Për më shumë se katër dekada, një astronaut i vogël me flamurin e MTV-së në dorë është shndërruar në një nga trofetë më të njohura të kulturës pop.
Madonna, Michael Jackson, Britney Spears, Beyoncé, Lady Gaga, Rihanna e Taylor Swift janë vetëm disa prej artistëve që gjatë viteve kanë ngjitur shkallët e skenës së MTV Video Music Awards për ta marrë atë.
Por VMA-të kanë qenë gjithmonë shumë më tepër sesa një ceremoni ku ndahen çmime për videoklipet më të mira.
Në skenën e tyre janë zhvilluar disa prej performancave më të famshme të muzikës moderne, janë krijuar momente që kanë mbetur pjesë e historisë së televizionit dhe janë nisur polemika që vazhdojnë të kujtohen edhe dekada më vonë.
Të dielën, më 27 shtator, MTV Video Music Awards rikthehet me edicionin e vitit 2026, ndërsa këtë herë në garën për astronautin e famshëm është edhe një emër me prejardhje shqiptare: Bebe Rexha.
Por si lindi VMA dhe pse fituesit e një prej çmimeve më të njohura të muzikës marrin në shtëpi pikërisht një astronaut?
Kur videoklipi u bë po aq i rëndësishëm sa kënga
Cyndi Lauper në ‘MTV Video Music Awards 1984’ (Foto: AP Photo/G Paul Burnett)
Për të kuptuar lindjen e MTV Video Music Awards duhet të kthehemi në fillimin e viteve ’80.
MTV kishte nisur transmetimin në Shtetet e Bashkuara më 1 gusht 1981 dhe koncepti i tij ishte revolucionar për kohën: një kanal televiziv i ndërtuar rreth muzikës dhe, mbi të gjitha, videoklipeve.
Në një periudhë relativisht të shkurtër, MTV ndryshoi mënyrën se si muzika konsumohej. Nuk mjaftonte më vetëm një këngë e mirë. Imazhi i artistit, estetika, moda, koreografia dhe historia e treguar përmes videos po bëheshin pjesë e pandashme e suksesit të një kënge.
Tri vjet pas lansimit të kanalit, MTV krijoi ceremoninë e vet të çmimeve.
Edicioni i parë i MTV Video Music Awards u mbajt më 14 shtator 1984 në Radio City Music Hall në New York, me Bette Midler dhe Dan Aykroyd në rolin e prezantuesve.
Në atë mbrëmje, The Cars fituan çmimin kryesor, Video of the Year, me “You Might Think”, ndërsa Herbie Hancock u largua nga ceremonia me pesë çmime.
Megjithatë, një prej momenteve që do të përcaktonte identitetin e VMA-ve ndodhi që në edicionin e parë.
Madonna u shfaq në skenë e veshur me fustan nusërie për të interpretuar “Like a Virgin”. Performanca u bë një prej momenteve më të diskutuara të kulturës pop të viteve ’80 dhe, në njëfarë mënyre, përcaktoi formulën që VMA do ta ndiqte për dekada: muzikë, spektakël, modë, befasi dhe provokim.
Pse fituesit marrin një astronaut?
Trofeu i MTV VMA (Foto: MTV)
Nëse Oscar ka statujën e artë dhe Grammy gramafonin, MTV krijoi astronautin e vet.
Origjina e tij lidhet drejtpërdrejt me ditët e para të kanalit.
Identiteti fillestar vizual i MTV-së përdorte imazhe të frymëzuara nga zbarkimi i Apollo 11 në Hënë. Në një nga identifikimet e hershme të kanalit, astronauti shfaqej duke vendosur në sipërfaqen e Hënës një flamur me logon e MTV-së.
Mesazhi ishte i thjeshtë, por ambicioz: MTV po hynte në një territor të ri.
Kur u krijuan Video Music Awards, astronauti u shndërrua edhe në trofeun zyrtar të ceremonisë.
Statuja u konceptua nga Manhattan Design, studioja që qëndronte edhe pas logos origjinale të MTV-së, dhe për dekada u bë e njohur si “Moonman”.
MTV më vonë filloi të përdorte termin “Moon Person”, por silueta mbeti pothuajse e pandryshuar: astronauti mbi Hënë, me flamurin e MTV-së në dorë.
Një simbol që në vitin 1984 përfaqësonte pushtimin e një territori të ri kulturor vazhdon t’u jepet artistëve edhe më shumë se katër dekada më vonë.
Një skenë ku nuk mbahen mend vetëm fituesit
Britney Spears dhe Michael Jackson në ‘MTV Video Music Awards 2002’ (Foto: Kevin Kane/WireImage)
Historia e VMA-ve është interesante edhe për një arsye tjetër: shpesh njerëzit kujtojnë më mirë atë që ndodhi në skenë sesa se kush fitoi çmimin kryesor atë vit.
Michael Jackson e shndërroi skenën e MTV-së në demonstrim të fuqisë së videoklipit dhe performancës. Madonna vazhdoi të sfidonte kufijtë e televizionit amerikan. Britney Spears krijoi disa prej imazheve më të njohura të kulturës pop të fillimit të viteve 2000.
Në vitin 2003, Madonna, Britney Spears dhe Christina Aguilera prodhuan një prej momenteve më të komentuara në historinë e ceremonisë, ndërsa gjashtë vjet më vonë Kanye West ndërpreu fjalimin e Taylor Swift pasi ajo fitoi çmimin Best Female Video.
Fjalia e tij drejtuar Swift u shndërrua menjëherë në një moment të kulturës së internetit dhe ndikoi për vite në narrativën publike rreth të dy artistëve.
Në vitet që pasuan, Lady Gaga, Beyoncé, Rihanna, Miley Cyrus dhe artistë të tjerë e përdorën skenën e VMA-ve jo vetëm për të performuar këngë, por për të krijuar momente të projektuara për t’u diskutuar edhe të nesërmen.
Kjo është ndoshta edhe diferenca më e madhe ndërmjet VMA-ve dhe ceremonive tradicionale të industrisë muzikore.
Grammy Awards mbeten standardi më prestigjioz institucional i industrisë amerikane të muzikës. VMA, ndërkaq, ndërtoi reputacionin mbi ndërthurjen e muzikës me videon, modën, performancën dhe kulturën rinore.
Në VMA, çmimi është i rëndësishëm. Por momenti televiziv shpesh është edhe më i rëndësishëm.
MTV në një botë pa MTV-në e dikurshme
Ekrani i MTV (Foto: MTV)
Ekziston megjithatë një paradoks interesant në vitin 2026.
MTV Video Music Awards vazhdon të jetë një prej markave më të njohura të kulturës pop, edhe pse vetë mënyra se si njerëzit konsumojnë videoklipe ka ndryshuar rrënjësisht.
Në vitet ’80 dhe ’90, një artist kishte nevojë për MTV-në që videoklipi i tij të arrinte miliona njerëz.
Sot ekzistojnë YouTube, TikTok, Instagram dhe platformat e transmetimit. Një video mund të bëhet globale brenda disa orësh pa u transmetuar asnjëherë në televizion.
Në këtë kuptim, VMA është edhe një mbetje e një epoke tjetër, por një mbetje që ka ditur të përshtatet.
Në vend që të jetë vetëm ceremonia e një kanali televiziv muzikor, VMA është shndërruar në një ngjarje të kulturës digjitale, ku një performancë, një veshje apo një reagim disa sekondësh mund të qarkullojë në rrjetet sociale shumë më shpejt sesa vetë transmetimi televiziv.
Astronauti ka mbetur i njëjtë. Planeti rreth tij ka ndryshuar.
VMA 2026 rikthehet në Los Angeles
MTV Video Music Awards 2026 (Foto: MTV)
Edicioni i sivjetmë i MTV Video Music Awards mbahet të dielën, më 27 shtator 2026, në Peacock Theater në Los Angeles.
Ceremonia shënon rikthimin e VMA-ve në Bregun Perëndimor të Shteteve të Bashkuara për herë të parë që nga viti 2017.
Spektakli nis në orën 19:30 sipas Eastern Time, përkatësisht 16:30 sipas kohës lokale në Los Angeles. Për publikun në Kosovë kjo do të thotë se ceremonia fillon në orën 01:30 pas mesnate, të hënën më 28 shtator.
Në Shtetet e Bashkuara ceremonia do të transmetohet drejtpërdrejt në CBS dhe MTV, si dhe përmes Paramount+.
Një tjetër element që e lidh edicionin e sivjetmë me historinë e hip-hopit dhe kulturës pop amerikane është prezantuesi.
Në rolin e nikoqirit të VMA 2026 do të jetë Snoop Dogg, një prej figurave më të njohura të hip-hopit amerikan dhe një artist me histori të gjatë edhe me vetë MTV-në.
Bebe Rexha në garë për ‘Best Dance’
Bebe Rexha me çmimin MTV VMA në ‘MTV Video Music Awards 2019’ (Foto: Getty Images)
Për publikun shqiptar, ceremonia e sivjetme ka edhe një arsye shtesë për t’u ndjekur.
Bebe Rexha është mes të nominuarve të MTV Video Music Awards 2026.
Artistja amerikane me prejardhje shqiptare konkurron së bashku me grupin britanik Faithless për këngën “New Religion”, në kategorinë Best Dance.
Në këtë kategori, Rexha dhe Faithless përballen me emra të njohur të muzikës ndërkombëtare, mes tyre Harry Styles, Lady Gaga dhe Doechii, Madonna, PinkPantheress dhe Zara Larsson, Slayyyter dhe Tate McRae.
Vetë rikthimi i kategorisë Best Dance është interesant, pasi ajo rikthehet në VMA pas një mungese disa-vjeçare.
Për Bebe Rexhën, nominimi është një tjetër moment në një karrierë që prej vitesh e ka vendosur atë mes emrave shqiptarë më të suksesshëm në industrinë ndërkombëtare të muzikës.
E lindur në New York nga prindër shqiptarë, Rexha nuk e ka fshehur asnjëherë prejardhjen e saj dhe në shumë raste ka folur publikisht për rrënjët shqiptare.
Kështu, mes dhjetëra artistëve që të dielën do të presin emrin e fituesit, do të jetë edhe një artiste shqiptare që synon ta marrë në duar astronautin e MTV-së.
Një astronaut që i mbijetoi katër dekadave të kulturës pop
Sabrina Carpenter, Lady Gaga dhe Ariana Grande me çmimet MTV (Foto: Getty Images)
Kur MTV organizoi Video Music Awards për herë të parë në vitin 1984, askush nuk mund ta parashikonte botën muzikore të vitit 2026.
Nuk ekzistonin YouTube, Spotify, TikTok apo Instagram. Videoklipet shiheshin në televizion dhe MTV kishte fuqinë të ndikonte drejtpërdrejt se cili artist do të shndërrohej në fenomen global.
Sot kjo fuqi është shpërndarë mes algoritmeve, platformave dhe miliona përdoruesve.
Megjithatë, VMA vazhdon.
Ndoshta pikërisht sepse ceremonia kuptoi herët diçka që sot duket e zakonshme: muzika moderne nuk dëgjohet vetëm. Ajo shihet, interpretohet, vishet, ndahet, komentohet dhe shndërrohet në imazh.
Dyzet e dy vjet pas ceremonisë së parë në Radio City Music Hall, astronauti i MTV-së vazhdon të qëndrojë mbi Hënë me flamurin në dorë.
Vetëm bota rreth tij ka ndryshuar.
Të dielën në Los Angeles do të mësohen emrat që do ta marrin atë me vete këtë vit.
Dhe mes tyre ekziston mundësia që një prej astronautëve të MTV-së të përfundojë edhe në duart e Bebe Rexhës. /Telegrafi/