Shumë njerëz vënë re se hanë më shumë në dimër, dhe më shpesh fajësohet i ftohti për këtë. Hulumtimet tregojnë se ne konsumojmë pak më shumë kalori në dimër, por arsyet janë më komplekse sesa vetë temperatura e ulët.
Ndjesia se hamë më shumë në muajt e ftohtë mbështetet nga hulumtimet. Një studim shqyrtues dhe meta-analizë që përfshinte 26 studime arriti në përfundimin se dimri, pra periudha pas korrjes, shoqërohet me konsum më të lartë të kalorive.
Megjithatë, pamja nuk është e qartë. Në një punim përmbledhës të botuar në vitin 2023 në revistën Frontiers in Nutrition, studiuesit japonezë vunë re se gjetjet mbi ndryshimet sezonale në marrjen e kalorive janë të paqëndrueshme. Një meta-analizë e studimeve deri në vitin 2015 tregoi se marrja e kalorive ishte më e larta në pranverë, pastaj në dimër dhe më e ulëta në verë. Midis të moshuarve në Turqi, marrja e kalorive në dimër ishte të paktën 557 kalori më e lartë tek burrat dhe 343 tek gratë krahasuar me stinët e tjera, ndërsa një studim amerikan i personave të moshës 40 deri në 60 vjeç nuk gjeti ndryshime të rëndësishme sezonale.
I ftohti konsumon energji, por nuk të bën gjithmonë të uritur
Shpjegimi më i zakonshëm është se trupi përdor më shumë energji për t’u ngrohur, kështu që kërkon më shumë ushqim. Kjo është vërtetuar te kafshët: ekspozimi ndaj të ftohtit rrit marrjen e ushqimit te një numër speciesh, siç janë derrkucët, minjtë dhe zogjtë, por kjo nuk është konfirmuar te njerëzit.
Një studim i Universitetit të Kembrixhit, i botuar në vitin 2016 në revistën Endocrine Connections, zbuloi se ekspozimi i shkurtër ndaj të ftohtit të lehtë rriti shpenzimin e energjisë, por nuk ndryshoi sasinë e ushqimit të ngrënë. Subjektet nuk ishin më të uritur ose më të ngopur sesa ishin në një temperaturë të rehatshme.
Është ndryshe në të ftohtin e fortë. Në një studim të botuar në revistën Physiology & Behavior, 15 subjekte kaluan gjysmë ore në ujë të ftohtë dhe më pas hëngrën rreth 34 përqind më shumë sesa pasi u lanë në ujë të ngrohtë dhe 32 përqind më shumë sesa pasi qëndruan në temperaturë ambienti. Është interesante që subjektet nuk ndiheshin më të uritur, kështu që autorët besojnë se rritja e të ngrënit mund të jetë një reagim fiziologjik ndaj të ftohtit dhe jo një ndjenjë e vetëdijshme urie. Studimi monitoroi vetëm efektin afatshkurtër dhe nuk mati atë që subjektet hëngrën pjesën tjetër të ditës, kështu që është e mundur që ata kompensuan kaloritë e tepërta më vonë.
Festat, shoqërizimi dhe më pak lëvizje
Autorët e rishikimit japonez theksojnë se marrja e kalorive në dimër nuk ndikohet vetëm nga temperatura. Një numër më i madh ngjarjesh dhe udhëtime më të shpeshta në restorante, veçanërisht gjatë pushimeve dimërore, gjithashtu mund të kontribuojnë në një marrje më të lartë të kalorive. Dallimet midis studimeve mund të shpjegohen edhe nga klimat dhe zakonet e ndryshme të të ngrënit në vende të veçanta.
Në praktikë, kjo do të thotë që “uria” e dimrit është shpesh një kombinim i disa gjërave: ditë më të shkurtra, më shumë kohë brenda, gatime të nxehta dhe kalorike që na tërheqin kur është ftohtë dhe shoqërimi me ushqimin. Vetë i ftohti, kur jemi të veshur ngrohtësisht dhe në një hapësirë të ngrohtë, ndoshta luan një rol më të vogël nga sa mendojmë. /Telegrafi/