Ekspertja për zhvillimin e fëmijëve këshillon të shmangen pyetjet retorike dhe të përdoren mesazhe më të qarta, që nxisin bashkëpunim në vend të konfliktit
Mirëpo, ekspertja për zhvillimin e fëmijëve, Sigi Koen, e cila gjatë karrierës së saj ka punuar me më shumë se 5.000 familje, paralajmëron se një qasje e tillë shpesh shkakton hutim dhe konflikte të panevojshme.
Pas shumë vitesh pune si edukatore, profesoreshë dhe këshilltare për prindër, ajo thekson një rregull të thjeshtë që, siç thotë, funksionon gjithmonë: “Thoni atë që mendoni vërtet”, shkruan CNBC.
Fëmijët nuk kanë mjaftueshëm përvojë jetësore dhe pjekuri emocionale për të marrë pjesë në çdo vendim ose për të përcaktuar se çfarë do të ndodhë më pas. Atyre u nevojitet udhëheqje e qartë, e qetë dhe e sigurt.
Prandaj, pyetjet retorike, sidomos ato që fillojnë me “pse”, shpesh mund të shkaktojnë ndjenjë turpi ose ta bëjnë fëmijën të kalojë në qëndrim mbrojtës. Në vend të tyre, Sigi Koen këshillon që prindërit ta thonë thjesht dhe drejtpërdrejt atë që duan të përcjellin.
Për shembull, në vend të fjalisë: “Pse duhet të ta përsëris kaq shumë herë?!”, mund të provoni një qasje tjetër: “Ta kam thënë disa herë. E di që kjo është frustruese për të dy. Tani është koha t’i veshim këpucët dhe të nisemi”.
Ngjashëm, në vend të pyetjes: “Pse e bën gjithmonë këtë?!”, mund të thoni: “Po vërej se kjo po përsëritet shpesh. Do të punojmë së bashku për ta përmirësuar”.
Qasja e parë, shpjegon Sigi Koen, shpesh nxit rezistencë, ndërsa e dyta hap hapësirë për bashkëpunim dhe zgjidhje të përbashkët të problemit, transmeton Telegrafi.
“Thoni atë që mendoni vërtet”
Një nga parimet bazë që Sigi Koen e përdor në punën me prindërit është: “Thoni atë që mendoni vërtet”.
Ajo i këshillon prindërit që, para se të thonë diçka, ta pyesin veten: “Çfarë dua të përcjell në të vërtetë?” Pas kësaj, mjafton ta thonë qartë dhe thjesht.
Kështu, në vend të pyetjes: “Pse e godite vëllanë?!”, mund të thoni: “Nuk lejohet ta godasësh vëllanë. Edhe kur je i zemëruar, goditja nuk është në rregull. Si mund t’ia tregosh ndryshe se je i shqetësuar?”
Në vend të fjalisë: “Pse e ke dhomën kaq rrëmujë?”, provoni të thoni: “Shoh shumë gjëra në dysheme që nuk duhet të jenë aty. Hajde t’i largojmë së bashku”.
Për fëmijët, thekson Koen, udhëheqja e qartë është shumë më e dobishme sesa pyetjet e vazhdueshme. Pikërisht qartësia shpesh është më efektive se pyetjet e pafundme.
Udhëzimi nuk është pyetje
Prindërit shpesh, nga dëshira për të tingëlluar të sjellshëm, i kthejnë udhëzimet e zakonshme në pyetje. Për shembull: “A mund t’i veshësh këpucët, të lutem?” ose “Pas kësaj do të shkojmë për të fjetur, në rregull?”
Edhe pse kjo qasje mund të duket më e butë, fëmija mund të mendojë se bëhet fjalë për një propozim, jo për diçka që pritet të bëhet. Kështu hapet hapësirë për negociata dhe për konflikte të panevojshme.
Në vend të kësaj, Koen rekomandon fjali të qeta dhe të qarta, si: “Vishi këpucët, të lutem. Po nisemi”, “Darka është gati. Laji duart” ose thjesht: “Është koha për gjumë”.
Udhëzimet e qarta shpesh u japin fëmijëve ndjenjë sigurie, prandaj ata janë më të gatshëm të bashkëpunojnë.
Pyetjet që e fuqizojnë fëmijën
Kjo, natyrisht, nuk do të thotë se pyetjet duhet të shmangen. Përkundrazi, ato janë shumë të vlefshme kur e ndihmojnë fëmijën të mendojë, të gjejë zgjidhje, të shprehë ndjenjat dhe të zhvillojë vetëbesimin e pavarësinë.
Fëmijës nuk është e nevojshme t’i bëhet pyetje para çdo udhëzimi që të ndihet i respektuar. Më pak pyetje të panevojshme i ndihmojnë prindërit të kuptojnë më lehtë kur fëmija ka nevojë për udhëheqje, kur për bashkëpunim dhe kur thjesht për një mesazh të qartë e të qetë.
Siç thekson Koen, pikërisht këto ndryshime të vogla në komunikimin e përditshëm, me kalimin e kohës, mund të sjellin ndryshime të mëdha në marrëdhëniet familjare. /Telegrafi/