Sipas të dhënave të reja klimatike nga Qendra Evropiane për Parashikimin e Motit Afatmesëm (ECMWF), ekziston mundësia që më vonë këtë vit të shfaqet një El Nino i fuqishëm, madje edhe një Super El Nino, që mund të jetë ndër më të fortët në histori, shkruan The Washington Post.
El Nino ndodh kur ujerat sipërfaqësore në pjesën ekuatorial të Paqësorit ngrohen ndjeshëm, duke ndryshuar modelet e motit në mbarë botën. Pasojat mund të jenë thatësira, përmbytje dhe valë të nxehtësisë ekstreme. Gjatë epizodave të rralla të Super El Nino, që ndodhin çdo 10-15 vjet, këto efekte bëhen edhe më të fuqishme dhe më të qëndrueshme, transmeton Telegrafi.
Në këto raste, temperatura e detit në pjesët kyçe të Paqësorit rritet mbi dy gradë Celsius mbi mesataren, duke ndikuar fort në atmosferë. Kjo mund të shkaktojë valë më të shpeshta të nxehtësisë, ndryshime në shpërndarjen e reshjeve dhe thatësirat, si dhe lëvizje të pazakonta të stuhive tropikale. Për shembull, perëndimi i SHBA-së mund të ketë një verë më të ngrohtë se zakonisht, ndërsa disa vende tropikale mund të përjetojnë thatësira dhe nxehtësi ekstreme. Në Paqësor mund të formohen më shumë ciklone tropikale, ndërsa në Atlantik më pak.
Gjithashtu, ky El Nino mund të shtyjë temperaturat globale drejt niveleve rekord, sidomos në vitin 2027. Shkencëtari i klimës, Daniel Swain, paralajmëron se sinjalet po tregojnë për një ngjarje të rëndësishme, madje shumë të fuqishme.
Ndikimet e mundshme globale
Edhe pse fenomeni është ende në zhvillim dhe forca e tij përfundimtare nuk është e sigurt, modelet aktuale kujtojnë ngjarjet e forta të së kaluarës. Kjo ndihmohet edhe nga erërat e forta perëndimore në Paqësor, që shtyjnë ujin e ngrohtë drejt lindjes.
Një El Nino i fuqishëm zakonisht zvogëlon kushtet për zhvillimin e uraganeve në Atlantik, pasi erërat e forta në shtresat e larta të atmosferës e bëjnë më të vështirë formimin e tyre.
Meteorologu Andy Hazelton thotë se kjo mund të çojë në një sezon uraganësh më të dobët, por edhe një goditje e vetme e fuqishme në tokë, si uragani Andrew në Florida në 1992, mund të bëjë që sezoni të mbetet i paharrueshëm.
Ngjarjet më të forta të El Nino pothuajse gjithmonë sjellin vitin më të nxehtë të regjistruar, sepse nxehtësia nga oqeani lirohet në atmosferë dhe shpërndahet në gjithë planetin. Shkencëtari i klimës, Zeke Hausfather parashikon se temperaturat mund të rriten që në 2026, ndërsa viti 2027 ka gjasa të bëhet viti më i nxehtë në histori.
Meteorologu Eric Webb paralajmëron se, për shkak të përqendrimit gjithnjë në rritje të gazrave serrë, sistemi klimatik po e ka më të vështirë të “lirojë” nxehtësinë midis dy ngjarjeve të forta El Nino. Kështu, një Super El Nino i mundshëm në 2026–2027 mund të lirojë më shumë nxehtësi se epizodat e vitit 1982–83, 1997–98 dhe 2015–16.
Ekstremet klimatike në mbarë botën
El Nino mund të ndryshojë ndjeshëm modelet e motit në nivel global. Një valë e nxehtësisë në oqean pranë bregut perëndimor të SHBA-së mund të sjellë një verë më të nxehtë dhe të rrisë rrezikun e zjarreve të mëdha. Havai mund të përjetojë më shumë stuhira tropikale, ndërsa numri i tajfuneve mund të rritet në pjesën perëndimore të Paqësorit, duke përfshirë Filipinet, Kinën dhe Japoninë.
Monsuni në Indi mund të sjellë më pak reshje se zakonisht, ndërsa thatësira mund të prekë Australi, Indonezi, pjesë të Afrikës Lindore dhe Karaibet. Nga ana tjetër, reshje të bollshme janë të mundshme në Peru dhe Ekuador.
Ndikimi i mundshëm në Adriatik dhe Evropën Juglindore
Për rajonin e Adriatikut, një El Niño i fuqishëm mund të sjellë mot shumë të paqëndrueshëm, me pasoja për bujqësinë dhe infrastrukturën.
Në fund të dimrit dhe fillim të pranverës, dobësimi i rrethit polar mund të lejojë hyrjen e ajrit të ftohtë, duke rritur rrezikun e ngricave që mund të dëmtojnë seriozisht pemët dhe vreshtat.
Nga ana tjetër, ngrohja e detit Adriatik në kombinim me lagështi më të madhe gjatë stinëve të ndërmjetme, veçanërisht në vjeshtë, mund të rrisë rrezikun e reshjeve shumë intensive lokale dhe përmbytjeve shpejtuese. Verë e ardhshme mund të jetë edhe më e thatë, me valë të gjata të nxehtësisë.
Sa të besueshme janë parashikimet?
Edhe pse parashikimi i ri do të publikohet së shpejti, Administrata Kombëtare Oqeanike dhe Atmosferike e SHBA-së (NOAA) aktualisht vlerëson se zhvillimi i El Nino-s është i mundshëm.
Meteorologia kryesore e sistemit të NOAA-s për ndjekjen e El Niño–Oscilacionit Jugor, Michelle L’Heureux, thekson se për parashikimet përdoren shumë modele klimatike, duke i bërë ato më të besueshme.
“Nëse i shqyrtojmë të gjitha modelet, mundësitë variojnë nga një La Nina e dobët deri te një El Nino i fortë”, tha ajo.
Sistemi North American Multi-Model Ensemble për parashikimet sezonale gjithashtu tregon një trend drejt një El Niño më të fuqishëm, ngjashëm me vlerësimin e ECMWF.
Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se parashikimet pranverore janë më pak të besueshme për shkak të asaj që quhet “barriera pranverore e parashikimit”. Në të kaluarën ka ndodhur që modelet të parashikojnë një El Niño të fortë që më pas nuk zhvillohet, siç ndodhi në vitin 2014. /Telegrafi/