Zyrtarët e Shtëpisë së Bardhë po i kërkojnë Kinës të përdorë ndikimin e saj tek Irani për të rihapur Ngushticën e Hormuzit, vetëm disa ditë para se presidenti i SHBA-së, Donald Trump dhe presidenti kinez Xi Jinping të takohen në një samit shumë të pritur në Pekin.
Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio u bëri thirrje zyrtarëve kinezë të përdorin vizitën e Ministrit të Jashtëm iranian Abbas Araghchi në Kinë për të nxitur Teheranin të lirojë kontrollin e tij mbi rrugën ujore kritike.
Ministri i Jashtëm kinez Wang Yi u takua me Araghchi të mërkurën, raportoi agjencia zyrtare kineze e lajmeve Xinhua, transmeton Telegrafi.
“Shpresoj që kinezët t’i thonë atij atë që duhet t’i thuhet. Dhe kjo është se ajo që po bëni në ngushticë po ju bën të izoloheni globalisht. Ju jeni djali i keq në këtë”, tha Rubio gjatë një informimi në Shtëpinë e Bardhë të martën.
Diplomati më i lartë amerikan vazhdoi të argumentonte se Pekini është goditur më shumë se Uashingtoni nga mbyllja efektive e ngushticës nga Irani gjatë luftës që SHBA-të dhe Izraeli nisën më 28 shkurt.
Ekonomia e Pekinit e drejtuar nga eksportet varet nga dërgesat që kalojnë nëpër ngushticë. Kina importon gjithashtu rreth gjysmën e naftës së saj të papërpunuar dhe pothuajse një të tretën e gazit të saj natyror të lëngshëm nga Lindja e Mesme, sipas Administratës së Përgjithshme të Doganave të Kinës.
“Është në interes të Kinës që Irani të ndalojë mbylljen e ngushticës”, tha Rubio.
Një diplomat i njohur me çështjen i tha gjithashtu AP të martën se SHBA-të janë angazhuar në përpjekje serioze për të bindur Kinën të abstenojë nga vetoja ndaj rezolutës më të fundit të mbështetur nga SHBA-të në Këshillin e Sigurimit të Kombeve të Bashkuara, që synon hapjen e ngushticës dhe dënimin e veprimeve të Iranit.
Kina dhe Rusia – dy aleatët e Teheranit në këshill – muajin e kaluar vunë veton ndaj një rezolute të mëparshme mbi Ngushticën e Hormuzit, duke thënë se ajo shkoi shumë larg dhe nuk dënoi SHBA-në dhe Izraelin për sulmet që filluan luftën.
Nxitja e Rubios ndaj Kinës për t’u përfshirë më shumë erdhi pasi Sekretari i Thesarit të SHBA-së, Scott Bessent, tha të hënën se Irani do të jetë në krye të axhendës kur Trump të takohet me homologun e tij kinez, në atë që është vizita e parë e një presidenti amerikan në Kinë që nga vizita e Trump në vitin 2017.
Mbyllja efektive e ngushticës po ka një ndikim të madh në Azi në përgjithësi, një faktor që duket se ka ndikuar në përpjekjet e qeverisë kineze për t’u konsultuar me Pakistanin për të ndihmuar në ndërmjetësimin e një armëpushimi dyjavor.
Trump ka thënë se beson se Kina luajti një rol në inkurajimin e Iranit për të rënë dakord për një armëpushim të brishtë që u arrit muajin e kaluar.
Tre diplomatë që ishin të njohur me përpjekjet prapa skenave të Kinës konfirmuan gjithashtu se Pekini, blerësi më i madh i naftës iraniane, përdori ndikimin e tij për t’i rikthyer ata në tryezën e negociatave, ndërsa bisedimet dukeshin në prag të kolapsit.
Por administrata republikane beson se Kina mund të bëjë ende më shumë për t’u përfshirë në rihapjen e rrugës ujore kritike për trafikun ndërkombëtar detar.
“Kërcënimi i sulmeve nga Irani e ka mbyllur ngushticën – ne po e rihapim atë. Prandaj, do t’i nxisja kinezët të bashkohen me ne në mbështetjen e këtij operacioni ndërkombëtar”, tha Bessent në një intervistë.
Bessent shtoi se lufta në Iran është një nga pikat kryesore të axhendës së presidentit për t’u diskutuar me Xi-në.
Çështje të tjera të rëndësishme përfshijnë tregtinë, lidhjet dypalëshe dhe kërkesat e Kinës që SHBA-të të zvogëlojnë shitjet e armëve në Tajvan, një ishull i vetëqeverisur që Pekini e sheh si provincën e vet të shkëputur. /Telegrafi/