Këshilltarët e lartë të presidentit Donald Trump do të preferonin që Izraeli të godiste Iranin përpara se Shtetet e Bashkuara të nisnin një sulm ndaj vendit, sipas dy personave të njohur me diskutimet në vazhdim, shkruan Politico.
Këta zyrtarë të administratës Trump po argumentojnë privatisht se një sulm izraelit do të shkaktonte që Irani të hakmerrej, duke ndihmuar në mbledhjen e mbështetjes nga votuesit amerikanë për një sulm të SHBA-së.
Llogaritja është politike – se më shumë amerikanë do të përballonin një luftë me Iranin nëse Shtetet e Bashkuara ose një aleat do të sulmoheshin të parët.
Sondazhet e fundit tregojnë se amerikanët, dhe veçanërisht republikanët, mbështesin ndryshimin e regjimit në Iran, por nuk janë të gatshëm të rrezikojnë ndonjë viktimë amerikane për ta arritur atë.
Kjo do të thotë që ekipi i Trump po shqyrton optikën e mënyrës se si kryhet një sulm përveç justifikimeve të tjera – siç është programi bërthamor i Iranit.
“Ekziston mendim brenda dhe përreth administratës se politika është shumë më e mirë nëse izraelitët shkojnë të parët dhe vetëm dhe iranianët hakmerren kundër nesh, dhe na japin më shumë arsye për të ndërmarrë veprime”, tha një nga personat e njohur me diskutimet.
Të dy individëve iu dha anonimiteti për të përshkruar bisedat private.
Me shpresat që po shuhen në Uashington për një zgjidhje diplomatike të ngërçit me Iranin, pyetja kryesore po bëhet se kur dhe si do të sulmojë SHBA-ja.
Pavarësisht dëshirës që Izraeli të veprojë i pari, skenari më i mundshëm mund të jetë një operacion i përbashkët SHBA-Izrael, thanë të dy personat.
Në përgjigje të një kërkese për koment, zëdhënësja e Shtëpisë së Bardhë, Anna Kelly, tha: “media mund të vazhdojë të spekulojë se presidenti mendon gjithçka që dëshiron, por vetëm Presidenti Trump e di se çfarë mund të bëjë ose jo”.
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ishte në Shtëpinë e Bardhë javën e kaluar duke i bërë presion administratës të bëjë atë që duhet për të prishur programin bërthamor të Iranit, infrastrukturën e tij të raketave balistike dhe mbështetjen e tij për milicitë e përfaqësuara në rajon.
Ndërkohë, ekipi negociues i presidentit, i përbërë nga i dërguari special Steve Witkoff dhe dhëndri i Trump, Jared Kushner, do të shkojnë në Gjenevë të enjten për të provuar të arrijnë një marrëveshje me iranianët.
Kjo është një përpjekje serioze, por mendimi midis atyre që janë më afër presidentit është se “ne do t’i bombardojmë ata”, sipas personit të parë të njohur me diskutimet.
Megjithatë, çështja e fushëveprimit mbetet gjithashtu. Personi i njohur me diskutimet tha se dy konsiderata kryesore përfshijnë rreziqet e varfërimit të rezervave të municioneve amerikane, të cilat administrata shqetësohet se mund t’i japin Kinës një mundësi për të marrë Tajvanin, dhe gjasat e viktimave amerikane nëse SHBA-të zgjedhin opsionin më agresiv.
“Nëse po flasim për një sulm në shkallë të ndryshimit të regjimit, Irani ka shumë të ngjarë të hakmerret me gjithçka që ka. Ne kemi shumë asete në rajon dhe secila prej tyre është një objektiv i mundshëm”, tha personi i parë i njohur me diskutimet.
“Dhe ato nuk janë nën Kupolën e Hekurt. Pra, ka një gjasë të lartë për viktima amerikane. Dhe kjo vjen me shumë rrezik politik”, shtoi ai.
Edhe në kohë më të qeta, SHBA-të kanë mijëra trupa të stacionuara në baza në të gjithë Lindjen e Mesme. Tani, Trump ka dërguar dy grupe transportuese aeroplanësh dhe dhjetëra avionë luftarakë, avionë mbikëqyrës dhe furnizime ajrore për të synuar Iranin, në grumbullimin më të madh të fuqisë së zjarrit të SHBA-së në rajon që nga pushtimi i Irakut nga SHBA-ja në vitin 2003.
Komuniteti i inteligjencës amerikane është “i shqetësuar dhe po monitoron” hakmarrjen e mundshme asimetrike nga Irani ndaj objekteve dhe personelit të SHBA-së në Lindjen e Mesme dhe Evropë, sipas një zyrtari të lartë të inteligjencës amerikane.
Trump ka një sërë opsionesh se si ta godasë Teheranin. Ato përfshijnë një sulm fillestar, të kufizuar që mund të veprojë si levë për të detyruar regjimin islamist të arrijë një marrëveshje që SHBA-ja mund ta pranojë, sipas një zyrtari amerikan të njohur me diskutimet për Iranin. Nëse nuk arrihet asnjë marrëveshje, Trump mund të urdhërojë një sërë sulmesh më të mëdha më vonë, tha zyrtari.
Opsionet ushtarake pothuajse me siguri do të synojnë vendet bërthamore iraniane – ose mbetjet që ekzistojnë pas sulmeve të SHBA-së qershorin e kaluar, tha zyrtari.
Gjithashtu, me siguri do të goditet infrastruktura e raketave balistike të Iranit, të cilën Izraeli e sheh si një kërcënim të madh për sigurinë e tij.
Lidhur me dëmtimin e vetë regjimit, zyrtari tha se një “sulm me prerje koke” është një opsion, që do të thotë shënjestrimi i udhëheqësit suprem të moshuar të Iranit, Ajatollah Ali Khamenei.
Sistemi qeverisës i Iranit, megjithatë, përbëhet nga më shumë se vetëm një njeri, dhe është projektuar që njerëzit të marrin role më të larta kur këto të lirohen.
Megjithatë, SHBA-të ende mund të synojnë objekte dhe shtresa të shumëfishta të qeverisë, duke përfshirë radhët e larta të trupave të fuqishme të Gardës Revolucionare Islamike.
Një operacion i tillë mund të zgjasë me ditë ose javë, dhe rezultatet e tij mund të jenë të paparashikueshme, veçanërisht nëse SHBA-të mbështeten vetëm në fuqinë ajrore.
Qershorin e kaluar, gjatë luftës së Izraelit me Iranin, së cilës iu bashkua edhe SHBA-ja, Netanyahu i nxiti iranianët e zakonshëm të shfrytëzonin momentin dhe të rrëzonin sundimtarët e tyre.
Trump pretendoi se sulmet amerikane qershorin e kaluar kishin “zhdukur” programin bërthamor të Iranit. Por në javët e fundit, Trump ka sugjeruar se nuk është i bindur se Teherani ka hequr dorë nga të paturit e një programi të tillë.
Kryetari i Komitetit të Shërbimeve të Armatosura të Dhomës së Përfaqësuesve, Mike Rogers, tha se mori një informim nga zyrtarët e administratës të mërkurën në mëngjes, duke dhënë detaje mbi përpjekjet e Iranit për të rinisur programin e tij bërthamor.
Ai tha se provat janë të qarta dhe paraqesin një rast bindës se zyrtarët amerikanë mund të kenë nevojë të ndërhyjnë ushtarakisht.
“Ata po përpiqen të marrin atë pajisje”, tha ai.
Por Rogers nuk mundi të thoshte se kur informacioni i klasifikuar mund të ndahet më gjerësisht. Përfaqësuesi Don Bacon tha se iu tha se ligjvënësit do të marrin së shpejti detaje shtesë mbi kërcënimet bërthamore.
Demokratët në komision thanë se nuk janë informuar ose nuk u është thënë se kur mund të marrin përgjigje për pyetjet e tyre mbi Iranin.
Qeveria iraniane ka këmbëngulur prej kohësh se nuk po kërkon një armë bërthamore, por gjithashtu thotë se ka të drejtë për një program bërthamor paqësor, duke përfshirë edhe qëllime shkencore dhe mjekësore.
SHBA-të kanë qenë prej kohësh skeptike ndaj premtimeve të Iranit, veçanërisht duke pasur parasysh nivelet e pasurimit të uraniumit. /Telegrafi/