KORREKT / SOT21 nëntor 2026
Botimi digjital / Kontakt
KORREKT PRESS

QARTË. ÇDO DITË.Lajmet që kanë rëndësi.

KORREKT PRESS / KËRKIM

Gjej lajmin që të intereson.

Shkruaj të paktën 2 shkronja për të kërkuar në titujt e lajmeve.

Rezultate gjatë shkrimit
Teknologji

Inteligjenca artificiale mund të ketë zgjidhur një nga problemet më të mëdha matematikore të të gjitha kohërave

Inteligjenca artificiale mund të ketë zgjidhur një nga problemet më të mëdha matematikore të të gjitha kohërave

Matematikani Levent Alpoge, i punësuar në kompaninë amerikane të inteligjencës artificiale Anthropic, pretendon se ka arritur të zgjidhë hipotezën e Riemannit, një nga problemet më të njohura dhe më të vështira të pazgjidhura në matematikë, me ndihmën e sistemit të inteligjencës artificiale Claude.

Nëse zbulimi i tij konfirmohet, kjo do të përbënte një përparim të jashtëzakonshëm në matematikë, por edhe një dëshmi të rëndësishme për aftësinë e inteligjencës artificiale për të ndihmuar në zgjidhjen e problemeve që për më shumë se një shekull e gjysmë kanë sfiduar shkencëtarët më të mirë në botë, shkruajnë mediat.

Alpoge publikoi të premten një dokument prej katër faqesh, në të cilin shpjegon se si arriti te zgjidhja e mundshme me ndihmën e Claude. Megjithatë, pretendimi i tij ende nuk i është nënshtruar një verifikimi të plotë dhe të pavarur nga komuniteti matematikor.

Problemi matematikor që askush nuk e zgjidhi për 167 vjet


Hipoteza e Riemannit u formulua në vitin 1859 nga matematikani gjerman Bernhard Riemann. Ajo lidhet me shpërndarjen e numrave të thjeshtë, pra numrave që pjesëtohen vetëm me numrin një dhe me vetveten.

Shembuj të numrave të thjeshtë janë 2, 3, 5, 7 dhe 11. Edhe pse shfaqen sipas disa rregullave matematikore, mënyra se si shpërndahen në mesin e numrave gjithnjë e më të mëdhenj ende nuk është shpjeguar plotësisht.

Hipoteza e Riemann-t parashikon një rregull të caktuar matematikor që lidhet me këtë shpërndarje. Gjatë dekadave, shkencëtarët kanë mbledhur shumë dëshmi që e mbështesin atë, por askush deri më tani nuk ka arritur të provojë se është gjithmonë e vërtetë.

“Claude më kaloi shumë përpara në fazën përfundimtare”

Alpoge ka treguar se prej disa muajsh po bashkëpunon me Claude në zgjidhjen e problemeve të ndryshme matematikore. Sipas tij, inteligjenca artificiale luajti një rol veçanërisht të rëndësishëm në fazën përfundimtare të punës për hipotezën e Riemann-it.

“Claude dhe unë kemi kaluar muajt e fundit duke u argëtuar jashtëzakonisht shumë duke punuar në një gamë të gjerë problemesh, por këtë herë Claude më kaloi shumë përpara në fazën përfundimtare”, shkroi Alpoge në dokumentin e publikuar në faqen e tij.

Ai shtoi se Claude “fluturonte, vallëzonte dhe shkëlqente” në momentet e fundit të punës, duke përshkruar kështu rolin e inteligjencës artificiale në kërkimin e zgjidhjes së një problemi që matematikanët po përpiqen ta zgjidhin prej më shumë se një shekulli e gjysmë.

Prova përmban 17 milionë rreshta kodi

– YouTube youtu.be

Alpoge publikoi provën e pretenduar në formën e rreth 17 milionë rreshtave të kodit, të shkruar në gjuhën programuese Lean. Ky sistem mundëson që kompjuteri të verifikojë provat matematikore hap pas hapi.

Ndryshe nga punimet e zakonshme shkencore, ku matematikanët i shpjegojnë përfundimet përmes formulave dhe tekstit, në këtë rast pjesa më e madhe e provës është shkruar në mënyrë që të mund të kontrollohet nga një program kompjuterik.

Sipas Alpoge, bashkëpunimi me inteligjencën artificiale ka prodhuar më shumë se 250 mijë faqe material matematikor. Ai pranoi gjithashtu se ende nuk i ka studiuar plotësisht të gjitha pjesët e provës së publikuar.

Kompjuteri e pranon provën, por ekspertët kërkojnë verifikim

Alex Kontorovich, profesor i matematikës në Universitetin Rutgers, shpjegoi se matematikanët zakonisht duhet të lexojnë dhe verifikojnë çdo pjesë të një prove për t’u siguruar që të gjitha përfundimet janë të sakta.

Në këtë rast, një pjesë të madhe të kësaj pune e kryen kompjuteri.

Kontorovich tha se sistemi kompjuterik e pranon provën e paraqitur, por kjo nuk do të thotë se ai vetë e ka kuptuar plotësisht atë.

“A do të thotë kjo se e kuptoj? Ende jo. Por kompjuteri është jashtëzakonisht kërkues, shumë më kërkues se unë. Prandaj, nëse arrini ta bindni kompjuterin, ka shumë gjasa që ta bindni edhe mua”, deklaroi ai.

Për zgjidhjen ofrohet një milion dollarë

Hipoteza e Riemann-it është një nga shtatë problemet e mëdha matematikore për të cilat Instituti Clay për Matematikë ofroi në vitin 2000 një shpërblim prej një milion dollarësh për secilin problem që arrin të zgjidhet përmes një prove të pranuar shkencërisht.

Disa orë pas publikimit të Alpoge, instituti ende e klasifikonte hipotezën e Riemann-it si problem të pazgjidhur në faqen e tij zyrtare. Për pranimin e provës nevojitet një shqyrtim i hollësishëm nga ekspertët.

Presidenti i institutit, Martin Bridson, deklaroi se publikimi mund të ketë rëndësi historike dhe të ndryshojë mënyrën se si kuptohen mundësitë e inteligjencës artificiale. Megjithatë, ai paralajmëroi se shkencëtarët kanë ende shumë punë përpara.

“Por rruga nga publikimi i sotëm deri te kuptimi i vërtetë do të jetë e gjatë dhe e vështirë”, tha Bridson.

Një tjetër problem i madh matematikor që pretendohet se u zgjidh me AI

Ky është rasti i dytë gjatë muajve të fundit kur një kompani e inteligjencës artificiale ose një bashkëpunëtor i saj publikon një zgjidhje të mundshme për një nga problemet më të mëdha matematikore të pazgjidhura.

Në shtator, OpenAI njoftoi se teknologjia e saj kishte luajtur rol kyç në zgjidhjen e mundshme të problemit të ekuacioneve Navier-Stokes, të cilat përshkruajnë lëvizjen e lëngjeve dhe gazeve. Edhe ky rezultat është në pritje të verifikimit nga ekspertët.

“Navier-Stokes u zgjidh, e tani edhe hipoteza e Riemann-it”, tha Kontorovich, duke përshkruar vështirësinë për të besuar se dy probleme kaq të njohura matematikore mund të kenë marrë zgjidhje brenda vetëm disa muajsh.

Pretendimi vjen pas daljes së Anthropic në bursë

Publikimi i Alpoge vjen menjëherë pas daljes së kompanisë Anthropic në bursën amerikane. Kompania mblodhi 81 miliardë dollarë përmes ofertës së saj fillestare publike të aksioneve, duke arritur një vlerësim prej 1.5 trilion dollarësh.

Matematikani pretendon se arriti te zgjidhja e mundshme të dielën në mbrëmje dhe se para publikimit u konsultua me drejtorin ekzekutiv të Anthropic, Dario Amodei, për të marrë konfirmimin nëse mund t’i bënte publike rezultatet.

Anthropic nuk iu përgjigj pyetjeve të Associated Press lidhur me pretendimet e Alpoge.

Tani mbetet që komuniteti matematikor të përcaktojë nëse Claude ka ndihmuar vërtet në zgjidhjen e një prej problemeve më të mëdha shkencore, i cili ka mbetur i pazgjidhur që nga viti 1859. /Telegrafi/

Hap videon në burimin e saj ↗
Lista jote

Lexo më vonë.

Artikujt e ruajtur në këtë pajisje.

Ende nuk ke ruajtur artikuj. Hap një lajm dhe shtyp “Ruaj”, për ta lexuar më vonë.