Arabia Saudite njoftoi se ka rrëzuar një dron të lëshuar nga rebelët Houthi pranë Mekës, qytetit më të shenjtë të Islamit, duke shkaktuar reagime të menjëhershme në rajon dhe duke rritur shqetësimet për përshkallëzimin e konfliktit në Lindjen e Mesme.
Sipas autoriteteve saudite, droni u rrëzua të martën në periferi të Mekës. Turki al-Maliki, zëdhënës i forcave të koalicionit të udhëhequr nga Arabia Saudite, tha se ky ishte rasti i parë në gati një dekadë që Houthit dyshohet se kishin shënjestruar zonën e Mekës.
Herën e fundit që një sulm i tillë u raportua ishte në vitin 2017, kur një raketë balistike e nisur nga territori i kontrolluar nga Houthit u interceptua, transmeton Telegrafi.
Rebelët Houthi e mohuan menjëherë se kishin synuar qytetin e shenjtë. Zëdhënësi ushtarak i grupit, Yahya Saree, deklaroi të mërkurën herët se objektivat e sulmeve ishin objekte të industrisë saudite të naftës dhe baza ushtarake, të cilat, sipas tij, ndodhen “larg vendeve të shenjta”.
Ndërkohë, Arabia Saudite e cilësoi incidentin si një veprim provokues. Al-Maliki tha se tentativa për sulm përbën një “njollë të zezë” në historikun e shkeljeve të Houthive dhe e akuzoi grupin se synon të provokojë ndjenjat e miliona myslimanëve. Ai paralajmëroi gjithashtu se Arabia Saudite do të ndërmarrë “masat e nevojshme dhe parandaluese” kundër militantëve.
Incidenti shkaktoi reagime edhe jashtë Arabisë Saudite. Organizata e Bashkëpunimit Islamik (OIC), e cila përfaqëson 57 shtete dhe rreth 1.5 miliardë myslimanë, dënoi atë që e përshkroi si përpjekje për sulm.
OIC tha se sulmet e tilla cenojnë shenjtërinë e vendeve të shenjta dhe xhamive, si dhe shkaktojnë frikë te civilët e pafajshëm.
Edhe kryeministri i Pakistanit, Shehbaz Sharif, e dënoi incidentin si një akt “të poshtër dhe të neveritshëm”. Pakistani nuk i përmendi drejtpërdrejt Houthit në deklaratën e tij, por rikonfirmoi mbështetjen e Islamabadit për Arabinë Saudite.
Incidenti pranë Mekës vjen në një periudhë të përshkallëzimit të ndjeshëm të luftimeve. Houthit kanë lëshuar gjatë ditëve të fundit raketa balistike dhe dronë drejt disa qyteteve saudite, përfshirë Khamis Mushait, Abha dhe Taif. Sipas raportimeve, sulmet kanë plagosur 13 civilë.
Të dielën, Houthit morën gjithashtu përgjegjësinë për një sulm ndaj një baze ushtarake saudite. Në kundërpërgjigje, forcat saudite kanë kryer sulme ajrore në zona të Jemenit të kontrolluara nga Houthit, sipas deklaratave të grupit rebel.
Houthit kanë intensifikuar kohët e fundit luftimet kundër qeverisë së Jemenit, e cila mbështetet nga Arabia Saudite, duke zgjeruar edhe zonat nën kontrollin e tyre.
Javën e kaluar, grupi mori kontrollin e një qyteti port në Detin e Kuq dhe të një ishulli pranë një rruge të rëndësishme detare. Kjo rrugë është përdorur prej muajsh si një alternativë për transportin detar të lidhur me ngushticën e Hormuzit, përfshirë eksportet saudite të naftës dhe produkteve të rafinuara.
Zgjerimi i kontrollit të Houthive mbi korridoret detare të Detit të Kuq ka shtuar frikën se rrugët kryesore të eksportit të energjisë nga rajoni mund të kufizohen, në një kohë kur SHBA-ja dhe Irani vazhdojnë përplasjen për kontrollin e Ngushticës së Hormuzit.
Tensionet ushtarake kanë dhënë ndikim edhe në tregjet globale të energjisë. Çmimi i naftës u rikthye mbi 100 dollarë për fuçi javën e kaluar, pas sulmeve të mëtejshme amerikane ndaj cisternave iraniane në Gjirin Persik dhe përshkallëzimit të luftimeve në Jemen.
Rritja e çmimeve ka shkaktuar protesta në vende të ndryshme, ndërsa qytetarët u kanë kërkuar qeverive masa për të zbutur ndikimin ekonomik të krizës së energjisë.
Në këtë situatë, sulmi i raportuar pranë Mekës shton një tjetër dimension të rrezikshëm të konfliktit: përveç përplasjes ushtarake dhe energjetike, tani në qendër të tensioneve është edhe siguria e një prej vendeve më të shenjta të Islamit.