Kryeministri i ri i Hungarisë ka thënë se qeveria do të ndryshojë kushtetutën për të shkarkuar presidentin Tamás Sulyok, pasi ai refuzoi të jepte dorëheqjen.
Péter Magyar u zotua të shkarkojë Sulyok dhe figura të tjera kyçe të emëruara nga paraardhësi i tij Viktor Orbán, pas fitores së tij dërrmuese në zgjedhjet e prillit, transmeton Telegrafi.
Magyari e ka akuzuar presidentin se i shërben interesave të Orbán dhe i ka bërë thirrje vazhdimisht atij të japë dorëheqjen, duke vendosur së fundmi një afat deri më 31 maj.
Sulyok, i cili u emërua në shkurt 2024 nga partia e Orbán pa zgjedhje të drejtpërdrejta, ka refuzuar të japë dorëheqjen, duke thënë se synon të shërbejë deri në fund të mandatit të tij pesëvjeçar.
Ky bllokim e lë qeverinë e re përballë një përplasjeje kushtetuese me një mbetje të regjimit të mëparshëm.
Partia Fidesz e Orbán e ka quajtur kërkesën e Magyar një “ultimatum të paligjshëm”.
Në një postim në X on Sunday, Magyar tha: “Tamás Sulyok nuk është mbrojtur kurrë nga të prekshmit, nga ata që janë sulmuar ose nga sundimi i ligjit”.
Ai më parë tha se Sulyok ishte “i padenjë për të përfaqësuar unitetin e kombit hungarez” pas ndryshimit sizmik politik, që prodhuan zgjedhjet e prillit dhe premtoi ta shkarkonte atë menjëherë pas fitores së tij.
Partia Tisza e Magyar fitoi shumicën prej dy të tretash në Asamblenë Kombëtare, gjë që i jep asaj fuqinë për të ndryshuar kushtetutën, një mekanizëm thelbësor që qeveria e re do të duhet për të çrregulluar reformat e epokës së Orbán.
Magyar u tha gazetarëve se procesi për të shkarkuar Sulyok do të zgjaste rreth një muaj.
Presidenti refuzoi përsëri të jepte dorëheqjen të hënën pas takimit me Magyar, duke thënë se “situata e krizës kushtetuese që po del si rezultat thellon përçarjet sociale dhe dëmton gjykimin ndërkombëtar të demokracisë hungareze”.
Ai pretendoi se bllokimi mund të kërcënonte zhbllokimin e fondeve të BE-së të destinuara për Hungarinë, pjesa më e madhe e të cilave u mbajtën për shkak të prapambetjes demokratike nën Orbán.
Javën e kaluar, BE tha se reformat e udhëhequra nga qeveria e re mund të sjellin së shpejti 16.4 miliardë euro fonde që do t’i jepen Budapestit.
Ndërsa roli presidencial është kryesisht ceremonial sipas sistemit të qeverisjes së Hungarisë, ai ka disa funksione praktike, duke përfshirë konfirmimin e emërimeve publike. Të hënën, Sulyok njoftoi disa emërime ushtarake nëpërmjet Facebook-ut.
Presidenti mund t’i kthejë ligjet në parlament për rishqyrtim ose t’ia dërgojë legjislacionin gjykatës kushtetuese, gjë që potencialisht mund të ngadalësojë ose bllokojë çdo agjendë reformash.
Sulyok u emërua president në shkurt 2024, pas dorëheqjes së Katalin Novák për shkak të reagimit të qeverisë ndaj një skandali abuzimi seksual me fëmijë.
Pas përfundimit të sundimit të tij 16-vjeçar, Orbán dha dorëheqjen si anëtar i parlamentit në prill.
Partia hungareze ka ndërmarrë hapa për të prerë çdo rrugë kthimi në pushtet duke propozuar një amendament kushtetues që kufizon çdo kryeministër në tetë vjet në pushtet. /Telegrafi/