasur me acide yndyrore omega-3 ndihmojnë në sigurimin e lëndëve ushqyese të nevojshme për shëndetin e përgjithshëm. Megjithatë, ushqimi nuk e zëvendëson trajtimin periodontal.
Kontrollet te stomatologu: Heqja profesionale e gurëzave dentare dhe zbulimi i hershëm i ndryshimeve ndihmojnë në parandalimin e përparimit të sëmundjes. Shpeshtësia e kontrolleve duhet të përcaktohet sipas gjendjes dhe faktorëve individualë të rrezikut.
Pse nuk duhet ta shtyni vizitën te stomatologu?
Periodontiti mund të përparojë për vite pa simptoma të theksuara. Kur shfaqet lëvizja e dhëmbëve, dëmtimi i indeve mbështetëse mund të jetë tashmë i konsiderueshëm.
Diagnostikimi i hershëm dhe trajtimi profesional mund të ndihmojnë në ruajtjen e dhëmbëve dhe kontrollin e inflamacionit.
Kujdesi për mishrat e dhëmbëve është, para së gjithash, i rëndësishëm për shëndetin e gojës. Por, duke marrë parasysh lidhjet e zbuluara me sëmundjet kronike, ai është edhe pjesë e rëndësishme e kujdesit për shëndetin e përgjithshëm.
Mesazhi kryesor është i thjeshtë: një gjakderdhje e vogël gjatë larjes së dhëmbëve mund të jetë shenja e parë e një problemi që kërkon trajtim, shumë përpara se të shfaqen dëmtime serioze. /Telegrafi/