Një ekip studiuesish britanikë, i udhëhequr nga shkencëtarë në universitetet e Kembrixhit dhe Southamptonit në Mbretërinë e Bashkuar, ka zhvilluar vaksinën e parë të projektuar tërësisht nga Al që do të testohet te njerëzit.
“Viruset si gripi, koronaviruset dhe grupi i Ebolës po evoluojnë vazhdimisht, dhe kur vaksinat të jenë në dispozicion, ato mund të mos jenë të përputhshme me njëra-tjetrën – sistemi aktual i vaksinave reaktive e ka të vështirë të mbajë ritmin”, tha profesori Saul Faust nga Universiteti i Southampton, hetuesi kryesor i provës.
Në vitet e fundit, ka pasur shpërthime të shumta të shkaktuara nga betakoronavirusi, më e rëndësishmja prej të cilave shkaktoi pandeminë COVID-19.
Qarkullimi i vazhdueshëm i këtyre viruseve ka bërë që patogjenët të mutohen dhe të shfaqen variante të reja.
Duke njohur nevojën për vaksina që mund të ofrojnë mbulim më të gjerë kundër mutacioneve të rrezikshme aktuale dhe të ardhshme, ekipi ka zhvilluar një lloj të ri vaksine që ofron mbrojtje të qëndrueshme kundër një game të gjerë virusesh – siç janë Ebola ose grupi i koronavirusit – edhe pse ato pësojnë mutacione.
“Ne e kemi kthyer zhvillimin e vaksinave nga një mënyrë reaktive në një mënyrë të përshtatshme për të ardhmen”, tha profesori Jonathan Heeney nga Laboratori i Zoonotikës Virale në Universitetin e Kembrixhit dhe udhëheqësi shkencor i hulumtimit.
“Ne e kemi kapërcyer problemin e vaksinave tradicionale, të cilat kanë mbrojtje të kufizuar. Kjo do të thotë që mund t’i shpëtojmë ciklit të vazhdueshëm të ndjekjes së varianteve të virusit që qarkullojnë tek njerëzit dhe përditësimit të vaksinave për t’u përpjekur të kapim ritmin”, shtoi Heeney.
Sipas tij, kjo klasë e re e vaksinave universale mund të mbrojë potencialisht edhe kundër viruseve që nuk kanë dalë ende.
Si e përdorën ata Al?
Për të krijuar këtë vaksinë, studiuesit përdorën një përbërës aktiv të projektuar tërësisht nga Al, i njohur si një “super-antigjen”.
Përdor një proteinë të projektuar nga kompjuteri që imiton karakteristikat e përbashkëta në shumë koronaviruse, në vend që të synojë një lloj të vetëm specifik, gjë që mund të shkaktojë që sistemi imunitar i trupit të luftojë një gamë të gjerë patogjenësh me ato karakteristika bazë.
Një risi tjetër është se kjo vaksinë nuk kërkon gjilpërë.
Ajo administrohet nëpërmjet një rryme mikrofluidike që e shtyn antigjenin direkt në lëkurë nëpërmjet një rryme lëngu me shpejtësi të lartë.
Cilat janë hapat e ardhshëm?
Ky studim i parë përfshinte një numër të vogël pjesëmarrësish dhe ishte hartuar për të vlerësuar sigurinë, tolerancën dhe përgjigjen imune të shkaktuar.
Midis dhjetorit 2021 dhe shtatorit 2023, u vaksinuan 39 vullnetarë.
“Suksesi i jashtëzakonshëm i këtij studimi të ‘super-antigjenit’ të projektuar nga Al shënon një hap të rëndësishëm përpara në aftësinë tonë për të ofruar mbrojtje të gjerë dhe të qëndrueshme virale”, tha profesoresha Marian Knight, Drejtore Shkencore në Institutin Kombëtar për Kërkime Shëndetësore dhe Kujdestare (NIHR) të Mbretërisë së Bashkuar.
Pas këtyre rezultateve të suksesshme, studiuesit tani do të fillojnë një provë klinike të fazës 2 për të vlerësuar aftësinë e vaksinës për të shkaktuar përgjigje imune në një popullatë më të gjerë dhe më të larmishme dhe për të konfirmuar se ajo gjeneron imunitet të fortë dhe gjerësisht mbrojtës. /Telegrafi/