Bashkimi Evropian po përgatit një mekanizëm të ri për t’iu përgjigjur kërcënimeve hibride, nga sabotazhet dhe sulmet kibernetike te inkursionet me dronë, por ministrat evropianë kanë bërë të qartë se ky mekanizëm duhet të plotësojë dhe jo të kopjojë strukturat e NATO-s.
Shefja e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, tha pas takimit të ministrave të Jashtëm dhe të Mbrojtjes në Bruksel se vendet anëtare kërkojnë që protokolli i ri të funksionojë në koordinim të ngushtë me NATO-n.
“Shumë prej tyre theksuan se duhet të jetë plotësisht plotësues me NATO-n. Nuk po krijojmë diçka shtesë, por kjo duhet të funksionojë krah për krah”, tha Kallas.
Diskutimi i së hënës ishte vetëm fillestar dhe Kallas nuk dha një numër të saktë të shteteve që e mbështetën mekanizmin, pasi jo të gjithë ministrat morën fjalën, transmeton Telegrafi.
Propozimi për një “Protokoll Emergjent të Sigurisë” u prezantua fillimisht nga presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, gjatë fjalimit të saj për gjendjen e Bashkimit Evropian në shtator.
Mekanizmi synon që vendet anëtare të mund të koordinojnë më shpejt reagimin kur përballen me kërcënime që nuk arrijnë nivelin e një sulmi të armatosur, por që cenojnë sigurinë kombëtare. Von der Leyen e ka përshkruar atë si një lloj “Neni 4 të Evropës”.
Neni 4 i NATO-s lejon konsultime mes aleatëve kur një shtet konsideron se integriteti territorial, pavarësia politike apo siguria e tij kërcënohet. Ai ndryshon nga Neni 5, i cili lidhet me parimin e mbrojtjes kolektive.
Sipas Kallas, protokolli i BE-së do të fokusohej kryesisht te reagimi ndaj kërcënimeve që qëndrojnë nën pragun e një sulmi të armatosur dhe nuk do të krijonte një mekanizëm paralel me NATO-n.
Në të njëjtin takim, ministrat evropianë diskutuan edhe nevojat urgjente të Ukrainës për mbrojtjen ajrore.
Ministri ukrainas i Mbrojtjes, Evgeniy Khmara, i informoi ministrat për situatën në front përmes videolidhjes, ndërsa Kallas tha se mbrojtja ajrore mbetet prioriteti kryesor i Kievit.
Ukraina kërkon më shumë raketa interceptuese Patriot për t’u mbrojtur nga raketat balistike dhe sulmet ajrore ruse. Mungesa e tyre është shtuar pasi lufta në Lindjen e Mesme ka rënduar rezervat amerikane dhe zinxhirët e furnizimit.
Megjithatë, Kallas konfirmoi se takimi i së hënës nuk solli zotime të reja për dërgimin e interceptuesve Patriot në Ukrainë.
Spanja dhe Greqia janë përmendur më parë nga Brukseli si vende që mund të kontribuojnë nga rezervat e tyre, por Athina dhe Madridi kanë qenë të kujdesshëm për shkak të nevojave të tyre të sigurisë. BE-ja po kërkon ndërkohë edhe mënyra të tjera për të rritur kapacitetet e mbrojtjes ajrore të Ukrainës.
Brukseli ka miratuar tashmë një paketë prej 6.1 miliardë eurosh për Ukrainën, e cila përfshin pajisje të mbrojtjes ajrore, raketa, municione dhe radarë, ndërsa synohet që disa sisteme të blihen më shpejt për të mbushur boshllëkun në mbrojtjen kundër raketave balistike.
Diskutimi për mekanizmin e ri evropian vjen në një periudhë kur vendet e BE-së po përballen me një numër në rritje incidentesh të lidhura me kërcënimet hibride, përfshirë sabotazhe, sulme kibernetike dhe inkursione me dronë. BE-ja kërkon që përgjigjja ndaj këtyre rasteve të jetë më e koordinuar, ndërsa NATO mbetet struktura kryesore për mbrojtjen kolektive. /Telegrafi/