Modeli i zhvilluar nga Mayo Clinic ka identifikuar shenja të hershme të sëmundjes në skanime CT që fillimisht ishin interpretuar si normale
Një model i inteligjencës artificiale, i zhvilluar nga Mayo Clinic, mund t’i ndihmojë specialistët të zbulojnë kancerin e pankreasit në skanimet rutinë abdominale me CT deri në tre vjet para diagnozës klinike. Ai dallon ndryshime shumë të hershme, para se tumoret të bëhen të dukshme, në një fazë kur trajtimi kurativ mund të jetë ende i mundshëm.
Gjetjet, të publikuara në revistën Gut, shënojnë një moment të rëndësishëm në përpjekjen shumëvjeçare të Mayo Clinic për zbulimin më të hershëm të njërit prej kancereve më vdekjeprurëse.
Studimi përdori të dhëna që pasqyrojnë praktikën klinike, përfshirë skanime CT nga disa institucione, sisteme imazherike dhe protokolle të ndryshme.
Studiuesit analizuan gati 2.000 skanime CT, përfshirë edhe ato të pacientëve që më vonë u diagnostikuan me kancer të pankreasit, ndonëse fillimisht ishin interpretuar si normale.
Sistemi, i quajtur Radiomics based Early Detection Model (REDMOD), identifikoi 73 për qind të këtyre rasteve para diagnozës, me një mesatare prej rreth 16 muajsh para diagnostikimit. Kjo është pothuajse dyfish më shumë se shkalla e zbulimit nga specialistët që i shqyrtonin të njëjtat skanime pa ndihmën e inteligjencës artificiale.
Në skanimet e kryera më shumë se dy vjet para diagnozës, modeli identifikoi pothuajse tri herë më shumë raste të hershme që, përndryshe, do të mbeteshin të pazbuluara, transmeton Telegrafi.
Kanceri i pankreasit mbetet një nga kanceret më vdekjeprurëse, sepse rrallë shkakton shenja të dallueshme në fazat fillestare. Më shumë se 85 për qind e pacientëve marrin diagnozën pasi sëmundja tashmë është përhapur, ndërsa shkalla e mbijetesës pesëvjeçare mbetet nën 15 për qind, sipas National Cancer Institute.
“Pengesa më e madhe për të shpëtuar jetë nga kanceri i pankreasit ka qenë pamundësia jonë për ta parë sëmundjen kur ajo është ende e shërueshme”, thotë Ajit Goenka, M.D., autor i lartë i studimit, radiolog dhe specialist i mjekësisë nukleare në Mayo Clinic.
Sipas tij, kjo teknologji mund të identifikojë gjurmën e kancerit edhe në një pankreas që në pamje duket normal, në mënyrë të qëndrueshme dhe në mjedise të ndryshme klinike.
REDMOD mat qindra veçori sasiore imazherike që përshkruajnë teksturën dhe strukturën e indeve, duke kapur ndryshime të zbehta biologjike ndërsa sëmundja nis të zhvillohet.
Modeli është projektuar për të analizuar skanime CT që tashmë janë kryer për arsye të tjera, veçanërisht te pacientët me rrezik të lartë, si ata me diabet të saposhfaqur, dhe për të sinjalizuar rrezik të shtuar para se të shfaqet ndonjë masë e dukshme.
Ai funksionon automatikisht, pa përgatitje manuale që kërkon shumë kohë. Ekipi e validoi në skanime CT nga disa institucione, sisteme imazherike dhe protokolle të ndryshme, duke dëshmuar performancë të qëndrueshme.
Te pacientët me disa skanime, rezultatet ishin të qëndrueshme edhe me muaj diferencë, gjë që mbështet përdorimin e modelit për monitorim afatgjatë dhe zbulim të hershëm.
Studiuesit po e çojnë këtë punë drejt testimit klinik përmes Artificial Intelligence for Pancreatic Cancer Early Detection, ose AI-PACED. Ky studim prospektiv vlerëson si mund të integrohet zbulimi i udhëhequr nga inteligjenca artificiale në kujdesin për pacientët me rrezik të shtuar.
Studimi kombinon analizën e imazherisë rutinë me ndjekjen afatgjatë, për të vlerësuar zbulimin e hershëm, rezultatet false pozitive dhe përfundimet klinike.
Ky hulumtim është pjesë e nismës Precure të Mayo Clinic, e cila synon të parashikojë dhe parandalojë sëmundjet duke identifikuar ndryshimet më të hershme biologjike në trup para se të fillojnë simptomat.
Studimi u mbështet nga National Institutes of Health, Hoveida Family Foundation, Mayo Clinic Comprehensive Cancer Center dhe Champions for Hope Pancreas Cancer Research Program i Funk-Zitiello Foundation. /Telegrafi/