Pas një debati, lajmi të pakëndshëm apo dite stresuese, tensioni mund të rritet përkohësisht. Megjithatë, jo çdo vlerë e lartë nënkupton hipertension dhe jo çdo shqetësim emocional shkaktohet nga tensioni.
Pas një grindjeje, lajmi shqetësues apo dite të lodhshme, shumë njerëz menjëherë marrin aparatin për matjen e tensionit të gjakut. Kur shohin vlera të rritura, frika dhe shqetësimi bëhen edhe më të mëdha.
Megjithatë, reagimi i përkohshëm i organizmit ndaj stresit dhe hipertensioni i vazhdueshëm nuk janë e njëjta gjë. Po ashtu, ndjenja e nervozizmit nuk tregon domosdoshmërisht se çfarë po ndodh me tensionin e gjakut.
Si ndikon nervozizmi në tensionin e gjakut?
Gjatë situatave stresuese, organizmi aktivizon mekanizmat mbrojtës që e përgatisin për t’iu përgjigjur rrezikut. Hormonet e stresit, veçanërisht adrenalina dhe noradrenalina, përshpejtojnë rrahjet e zemrës dhe shkaktojnë ngushtimin e enëve të gjakut.
Si pasojë, tensioni mund të rritet përkohësisht. Kur shqetësimi kalon, vlerat zakonisht fillojnë të kthehen në nivelin e mëparshëm.
Prandaj, matja menjëherë pas një debati apo frike të fortë nuk pasqyron domosdoshmërisht tensionin e zakonshëm.
Një matje e vetme me vlera të larta nuk mjafton për të vendosur diagnozën e hipertensionit. Për këtë nevojiten matje të përsëritura dhe vlerësim mjekësor.
Çfarë zbuluan shkencëtarët për hormonet e stresit?
Një studim i publikuar në vitin 2021 në revistën shkencore Hypertension analizoi lidhjen ndërmjet hormoneve të stresit dhe rrezikut të zhvillimit të hipertensionit.
Në hulumtim morën pjesë 412 persona të moshës 48–87 vjeç, të cilët fillimisht nuk kishin hipertension.
Studiuesit matën përqendrimet e adrenalinës, noradrenalinës, dopaminës dhe kortizolit në urinë, duke ndjekur më pas gjendjen shëndetësore të pjesëmarrësve për një periudhë mesatare ndjekjeje prej rreth gjashtë vjetësh e gjysmë.
Rezultatet treguan se përqendrimet më të larta të këtyre hormoneve lidheshin me rrezik më të madh për zhvillimin e hipertensionit.
Çdo dyfishim i përqendrimit të një hormoni lidhej me një rritje relative të rrezikut prej afërsisht 21–31 për qind.
Megjithatë, studimi ishte vëzhgues, prandaj rezultatet nuk dëshmojnë se stresi ishte shkaku i drejtpërdrejtë i hipertensionit.
A mund të shkaktojë tensioni i lartë nervozizëm?
Hipertensioni shpesh zhvillohet pa simptoma të dallueshme. Një person mund të ndihet plotësisht i qetë, ndërkohë që ka tension të lartë.
Nga ana tjetër, dikush mund të përjetojë ankth, frikë apo nervozizëm të theksuar, edhe kur tensioni është brenda kufijve normalë.
Nervozizmi nuk është tregues i besueshëm as i tensionit të lartë, as i kontrollit të mirë të tij.
Kur shqetësimi emocional dhe vlerat e larta shfaqen njëkohësisht, nuk mund të përcaktohet automatikisht se cili prej tyre është shkaku.
Nëse nervozizmi vazhdon, pengon gjumin apo aktivitetet e përditshme, është e rëndësishme të kërkohet këshillë mjekësore.
Si duhet ta matni tensionin kur jeni të shqetësuar?
Për të shmangur rezultate të pasakta, ndiqni disa rregulla të rëndësishme:
- Uluni qetësisht për të paktën pesë minuta para matjes.
- Mbështeteni shpinën në karrige dhe mbajini këmbët në dysheme.
- Vendoseni krahun në mbështetëse, me manshetën në nivelin e zemrës.
- Mos flisni gjatë matjes.
- Shmangni kafenë, duhanin dhe aktivitetin fizik të paktën 30 minuta përpara.
- Përdorni aparat automatik të validuar për pjesën e sipërme të krahut.
- Kryeni dy matje me një minutë ndërmjet tyre dhe shënoni rezultatet.
Nëse matja është kryer gjatë shqetësimit të fortë, qetësohuni përpara se ta përsërisni, përveç rasteve kur shfaqen simptoma alarmante.
Kur tensioni i lartë kërkon ndihmë urgjente?
Nëse tensioni sistolik është mbi 180 mmHg ose ai diastolik mbi 120 mmHg, përsëriteni matjen pas të paktën një minute.
Nëse vlerat mbeten kaq të larta, kontaktoni menjëherë mjekun, edhe në mungesë të simptomave.
Nëse këto vlera shoqërohen me dhimbje gjoksi, vështirësi në frymëmarrje, dobësi, mpirje, çrregullime të shikimit apo vështirësi në të folur, kërkoni menjëherë ndihmë urgjente. Mos prisni matje të tjera.
Çfarë ndihmon kur stresi dhe hipertensioni shfaqen së bashku?
Aktiviteti fizik i rregullt, gjumi i mjaftueshëm, teknikat e relaksimit dhe frymëmarrja e qetë mund të ndihmojnë në menaxhimin e stresit.
Për kontrollin e tensionit rëndësi kanë edhe kufizimi i kripës, mbajtja e peshës së përshtatshme dhe shmangia ose kufizimi i alkoolit.
Nëse përdorni barna kundër hipertensionit, mos i ndërprisni dhe mos ua ndryshoni dozën pa u këshilluar me mjekun, edhe nëse tensioni normalizohet.
Nervozizmi mund ta rrisë përkohësisht tensionin, por jo çdo rritje duhet t’i atribuohet stresit. Matja e saktë, përcjellja e vazhdueshme e vlerave dhe kontrolli mjekësor janë mënyrat më të sigurta për të dalluar një reagim kalimtar nga hipertensioni që kërkon trajtim. /Telegrafi/