Esmeralda Hasani është emëruar në krye të Shërbimit Informativ të Shtetit (SHISH) në Shqipëri, pas shkarkimit të Vlora Hysenit. Emërimi i saj është dekretuar më 12 nëntor nga presidenti Bajram Begaj, pas propozimit të kryeministrit Edi Rama. Hasani vjen në këtë detyrë nga Kryeministria, ku ka shërbyer si këshilltare, ndërsa më herët ka drejtuar edhe një departament brenda vetë SHISH-it.
Emërimi i saj vjen në një moment kur institucioni më i rëndësishëm i inteligjencës në Shqipëri po përballet me vëmendje të shtuar publike, pas largimit të ish-drejtoreshës Vlora Hyseni, e cila është nën masën e sigurisë arrest shtëpie, në kuadër të një hetimi ku akuzohet se ka ndihmuar biznesmenin Ergys Agasi gjatë kohës kur ai ishte në arrati, duke i përcjellë informacione sekrete.
Presidenca ka bërë të ditur se para dekretimit janë kryer procedurat ligjore të verifikimit për emërimin e Hasanit në këtë pozitë të lartë shtetërore.
Nga e drejta ndërkombëtare te drejtimi i inteligjencës shqiptare
Hasani nuk vjen nga një karrierë e mirëfilltë publike në fushën e inteligjencës, por nga një profil profesional që ndërthur të drejtën ndërkombëtare, mësimdhënien, menaxhimin e projekteve dhe bashkëpunimin me institucione vendore e ndërkombëtare.
Ajo është diplomuar në Drejtësi Ndërkombëtare në Universitetin Shtetëror të Milanos, ndërsa studimet master i ka përfunduar në Planifikimin dhe Zhvillimin e Projekteve në Innovation Business School në Bruksel.
Gjatë karrierës së saj, Hasani është angazhuar në mësimdhënien e së Drejtës Evropiane dhe në projekte që lidhen me procesin e integrimit të Shqipërisë në Bashkimin Evropian. Ajo është prezantuar gjithashtu si eksperte e pavarur e Komisionit Evropian në fushën e kërkimit dhe inovacionit.
Nga shtatori i vitit 2015 deri në shtator të vitit 2019, ka drejtuar Institutin Barleti për Kërkim dhe Zhvillim. Ndërsa që nga shtatori i vitit 2019, drejton Institutin Adriapol – Rritje e Mençur dhe Kreative, i cili merret me projekte kërkimore, arsimore dhe zhvillimore.
Përvoja e saj në administratën shtetërore përfshin edhe periudhën shtator 2017 – dhjetor 2018, kur ishte pjesë e kabinetit të Ministrit të Shtetit për Diasporën, fillimisht si këshilltare dhe më pas në pozitën e shefes së kabinetit.
Në këtë periudhë, ajo ishte e angazhuar edhe në projektin për përfshirjen e diasporës shqiptare në zhvillimin social dhe ekonomik të Shqipërisë.
Ka drejtuar edhe një departament në SHISH
Një element i rëndësishëm i profilit të saj është se Hasani nuk është krejtësisht e panjohur për strukturat e Shërbimit Informativ të Shtetit. Para emërimit në krye të institucionit, ajo ka drejtuar Departamentin e Mbështetjes në SHISH.
Sipas raportimeve të mediave shqiptare, Hasani ishte emëruar në këtë pozitë gjatë drejtimit të Vlora Hysenit. Një raportim i Zoom.al, i publikuar më 5 nëntor, kishte ngritur gjithashtu çështjen e raportit të afërt mes dy zyrtareve dhe kishte theksuar se Hasani ishte propozuar nga kryeministri Edi Rama për ta pasuar Hysenin. Këto raportime nuk përbëjnë, në vetvete, dëshmi për ndonjë shkelje nga ana e Hasanit.
Më 12 nëntor, propozimi u formalizua me dekretin e presidentit Begaj, duke e vendosur Hasanin në krye të institucionit që ka përgjegjësi për mbledhjen dhe analizimin e informacioneve të inteligjencës në interes të sigurisë kombëtare.
Pasardhësja e një drejtoreshe të përfshirë në hetimin e SPAK-ut
Hasani merr drejtimin e SHISH-it pas një periudhe të trazuar për këtë institucion, pas hetimeve të Prokurorisë së Posaçme (SPAK) ndaj ish-drejtoreshës Vlora Hyseni.
Në shtator të këtij viti, Gjykata e Posaçme, me kërkesë të SPAK-ut, caktoi ndaj Hysenit masën e sigurisë arrest në shtëpi, si dhe pezullimin nga ushtrimi i funksioneve publike.
Ajo dyshohet për veprat penale të përkrahjes së autorit të krimit dhe zbulimit të akteve apo të dhënave sekrete. Hetimi lidhet me biznesmenin Ergys Agasi dhe çështjen e AKSHI-t.
Sipas dyshimeve të prokurorisë, Hyseni e kishte ndihmuar Agasin gjatë kohës kur ai ndodhej në arrati, duke i përcjellë informacione shtetërore. Më 4 nëntor, Gjykata e Apelit të Posaçëm la në fuqi masën e arrestit shtëpiak ndaj saj. Hyseni, megjithatë, prezumohet e pafajshme deri në një vendim gjyqësor të formës së prerë.
Tashmë, drejtimi i Shërbimit Informativ të Shtetit i është besuar Esmeralda Hasanit, e cila do të marrë përgjegjësinë për drejtimin e institucionit në një kohë kur rrethanat e largimit të paraardhëses së saj kanë vënë në qendër të vëmendjes çështjen e sigurisë së informacionit shtetëror dhe funksionimit të shërbimeve inteligjente në Shqipëri.