Një studim me mbi 11 mijë persona zbuloi ndryshime të hershme në muskulin kardiak te ata që ekspozoheshin më shumë ndaj ndriçimit gjatë natës
Drita e telefonit pranë jastëkut, ora digjitale, televizori i ndezur apo ndriçimi i rrugës që depërton në dhomë mund të duken të padëmshme. Megjithatë, organizmi e regjistron dritën edhe gjatë gjumit dhe ndikimi i saj mund të shkojë përtej një nate jo të mirë.
Një studim i publikuar në European Heart Journal ka lidhur ekspozimin ndaj dritës gjatë natës me ndryshime të hershme në strukturën dhe funksionimin e zemrës, të dukshme para shfaqjes së simptomave apo diagnostikimit të sëmundjeve kardiovaskulare.
Rezonanca magnetike zbuloi ndryshime në zemër
Në studim morën pjesë më shumë se 11.000 persona nga UK Biobank, të cilët në fillim nuk kishin sëmundje kardiovaskulare. Për shtatë ditë ata mbajtën në kyç një pajisje që regjistronte aktivitetin dhe sasinë e dritës gjatë natës.
Rreth tre vjet më vonë iu bë rezonancë magnetike e zemrës, përmes së cilës studiuesit vlerësuan madhësinë e dhomave kardiake, trashësinë e muskulit dhe aftësinë e tij për t’u kontraktuar.
Te personat më të ekspozuar ndaj dritës mbi tre luks gjatë natës u vunë re masë më e madhe e muskulit të barkushes së majtë, mur pak më i trashë, kontraktim më pak efikas, si dhe ndryshime të pafavorshme në barkushen e djathtë dhe atriumin e majtë.
Sa më i madh ishte ekspozimi ndaj dritës, aq më të theksuara ishin ndryshimet.
Tre luks janë shumë pak: një ndriçim i tillë mund të vijë nga ekrani i telefonit, ora digjitale, drita e korridorit apo një llambë rruge, transmeton Telegrafi.
Foto: GoldenDayzMuskul më i trashë nuk do të thotë zemër më e fortë
Kur zemra ekspozohet për një kohë të gjatë ndaj ngarkesës së shtuar, struktura e saj mund të ndryshojë. Muskuli trashet, dhomat mund të ndryshojnë përmasat dhe indi mund të humbasë një pjesë të aftësisë për t’u relaksuar dhe tkurrur normalisht. Ky proces quhet rimodelim kardiak.
Ndryshimet e vërejtura në studim ishin të vogla dhe subklinike, që do të thotë se pjesëmarrësit nuk kishin domosdoshmërisht shqetësime, por rezonanca tashmë tregonte shenja të hershme.
Një studim i madh i publikuar në vitin 2025 kishte lidhur dritën gjatë natës me incidencë më të lartë të infarktit, insuficiencës kardiake, fibrilacionit atrial dhe goditjes në tru. Studimi i ri sugjeron se ndryshimet në zemër mund të fillojnë më herët.
Pse ndriçimi gjatë gjumit mund të ndikojë në organizëm
Drita është një nga sinjalet kryesore që rregullon ritmin cirkadian. Ky ritëm ndikon jo vetëm në gjumë dhe zgjim, por edhe në hormone, tensionin arterial, pulsin dhe metabolizmin.
Ekspozimi ndaj dritës gjatë natës mund të ulë sekretimin e melatoninës, të zhvendosë orën biologjike dhe të shkurtojë gjumin.
Studiuesit vlerësuan se gjumi më i shkurtër mund të shpjegojë rreth 24 deri në 49 për qind të lidhjes mes ndriçimit gjatë natës dhe ndryshimeve të vërejtura në zemër.
Megjithatë, studimi është vëzhgues dhe nuk dëshmon se drita i shkakton drejtpërdrejt këto ndryshime.
Çfarë mund të bëni
Televizori duhet fikur, telefoni të vendoset me ekranin poshtë ose larg shtratit, ndërsa dritat e panevojshme të pajisjeve të mbulohen. Nëse drita e rrugës hyn në dhomë, mund të ndihmojnë grilat, perdet e errëta ose maska për gjumë.
Kur drita është e nevojshme gjatë natës, veçanërisht për të moshuarit, ajo duhet të jetë shumë e zbehtë, e vendosur ulët dhe me ton të ngrohtë.
Në mëngjes vlen e kundërta: ekspozimi ndaj dritës natyrale ndihmon në rregullimin e orës biologjike.
Më shumë dritë natyrale gjatë ditës dhe më pak dritë artificiale gjatë natës mund të jetë një nga mënyrat më të thjeshta për gjumë më cilësor dhe mbrojtjen e shëndetit të zemrës. /Telegrafi/